Kinh nghi m: ệCh đo đa ti ng hát dân ca và trò ch i dân gian vào tr ng MNỉ ạ ư ế ơ ườ
M T S BI N PHÁP CH ĐO ĐA TI NG HÁT DÂN CAỘ Ố Ệ Ỉ Ạ Ư Ế
VÀ TRÒ CH I DÂN GIAN VÀO TR NG M M NONƠ ƯỜ Ầ
NG I TH C HI N: ƯỜ Ự Ệ HOANG THI THU HA
ĐN V : PHONG GD-ĐT CAN L CƠ Ị Ộ
I/ PH N M ĐU:Ầ Ở Ầ
1. Lý do ch n đ tài:ọ ề
Thu u th ai mà ch ng đc l n lên trong vòng tay c a bà, c a m v iở ấ ơ ẳ ượ ớ ủ ủ ẹ ớ
ti ng hát ru t nh ng khúc dân ca quê nhà. Ký c th i con tr ch ng ai quênế ừ ữ ứ ờ ẻ ẳ
đc nh ng trò ch i dân gian: kéo co, c p c , ô ăn quan ….. Ti ng hát dân caượ ữ ơ ướ ờ ế
và trò ch i dân gian là ngu n s a nuôi d ng tâm h n con tr .ơ ồ ữ ưỡ ồ ẻ
T năm h c 2008-2009, B GD-ĐT phát đng phong trào thi đua “Xâyừ ọ ộ ộ
d ng tr ng h c thân thi n - H c sinh tích c c”, vi c đa các bài hát dân ca,ự ườ ọ ệ ọ ự ệ ư
các trò ch i dân gian vào tr ng h c đã t o nên m t s c s ng m i v vi c giơ ườ ọ ạ ộ ứ ố ớ ề ệ ữ
gìn văn hoá truy n th ng c a dân t c. Đc bi t, khi đa các bài hát dân ca, cácề ố ủ ộ ặ ệ ư
trò ch i dân gian vào tr ng m m non giúp nuôi d ng tâm h n tr th m tơ ườ ầ ưỡ ồ ẻ ơ ộ
cách dung d và hi u qu . M t khác giúp các cô giáo m m non h ng v c iị ệ ả ặ ầ ướ ề ộ
ngu n và nâng cao v n hi u bi t v giá tr đc đáo c a văn hoá dân t c - hátồ ố ể ế ề ị ộ ủ ộ
dân ca, trò ch i dân gian góp ph n gi gìn b n s c văn hoá Vi t Nam đang cóơ ầ ữ ả ắ ệ
nguy c mai m t.ơ ộ
2. Đi t ng và ph m vi nghiên c u:ố ượ ạ ứ
a) Đi t ng nghiên c u:ố ượ ứ
- N i dung phong trào thi đua “Xây d ng tr ng h c thân thi n – h cộ ự ườ ọ ệ ọ
sinh tích c c”ự
- Tác d ng c a ti ng hát dân ca - trò ch i dân gian đi v i s phát tri nụ ủ ế ơ ố ớ ự ể
c a tr .ủ ẻ
- Ch ng trình giáo d c m m non.ươ ụ ầ
b) Ph m vi nghiên c u đ tài:ạ ứ ề
- Các tr ng m m non trong huy n.ườ ầ ệ
1
Kinh nghi m: ệCh đo đa ti ng hát dân ca và trò ch i dân gian vào tr ng MNỉ ạ ư ế ơ ườ
- Th i gian nghiên c u 3 năm h c: t năm h c 2011-2012 đn năm h cờ ứ ọ ừ ọ ế ọ
2013-2014
3. M c tiêu và nhi m v c a vi c th c hi n đ tài:ụ ệ ụ ủ ệ ự ệ ề
Th c hi n đ tài v i m c tiêu ch đo các tr ng m m non c th hóaự ệ ề ớ ụ ỉ ạ ườ ầ ụ ể
n i dung c a phong trào thi đua “Xây d ng tr ng h c thân thi n – h c sinhộ ủ ự ườ ọ ệ ọ
tích c c”, đa ti ng hát dân ca và trò ch i dân gian vào ho t đng hàng ngàyự ư ế ơ ạ ộ
c a tr m t cách có k ho ch, th ng xuyên, nh m giúp tr th a mãn nhu c uủ ẻ ộ ế ạ ườ ằ ẻ ỏ ầ
