MỤC LỤC
Nội dung Trang
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ.
1.Tên đề tài.
1
1
2. Lý do chon đề tài.
2.1. Cơ sở lý luận.
2.2. Cơ sở thực tiễn.
1
1
1
3. Mục đích nghiên cứu của đề tài 2
4. Đối tượng nghiên cứu.
5. Đối tượng khảo sát thực nghiệm.
6. Phương pháp nghiên cứu.
7. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu.
2
2
2
2
PHÂ!N II. NHƯ#NG BIÊ&N PHA(P ĐÔ*I MƠ(I ĐÊ* GIA*I QUYÊ(T VÂ(N ĐÊ! 2
1. Cơ sở lý luận liên quan trực tiếp đến đề tài. 2
2. Thực trạng điều tra ban đầu. 3
3. Những biện pháp thực hiện. 4
4. Mô tả, phân tích các biện pháp. 4
4.1. Biện pháp 1 : Thiết kế, sưu tầm các thí nghiệm nhỏ, đưa vào xây dựng
kế hoạch từ đầu năm.
4.2. Biện pháp 2: Chuẩn bị đồ dùng, dụng cụ để cô và trẻ làm thí nghiệm
4.3. Biện pháp 3: Địa điểm cho cô và trẻ làm thí nghiệm.
4.4. Biện pháp 4: Phối hợp với phụ huynh cho các con cùng làm thí nghiệm
tại nhà.
4
6
7
13
5. Kết quả thực hiện. 14
PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 15
1. Kết luận. 15
2. Các đề xuất và khuyến nghị. 15
PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Tên đề tài:
“Một số kinh nghiệm giúp trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi khám phá khoa học
hiệu quả”
2. Lý do chon đề tài:
Một số kinh nghiệm giúp trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi khám phá khoa học hiệu quả
2.1 Cơ sở lý luận:
Giáo dục mầm non là bậc học giáo dục hết sức quan trọng, một mắc xích
đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặt nền móng cho sự phát triển toàn
diện nhân cách trẻ .Trường mầm non chính là tổ âm thứ hai của trẻ nơi hình
thành nhân cách ban đầu cho trẻ mầm non.
Trong công tác giáo dục trẻ mầm non thì việc cho trẻ khám phá khoa học
là không thể thiếu, có tác dụng giáo dục về mọi mặt đối với trẻ như là : ngôn
ngữ, đạo đức, trí tuệ , thẩm mỹ, thể lực ... Khám phá khoa học là phương tiện để
giao tiếp và làm quen với môi trường xung quanh, môi trường xã hội để giao lưu
và bày tỏ nguyện vọng của mình và đồng thời là công cụ của tư duy.
Ở trường mầm non trẻ không chỉ được chăm sóc mà còn được thực hiện
nhiều hoạt động khác nhau trong ngày. Trong đó hoạt động “Khám phá khoa
học” có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển nhận thức cho trẻ. Hoạt động
này nhằm thể hiện sự thích thú và đam mê khám phá sẽ nuôi dưỡng tình yêu
thiên nhiên trong trẻ chứ không phải là những kiến thức khoa học mà trẻ thu
lượm được. Đồng thời thông qua các hoạt động khám phá khoa học sẽ giúp cho
trẻ dần hình thành và phát triển các kỹ năng quan sát, kỹ năng tư duy, phân tích,
tổng hợp, khái quát và những đam mê được tìm hiểu khoa học một cách sáng
tạo.
2.2. Cơ sở thực tiễn:
Trên thực tế khám phá khoa học cho trẻ mầm non nằm trong lĩnh vực
phát triển nhận thức. Ở trường mầm non có một số giáo viên đã biết cách tổ
chức cho trẻ tham gia vào các hoạt động nhằm tìm hiểu về môi trường xung
quanh và hiệu quả đạt được rất cao. Đó là trẻ đã đã có những kiến thức, những
hiểu biết về một số sự vật, hiện tượng xung quanh như biết tên gọi, cấu tao, đặc
điểm, ích lợi… của sự vật hiện tượng, qua các hoạt động đã hình thành cho trẻ
một số kỹ năng góp phần phát triển toàn diện cho trẻ. Nhưng bên cạnh đó, vẫn
còn hiện tượng là một số giáo viên chưa biết cách tổ chức hoạt động cho trẻ,
chưa biết vận dụng những biện pháp linh hoạt, sáng tạo vào trong quá trình dạy
trẻ và đặc biệt là chưa biết thu hút sự tập trung chú ý, sự tích cực tham gia vào
các hoạt động của trẻ dẫn tới hiệu quả giáo dục chưa cao. Đứng trước vấn đề
trên, là một giáo viên mầm non đã lâu năm, tôi nghĩ rằng nếu tình trạng trên cứ
diễn ra lâu dài thì sẽ ảnh hưởng đến chất lượng học của trẻ, ảnh hưởng đến sự
phát triển toàn diện của trẻ . Nhận thức được tầm quan trọng nên tôi đã chọn đề
tài:“Một số kinh nghiệm giúp trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi khám phá khoa học hiệu
quả” nhằm đáp ứng nhiệm vụ mới của ngành giáo dục đề ra.
3. Mục đích nghiên cứu của đề tài :
2/15
Một số kinh nghiệm giúp trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi khám phá khoa học hiệu quả
Mục đích nghiên cứu của đề tài này là tìm ra một số biện pháp giúp trẻ
4 - 5 tuổi khám phá khoa học hiệu quả. Nhằm giúp trẻ tự suy nghĩ và phát triển
một cách chủ động.
