1
A.PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”
Trẻ em là nguồn hạnh phúc của gia đình, là tương lai của đất nước. Lúc sinh
thời Chủ Tịch Hồ Chí Minh luôn dành cho các cháu thiếu niên nhi đồng tình yêu
thương và sự quan tâm đặc biệt. Với bác, trẻ em là những mầm non, những chủ
nhân tương lai của đất nước Bác nói: “ Cái mầm có xanh thì cây mới vững, cái
búp có xanh thì quả mới tốt, trẻ con có được nuôi dưỡng giáo dục hẳn hoi thì
dân tộc mới tự cường tự lập”. Và mục tiêu của giáo dục mầm non là hình thành
những cơ sở ban đầu, nền tảng cho sự phát triển nhân cách và tư duy cho mỗi
con người đặc biệt là lứa tuổi mầm non .Ở trường mầm non các con được chăm
sóc từ miếng ăn giấc ngủ, được vui chơi và các con còn được trang bị những
kiến thức ban đầu thông qua các hoạt động và các môn học như làm quen môi
trường xung quanh, làm quen với hoạt động tạo hình, văn học, âm nhạc, chữ cái,
thể dục, và làm quen với toán sơ đẳng, thông qua các hoạt động các con được
học mà chơi chơi mà học. Qua đó giúp hình thành bước đầu của phẩm chất đạo
đức, nhân cách cho trẻ khuyến khích trẻ làm chủ những kiến thức. Và đặc biệt
trẻ biết tìm hiểu về các con số, phép đếm, biết suy đoán, phân tích và nêu kết
quả theo suy nghĩ thì chúng ta sẽ nhận thấy toán học ở mầm non không phải là
cái gì đó quá khó và xa vời với trẻ.
Hoạt động làm quen với toán, cho trẻ mầm non là hoaTt đôTng thiết thực.Việc
cho trẻ làm quen với các biểu tượng toán học ngay từ những năm tháng đầu tiên
khi ở trường mầm non sẽ là tiền đề quan trong cho việc giáo dục phát triển toàn
diện trên 5 lĩnh vực: đức – trí- thể mỹ-lao động cho trẻ.Thông qua các hoạt động
trẻ nhận biết được các đồ vật, các đối tượng, các sự vật, các sự việc, các hiện
tượng, về số lượng cụ thể trên từng nhóm….có trong cuộc sống xung quanh trẻ.
Đối với trẻ 4-5 tuổi những biểu tượng tập hợp của trẻ được phát triển và mở
rộng, trẻ có khả năng nhận biết tập hợp ngay cả khi phần tử của chúng là những
vật không giống nhau.Và trẻ đã có có kĩ năng phân tích từng phần tử của tập
hợp, biết đánh giá độ lớn của chúng theo số lượng các phần tử của tập hợp. Giúp
trẻ nắm vững những kiến thức trong hoạt động làm quen với toán và đó là nền
tảng giúp trẻ học tốt môn toán sau này.
Tuy nhiên ở các trường mầm non hiện nay, việc tổ chức các hoạt động làm
quen với toán còn rất hạn chế. Một mặt do quá trình thực hiện còn chưa sáng
tạo, chưa thực gây hứng thú, lôi cuốn trẻ, Phương pháp dạy còn áp đặt , tẻ nhạt,
chưa thực phong phú.
2
Từ những lý do trên, tôi đã quyết định tìm tòi, nghiên cứu và lựa chọn đề tài :
“một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hình thành biểu tượng về số lượng, con số và
phép đếm”
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU.
-Hình thành biểu tượng về số lượng, con số và phép đếm cho trẻ 4 tuổi.
III. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
-“Một số biện pháp hay giúp trẻ 4-5 tuổi hình thành biểu tượng về số lượng,
con số và phép đếm”.
IV. ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT VÀ THỰC NGHIỆM.
- 24 học sinh lớp 4 tuổi B2 trường mầm non Minh Quang B
V. PHẠM VI VÀ KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU.
Thơdi gian thưTc hiêTn tưd thaeng 9 năm 2020 đêen thaeng 5 năm 2021 và những năm
tiếp theo.