vui ch i, v a góp ph n nâng cao nh n th c, phát tri n các giác quan, tăngơ ừ ầ ậ ứ ể
c ng th l c cho tr , giúp tr g n bó v i nhau, nâng cao tinh th n đoàn k t vàườ ể ự ẻ ẻ ắ ớ ầ ế
ý th c t p th c a tr , góp ph n gi gìn b n s c văn hóa dân t c Vi t Nam.ứ ậ ể ủ ẻ ầ ữ ả ắ ộ ệ
4. Ph ng pháp:ươ
- Ph ng pháp quan sátươ
- Ph ng pháp kh o sát đi u tra.ươ ả ề
- Ph ng pháp th c hànhươ ự
- Ph ng pháp ki m tra, đánh giáươ ể
5. D báo nh ng đóng góp c a đ tài: ự ữ ủ ề
Đ tài góp ph n vào vi c đa các trò ch i dân gian, ti ng hát dân ca đnề ầ ệ ư ơ ế ế
v i tr m m non m t cách th ng xuyên, có k ho ch góp ph n phát tri n 5ớ ẻ ầ ộ ườ ế ạ ầ ể
lĩnh v c mà m c tiêu giáo d c m m non đang h ng t i: phát tri n ngôn ng ,ự ụ ụ ầ ướ ớ ể ữ
phát tri n tình c m k năng xã h i, phát tri n th m m , phát tri n nh n th c,ể ả ỹ ộ ể ẩ ỹ ể ậ ứ
phát tri n th ch t. ể ể ấ
II/ GI I QUY T V N Đ:Ả Ế Ấ Ề
1. C s khoa h c:ơ ở ọ
Đi v i tr th , nh ng làn đi u dân ca, nh ng trò ch i dân gian là ngu nố ớ ẻ ơ ữ ệ ữ ơ ồ
s a nuôi d ng th gi i tinh th n, là nh p c u n i tâm th c tr v i m i “bàiữ ưỡ ế ớ ầ ị ầ ố ứ ẻ ớ ọ
h c” v cu c s ng xã h i b i vì nó có s c h p d n, lôi cu n m nh m nh tọ ề ộ ố ộ ở ứ ấ ẫ ố ạ ẽ ấ
đi v i các cháu. ố ớ
T ch c cho tr hát, nghe hát dân ca, ch i các trò ch i dân gian là ph ngổ ứ ẻ ơ ơ ươ
ti n giúp tr phát tri n 5 lĩnh v c mà m c tiêu giáo d c m m non đang h ngệ ẻ ể ự ụ ụ ầ ướ
t i: phát tri n ngôn ng , phát tri n tình c m k năng xã h i, phát tri n th mớ ể ữ ể ả ỹ ộ ể ẩ
m , phát tri n nh n th c, phát tri n th ch t. ỹ ể ậ ứ ể ể ấ
Vi t Nam là dân t c có n n văn hoá đa d ng, phong phú, nh t là nh ngệ ộ ề ạ ấ ữ
làn đi u dân ca c a các vùng mi n và các trò ch i dân gian c a dân t c.ệ ủ ề ơ ủ ộ
2. C s th c ti n:ơ ở ự ễ
2
Kinh nghi m: ệCh đo đa ti ng hát dân ca và trò ch i dân gian vào tr ng MNỉ ạ ư ế ơ ườ
Phong trào “Xây d ng tr ng h c thân thi n - h c sinh tích c c” đangự ườ ọ ệ ọ ự
đc tri n khai sâu r ng trong các tr ng m m non, đc s h ng ng nhi tượ ể ộ ườ ầ ượ ự ưở ứ ệ
tình, tích c c c a nhà tr ng – gia đình và toàn xã h i. Ngoài nh ng n i dungự ủ ườ ộ ữ ộ
đc các nhà tr ng tri n khai đ nâng cao ch t l ng chăm sóc giáo d c tr ,ượ ườ ể ể ấ ượ ụ ẻ
t o môi tr ng s ph m xanh - s ch - đp- an toàn – thân thi n, n i dung hátạ ườ ư ạ ạ ẹ ệ ộ
dân ca và trò ch i dân gian là m t đi m nh n c a phong trào nh m giúp nuôiơ ộ ể ấ ủ ằ
d ng tâm h n th , góp ph n phát tri n tr th m t cách toàn di n.ưỡ ồ ơ ầ ể ẻ ơ ộ ệ
Trong xu th th i đi tràn ng p game online, nh ng b n nh c tr sôiế ờ ạ ậ ữ ả ạ ẻ
đng thì nh ng trò ch i dân gian nh nh y dây, c p c , kéo co …., nh ng lànộ ữ ơ ư ả ướ ờ ữ
đi u dân ca m t mà, sâu l ng ... đang d n có nguy c b quên lãng. Là ng iệ ượ ắ ầ ơ ị ườ
làm công tác qu n lý, ch đo các tr ng m m non, tôi luôn có nh ng trăn trả ỉ ạ ườ ầ ữ ở
và suy nghĩ làm sao đ c th hóa đc n i dung đa ti ng hát dân ca và tròể ụ ể ượ ộ ư ế
ch i dân gian vào tr ng m m non m t cách có hi u qu . Tôi đã ch n đ tàiơ ườ ầ ộ ệ ả ọ ề
“M t s bi n pháp ch đo đa ti ng hát dân ca và trò ch i dân gian vàoộ ố ệ ỉ ạ ư ế ơ
tr ng m m nonườ ầ ”
Qua kh o sát th c t , tôi nh n th y đn v chúng tôi có nh ng thu nả ự ế ậ ấ ở ơ ị ữ ậ
l i và khó khăn khi th c hi n đ tài nh sau:ợ ự ệ ề ư
a) Thu n l iậ ợ :
- Có h th ng văn b n h ng d n th c hi n phong trào “Xây d ngệ ố ả ướ ẫ ự ệ ự
tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c” t c p B , S , Huy n, Phòng.ườ ọ ệ ọ ự ừ ấ ộ ở ệ
- Đc s quan tâm c a Huy n u , HĐND, UBND huy n, Đng uượ ự ủ ệ ỷ ệ ả ỷ
chính quy n các xã, th tr n nên phong trào giáo d c m m non phát tri n đngề ị ấ ụ ầ ể ồ
đu t t c các xã, th tr n. ề ấ ả ị ấ
- Phong trào xã h i hoá giáo d c đã đi vào chi u sâu và đã có nh ng tácộ ụ ề ữ
đng tích c c đi v i giáo d c m m non.ộ ự ố ớ ụ ầ
- Tranh th đc ngu n l c d án kiên c hoá tr ng h c đu t xâyủ ượ ồ ự ự ố ườ ọ ầ ư
d ng các phòng h c cho tr ng m m non.ự ọ ườ ầ
- Đi ngũ giáo viên không ng ng đc đào t o và b i d ng đt trình độ ừ ượ ạ ồ ưỡ ạ ộ
trên chu n.ẩ
- Kho tàng, các lo i băng đĩa hát ru, dân ca các vùng mi n trên quê h ngạ ề ươ
Vi t Nam nói chung, dân ca x Ngh nói riêng phong phú và đc s c. ệ ứ ệ ặ ắ
- Trò ch i dân gian th ng r t đn gi n, không t n kém, ch i l i nhơ ườ ấ ơ ả ố ơ ạ ẹ
nhàng, không đòi h i nhi u kinh phí mua s m d ng c và tr r t thích thú khiỏ ề ắ ụ ụ ẻ ấ
ch i. ơ
b) Khó khăn:
3
Kinh nghi m: ệCh đo đa ti ng hát dân ca và trò ch i dân gian vào tr ng MNỉ ạ ư ế ơ ườ
- Ph n l n ph huynh m m non đu l a tu i tr , đang đ tu i sungầ ớ ụ ầ ề ở ứ ổ ẻ ở ộ ổ
s c lao đng, đang cu n theo dòng ch y làm kinh t gia đình nên vi c dành th iứ ộ ố ả ế ệ ờ
gian cho con tr , đc bi t là nhi u ph huynh lãng quên làn đi u dân ca, hátẻ ặ ệ ề ụ ệ
ru ... đ v v , ru ng con tr ;ể ỗ ề ủ ẻ