VI. PHƯƠNG PHÁP NGHÊN CỨU.
- Phương phaep nghiên cứu lí luận.
- Phương phaep quan saet.
- Phương phaep thưTc hadnh.
- Phương phaep tổng kết kinh nghiệm.
B. PHẦN II : NHƯ?NG BIỆN PHÁP ĐÔAI MƠBI ĐÊA
GIAAI QUYÊBT VÂBN ĐỀ.
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
Trẻ nhỏ sinh ra và lớn lên giữa thế giới của những sự vật và hiện tượng đa
dạng.Việc hình thành biểu tượng về số lượng, con số và phếp đếm giúp bé làm
quen với thế giới xung quanh, giải quyết được một số khó khăn trong cuộc sống
hằng ngày, giúp trẻ diễn đạt dễ dàng hơn với ngôn ngữ nói.Đồng thời giúp bé
phát triển trí tuệ, tư duy, rèn các thao tác tư duy, so sánh, phân tích, tổng hợp,
khát quát hóa, góp phần phát triển ngôn ngữ, cung cấp vốn từ về các biểu tượng
cho trẻ.Từ đó cũng góp phần giáo dục đạo đức, thẩm mỹ,ý thức lao động ngay
từ khi còn bé ở trẻ
Mặt khác trẻ lĩnh hội số lượng, con số, của chúng bằng các giác quan khác
nhau như: thị giác, thính giác.Vì vậy quá trình hình thành các biểu tượng ban
đầu về số lượng, con số và phép đếm cho trẻ mẫu giáo là điều cần thiết. Góp
phần quan trọng cho việc hình thành và phát triển của trẻ, nên việc dạy học và
giáo dục đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành và phát triển
nhân cách cùng với việc tiếp thu lĩnh hội tri thức của trẻ, vì thế để đạt được hiệu
quả cao trong công tác giảng dạy và hình thành được các biểu tượng về số
lượng, con số và phép đếm cho trẻ là một hoạt động thiết thực và quan trọng của
việc giáo dục trẻ mầm non.Điều đó có tác dụng thúc đẩy và góp phần tích cực
vào việc giáo dục và truyền thụ tri thức giúp cho trẻ phát triển được đầy đủ hơn
và toàn diện hơn.
3
Chính vì thế năm học 2020 -2021 tôi đã lựa chọn đề tài “Một số biện pháp
hay giúp trẻ 4-5 tuổi hình thành biểu tượng về số lượng, con số và phép đếm” để
nghiên cứu với mong muốn sẽ hình thành được những biểu tượng toán sở đẳng
đầu tiên.Từ đó tạo nền tảng vững chắc nâng cao chất lượng với hoạt động làm
quen với toán cho trẻ.
II. Cơ sở thực tiễn
Toán học là một môn học khó, nội dung thì đa dạng đòi hỏi trẻ phải có
tư duy và trí tưởng tượng, óc quan sát, khả năng phán đoán, suy luận tốt thì mới
nắm bắt được tất cả các kiến thức và kỹ năng của từng loại hình, từng nội dung
của toán học.Các tiết học toán đặc biệt là tiết học hình thành các biểu tượng về
số lượng, con số và phép đếm thường lặp đi lặp lại nhiều lần các tiết học có nội
dung giống nhau, chỉ khác về số lượng là 3, 4, 5, ...10, nếu ta chỉ tập chung vào
kiến thức dạy trẻ theo đúng các bước, nếu lặp lại khi học trẻ thường rất nhanh
chán sẽ không thu hút được sự chú ý của trẻ.. Điều đó đòi hỏi cô giáo phải nắng
vững nội dung và phương pháp của hoạt động làm quen với toán, đặc biệt là
hình thành biểu tượng về số lượng, con số và phép đếm.Thực tế thì đa số các
giáo viên khi tổ chức hoạt động làm quen với toán cho trẻ còn rất lung túng,
không biết cách vận dụng linh hoạt các phương pháp và hình thức tổ chức khiến
cho trẻ không có hứng thú với các hoạt động toán học.Chính vì thế mà hoạt
động làm quen với toán luôn bị bỏ lửng, lãng quên hoặc tổ chức qua loa, giáo
viên thường cảm thấy rất ngại khi phải tổ chức dạy các hoạt động toán cho trẻ.