- M t s giáo viên ti p c n vi c đi m i hình th c t ch c, ph ng phápộ ố ế ậ ệ ổ ớ ứ ổ ứ ươ
chăm sóc giáo d c tr còn ch m d n đn ch a c th hóa đc k ho ch xâyụ ẻ ậ ẫ ế ư ụ ể ượ ế ạ
d ng tr ng h c thân thi n – h c sinh tích c c vào nhóm, l p mình ph trách.ự ườ ọ ệ ọ ự ớ ụ
- Đi ngũ CBGV h n ch kh năng ca hát; vi c l a ch n bài hát dân ca,ộ ạ ế ả ệ ự ọ
trò ch i dân gian phù h p v i đc đi m tâm sinh lý tr l a tu i m m non.ơ ợ ớ ặ ể ẻ ở ứ ổ ầ
- Trang thi t b , đ dùng đ ch i các nhóm, l p theo qui đnh t i thi uế ị ồ ồ ơ ở ớ ị ố ể
t i Thông t 02/TT-BGD-ĐT còn thi u.ạ ư ế
- Kinh phí chi cho ho t đng giáo d c m m non còn ít.ạ ộ ụ ầ
K t qu kh o sát đu năm h c 2011-2012 cho th y:ế ả ả ầ ọ ấ
TT N i dung kh o sátộ ả Số
tr ngườ
kh o sátả
S tr ngố ườ
đã th cự
hi nệ
T lỷ ệ
(%)
1
L p k ho ch “XD tr ng h c thânậ ế ạ ườ ọ
thi n - h c sinh tích c c” có đa n iệ ọ ự ư ộ
dung ti ng hát dân ca - trò ch i dânế ơ
gian vào tr ng m m nonườ ầ
23 8 34.8
2
L ng ghép t ch c trò ch i dân gian -ồ ổ ứ ơ
hát dân ca vào ch ng trình l h i,ươ ễ ộ
ho t đng c a tr tr ng MN ạ ộ ủ ẻ ở ườ 23 6 26
3T ch c h i thi v ti ng hát dân caổ ứ ộ ề ế
ho c trò ch i dân gianặ ơ 23 0 0
4
Ch đo các l p m u giáo s d ng cácỉ ạ ớ ẫ ử ụ
hình nh hát dân ca, ch i trò ch i dânả ơ ơ
gian vào vi c trang trí các góc đ t oệ ở ể ạ
h ng thú cho tr ứ ẻ
23 4 17.4
Tr c th c tr ng đó, b n thân tôi luôn trăn tr , suy nghĩ, tìm tòi các gi iướ ự ạ ả ở ả
pháp v i m c đích làm sao ti ng hát dân ca - trò ch i dân gian đc các nhàớ ụ ế ơ ượ
tr ng, các cô giáo m m non đa vào s d ng m t cách có hi u qu ườ ầ ư ử ụ ộ ệ ả góp ph nầ
phát tri n kh năng c a giáo viên trong vi c giáo d c tình c m và hình thành kể ả ủ ệ ụ ả ỹ
năng s ng cho tr , t o cho các bé m t môi tr ng h c t p thân thi n, an toàn. ố ẻ ạ ộ ườ ọ ậ ệ
3. Các bi n pháp đã áp d ng:ệ ụ
3.1. Ch đo các tr ng xây d ng k ho ch:ỉ ạ ườ ự ế ạ
4
Kinh nghi m: ệCh đo đa ti ng hát dân ca và trò ch i dân gian vào tr ng MNỉ ạ ư ế ơ ườ
Căn c Ch th s 40/CT-BGDĐT, k ho ch 307/KH-BGDĐT ngàyứ ỉ ị ố ế ạ
22/7/2008, công văn s 9716/BGDĐT-GDMN ngày 20/10/2008, c a B GD-ĐTố ủ ộ
và công văn s 1658/SGDĐT-GDMN ngày 07/12/2008 c a S GD-ĐT Hà Tĩnhố ủ ở
v tri n khai phong trào thi đua “Xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tíchề ể ự ườ ọ ệ ọ
c c giai đo n 2008-2013, b n thân tôi đã làm t t công tác tham m u Phòngự ạ ả ố ư
GD&ĐT b sung xây d ng k ho ch ho t đng c a c giai đo n, c a t ngổ ự ế ạ ạ ộ ủ ả ạ ủ ừ