Trước thực tế đó khiến tôi băn khoăn trăn trở và tôi lựa chọn đề tài “Một số biện
pháp hay giúp trẻ 4-5 tuổi hình thành biểu tượng về số lượng, con số và phép
đếm” để nghiên cứu và áp dụng.
II. KHẢO SÁT THỰC TRẠNG
1. Thuận lợi:
- Nhà trường luôn bổ sung về cơ sở vật chất trang thiết bị dạy học đảm bảo.
- Ban giám hiệu và tổ chuyên môn luôn sát sao chỉ đạo về chuyên môn, thường
xuyên thăm lớp dự giờ để đóng góp, rút kinh nghiệm cho các hoạt động sau.
- Nhà trường có kết nối mạng wifi internet để giáo viên có điều kiện học hỏi,
tìm tòi sưu tầm tranh ảnh, bài hát,…. để các hoạt động thêm sinh động và hấp
dẫn.
- Đa số trẻ đi học đều,hứng thú học toán, phụ huynh tín nhiệm tin yêu.
2. Khó khăn:
- Đa số trẻ là dân tộc thiểu số nên nhận thức, lối sống văn hóa, lễ giáo còn nhiều
khó khăn
- Nhận thức của trẻ chưa đồng đều nên việc truyền thụ kiến thức đến trẻ còn gặp
nhiều khó khăn, một số trẻ còn chưa mạnh dạn và tự tin tham gia các hoạt động
của lớp.
4
- Khả năng tạo các nhóm vật, so sánh số lượng và diễn đạt kết quả so sánh bằng
lời (1-nhiều, ít…) của trẻ 4 tuổi còn kém.
- Khả năng nhận biết số lượng và so sánh thêm bớt của trẻ chưa đạt kết quả cao
-Trẻ thường bị phân tán khi tạo các nhóm đồ vật, so sánh số lượng thiếu chính
xác.
- Khả năng tri giác của trẻ về con số và phép đếm để nhận biết những dấu hiệu
chung của nhóm còn hạn chế
- Khả năng tìm một và nhiều vật trong môi trường xung quanh cũng hạn chế do
sự sắp xếp chưa hợp các nhóm đồ vật trong lớp.Phần lớn các cháu lớp tôi chưa
quen nề nếp, còn nhút nhát thụ động chưa quen hoạt động học tập, hoạt động tập
thể.
=> Nên trez chưa đaTt đươTc caec yêu câdu đa{ đêd ra, sôe liêTu cuT thêz đươTc tôzng
hợp trong bazng sau: -Tôzng sôe: 24 Chaeu.
BaAng khaAo saBt đâ[u năm: (Tôzng sôe: 24 Chaeu).
Stt Phân loại khả năng Tổng
số trẻ
Kết Quả
Đạt % Không
đạt
%
1
Khả năng tạo các nhóm vật, so sánh
số lượng và diễn đạt kết quả so sánh
bằng lời (1-nhiều, ít…)
24 6 21,8 18 78,2
2
Khả năng tri giác và so sánh số
lượng, con số và phép đếm nhóm vật
nhận biết những dấu hiệu chung của
nhóm
24 7 26,0 17 74,0
3 Kĩ năng thực hành và thao tác trên
đối tượng trẻ 24 6 21,8 18 78,2
4Tính tích cực, tập chung hứng thú và
sáng tạo của trẻ 24 5 17,4 19 82,6
Tôi đã tìm ra nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên như sau:
-Giáo viên chưa chú ý đến việc xây dựng môi trường học tập, chưa làm nhiều dồ
dùng,đồ chơi trực quan cho trẻ.