năm h c. Ch đo các nhà tr ng xây d ng k ho ch ho t đng c a phong tràoọ ỉ ạ ườ ự ế ạ ạ ộ ủ
thi đua “Xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c”, đc bi t chú ýự ườ ọ ệ ọ ự ặ ệ
đn vi c ch đo gế ệ ỉ ạ iáo viên tích c c s u t m t ch c cho tr ch i các trò ch iự ư ầ ổ ứ ẻ ơ ơ
dân gian, các bài hát dân ca c a các vùng mi n, các bài hát truy n th ng c a đaủ ề ề ố ủ ị
ph ng và có k ho ch t ch c h ng ươ ế ạ ổ ứ ướ d n có hi u qu cho tr ch i các tròẫ ệ ả ẻ ơ
ch i dân gian , h c các bài hát dân ca , đi u múa truy n th ng ....... phù h p v iơ ọ ệ ề ố ợ ớ
đc đi m l a tu i.ặ ể ứ ổ
T k ho ch c a nhà tr ng ch đo giáo viên xây d ng k ho ch sừ ế ạ ủ ườ ỉ ạ ự ế ạ ử
d ng ti ng hát dân ca - trò ch i dân gian l ng ghép vào các ch đ m t cáchụ ế ơ ồ ủ ề ộ
phù h p.ợ
3.2 Ch đo s d ng hình nh hát dân ca, hình nh trò ch i dân gianỉ ạ ử ụ ả ả ơ
vào trang trí môi tr ng trong và ngoài l p h c; trang ph c, đo c khi thườ ớ ọ ụ ạ ụ ể
hi n bài hát dân ca, ch i trò ch i dân gian:ệ ơ ơ
T duy c a tr m u giáo là t duy tr c quan hình t ng. Do đó môiư ủ ẻ ẫ ư ự ượ
tr ng l p h c, tr ng h c, h c li u, đo c là r t quan tr ng và c n thi t. Vìườ ớ ọ ườ ọ ọ ệ ạ ụ ấ ọ ầ ế
v y tôi đã ch đo các tr ng m m non dùng các hình nh hát dân ca c a cô,ậ ỉ ạ ườ ầ ả ủ
tr đ trang trí phòng ho t đng âm nh c và trang trí các l p h c. Ch t li uẻ ể ạ ộ ạ ở ớ ọ ấ ệ
đc th hi n phong phú đa d ng, có th k t h p v i các ch t li u truy nượ ể ệ ạ ể ế ợ ớ ấ ệ ề
th ng nh dùng nh ng t m nan đan v lên đó hình nh trò ch i dân gian, dùngố ư ữ ấ ẽ ả ơ
qu t nan, qu t gi y ...đ trang trí; s d ng nh ng hình nh ho t đng c a nhàạ ạ ấ ể ử ụ ữ ả ạ ộ ủ
tr ng đ trang trí. Xây d ng m ng t ng m đ tr ghép thành b c tranh tròườ ể ự ả ườ ở ể ẻ ứ
ch i dân gian ....ơ
Trang ph c, đo c khi hát dân ca và trò ch i dân gian là đi u ki n gâyụ ạ ụ ơ ề ệ
h p d n đi v i tr . Do đó trang ph c cô, tr hát dân ca ph i phù h p v i bàiấ ẫ ố ớ ẻ ụ ẻ ả ợ ớ
dân ca c a vùng mi n nào đ có trang ph c phù h p. Đo c trong khi ch i tròủ ề ể ụ ợ ạ ụ ơ
ch i dân gian đc chú tr ng, ch i trò ch i “Kéo co” có các đo c nh khănơ ượ ọ ơ ơ ạ ụ ư
quàng đu, c , còi, tr ng, x c xô ; trò ch i “Mèo đu i chu t” ph i có mũ mèo,ầ ờ ố ắ ơ ổ ộ ả
mũ chu t, tr ng, x c xô.... ộ ố ắ
3.3. Ch đo tích h p trò ch i dân gian - hát dân ca vào các ho t đngỉ ạ ợ ơ ạ ộ
hàng ngày c a tr :ủ ẻ
5