- Giáo viên chưa tích hợp được các môn học khác vào hoạt động toán, tiết dạy
khô khan trẻ không hứng thú. Giáo viên còn thụ động, biện pháp dạy trong
nhóm phương pháp thực hành đặc biệt là biện pháp thực hành luyện tập và biện
pháp ôn tập.
5
- Giáo viên chưa tìm hiểu, nắm bắt những thay đổi về phương pháp dạy học,
chưa chịu tìm hòi học hỏi những kiến thứ trên tivi, sách báo, tập san, gây ra tình
trạng trẻ nhàn chán, việc tiếp thu, lĩnh hội kiến thức không hiệu quả.
- Về phía phụ huynh họ ít quan tâm đến việc trò chuyện, gợi hỏi, đố con
mình…, giúp con tìm hiểu so sánh về số lượng, giải đáp thắc mắc cho con về
các nhóm số lượng. Do đó khả năng cảm nhận, đánh giá, ghi nhớ … các đối
tượng khi tiếp xúc đếm, so sánh, nhận xét của trẻ còn hạn chế nhiều.
- Việc sử dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động làm quen vơi toán được
giáo viên thực hiện chưa thường xuyên, chưa hiệu quả.
- Giáo viên chưa tự tin và chưa có nhiều sáng tạo khi dạy.Việc kết hợp đan
xen, lồng ghép các hình thức trong việc tổ chức hoạt động làm quen với toán
còn rời rạc, chưa biết tận dụng những cái mới lạ vào các hoạt động để trẻ hứng
thú hơn.
- Giáo viên chưa thật sự tạo cơ hội cho trẻ tự do hoạt động, mà luôn áp đặt trẻ
theo cô.Chưa chú ý đến việc tạo nhóm cho trẻ hoạt động.
=>Trước thực trạng đó, tôi rất băn khoăn, lo lắng làm thế nào để trẻ lớp tôi có
những kỹ năng cơ bản tốt nhất trong hoạt động làm quen với toán. Chính vì vậy
tôi đã dành thời gian nghiên cứu và đưa ra “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi
hình thành biểu tượng về số lượng con số và phép đếm”.Hi vọng những biện
pháp tôi đưa ra sẽ đóng góp một chút kinh nghiệm nhỏ trong công tác giáo dục
trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non.
III: CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN.
Trong quae tridnh thưTc hiêTn, tôi aep duTng caec biêTn phaep sau đêz giuep trez hưeng thue,
tiech cực học
1. Biện pháp1: Xây dựng môi trường góc mở tạo hứng thú cho trẻ tham
gia hoạt động.
Việc tạo môi trường cho trẻ được tham gia vào hoạt động làm quen với
toán một cách thuận lợi nhất là vô cùng cần thiết.Trước kia Tôi nghĩ rằng môi
trường không ảnh hưởng đến khả năng hoạt động làm quen với toán của trẻ.Tôi
trang trí một cách sơ sài và thường không chú ý đến góc học toán cho trẻ.
Những hình ảnh, đồ dùng mà Tôi trang trí và chuẩn bị lên góc không được
phong phú và đẹp mắt, đồ dùng của góc Tôi chưa biết cách sắp xếp một cách
hợp lý và khoa học.Vì vậy trẻ chưa lấy được đồ dùng để hoạt động.
Khi đứng trước thực trạng trên Tôi thấy rằng môi trường lớp học là một
trong những yếu tố quan trọng, từ việc đặt và sắp xếp các đồ dùng cho trẻ thấy
rõ và dễ lấy, để trẻ thực hiện hoạt động làm quen với toán vào bất cứ lúc nào trẻ
thích, là vô cùng quan trọng. Vì vậy Tôi đã chú trọng hơn tới việc xây dựng môi
trường góc mở tạo hứng thú cho trẻ tham gia vào hoạt động toán, cũng giống