4. Đối tượng nghiên cứu:
Những kinh nghiệm trên đây đã được tôi nghiên cứu và áp dụng thực tế
tại lớp mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi B2 tại trường nơi tôi đang công tác
5. Đối tượng khảo sát thực nghiệm:
+ Cơ sở vật chất: Môi trường trong và ngoài lớp học, đồ dùng, đồ chơi…
+ Nghiên cứu thực trạng tham gia hoạt động khám phá khoa học của trẻ
lớp mẫu giáo 4-5 tuổi B2
+ Nhận thức của giáo viên, phụ huynh về việc giúp trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi
khám phá khoa học hiệu quả.
+ Kỹ năng tổ chức các hoạt động khám phá khoa học.
+ Hồ sơ tài liệu có liên quan đến xây dựng môi trường giáo dục để giúp
trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi học tốt hoạt động khám phá khoa học phát triển thẩm mỹ
tại trường , lớp.
6. Phương pháp nghiên cứu:
Để thực hiện thành công đề tài này tôi đã sử dụng một số phương pháp sau:
* Phương pháp nghiên cứu lí luận: đọc nghiên cứu tổng hợp các tài liệu có
liên quan đến đề tài nghiên cứu.
* Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp đàm thoại, giảng giải;
Phương pháp sử dụng đồ dùng; Phương pháp điều tra, khảo sát; Phương pháp so
sánh, đối chứng
7. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu:
Đề tài được thực hiện tại lớp mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi B2. Năm học 2019 -
2020, từ tháng 9/2019 đến tháng 6/2020 và những năm tiếp theo.
PHẦN II. NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận liên quan trực tiếp đến đề tài:
Đối với trẻ mẫu giáo lúc này tư duy trực quan hình tượng đã phát triển
mạnh hơn do vậy trẻ đã có nhu cầu khám phá mối quan hệ giữa các sự vật hiện
tượng với nhau, bước đầu có khả năng suy luận .Vậy nên quá trình công tác,
nghiên cứu và thử nghiệm một số thí nghiệm khoa học về sự phát triển của cây,
nước ánh sáng, tôi thấy chúng ta có thể ứng dụng một số kiến thức khoa học vào
hoạt động chung ,hoặc dùng để gây hứng thú cho trẻ trước khi vào bài mới.
Ngoài ra có có thể thực hiện trong các hoạt động ngoài giờ, hoạt động ngoại
khóa để mở rộng hiểu biết cho trẻ. Được trực tiếp làm thí nghiệm với các vật mà
mình đang học quả là một điều thích thú đối với trẻ. Thật vậy, cứ để cho các
3/15
Một số kinh nghiệm giúp trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi khám phá khoa học hiệu quả
cháu được hoạt động, được trải nghiệm, được thử đúng – sai và cuối cùng cháu
tìm ra kết quả nào đó sẽ là một điều lý thú đối với trẻ. Cho nên ở đơn vị tôi việc
tổ chức tiết học khám phá khoa học đang được diễn ra tại trường, lớp tạo cơ hội
cho trẻ tiếp thu kiến thức, rèn kỹ năng một cách chủ động hơn. Nhìn ra được vấn
đề nên tôi và các đồng nghiệp đã sáng tạo ra một số thí nghiệm trò chơi thực
hiện nghiệm bổ sung vào hoạt động khám phá khoa học để giúp trẻ phát huy hết
khả năng của mình. Chính vì vậy tôi đã tiến hành thử nghiệm “Một số thí nghiệm
giúp trẻ 4 - 5 tuổi khám phá khoa học”.
2. Thực trạng điều tra ban đầu:
a. Thuận lợi:
Lớp tôi ở tại khu trung tâm A là lớp có cơ sở vật chất đầy đủ theo Thông
tư số 02/2010/TT/BGDĐT
Trường có khuôn viên rộng, trồng nhiều cây xanh thoáng mát, có vườn
hoa, vườn rau tạo môi trường học rất tốt cho trẻ khám phá và trải nghiệm.
Nhà trường thường xuyên chỉ đạo tổ chức kiến tập trường, kiến tập khối
các tiết về chuyên đề khám phá khoa học cho trẻ, cho giáo viên để cùng nhau
sáng tạo trong các tiết dạy của mình…
Đồ dùng phục vụ cho việc học và chơi các trò chơi trong tiết dạy luôn
phong phú về hình ảnh, mầu sắc hấp dẫn (tranh ảnh, vật thật ...)
Luôn tham gia đầy đủ các buổi kiến tập do Phòng giáo dục, trường mình
tổ chức các chuyên đề khám phá. Đồng thời luôn chủ động có kế hoạch sắp xếp
bài dạy theo từng tháng và sự kiện phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ trong
lớp
Bản thân tôi tích cực học hỏi nâng cao phương pháp chuyên môn, tìm tòi
sáng tạo hình thức để áp dụng kiến thức vào dạy trẻ.
Trẻ ham học hỏi và bước đầu có những lập luận và suy nghĩ riêng, không
hoàn toàn phụ thuộc vào người lớn
b. Khó khăn:
Trang thiết bị phục vụ việc thực hiện các thí nghiệm chưa được nhiều.
Nhận thức của trẻ trong lớp không đồng đều: một số trẻ quá hiếu động chưa
tập trung chú ý vào bài dạy của cô giáo, còn hay trêu bạn trong các hoạt động.
Một số phụ huynh chưa chú ý quan tâm đến con cái, ít có điều kiện cho trẻ
được tiếp xúc với một số sự vật, hiện tượng nên kinh nghiệm về thế giới xung
quanh trẻ còn hạn chế.
c. Số liệu khảo sát trẻ trước khi thực hiện:
Để thực hiện tốt đề tài nghiên cứu tôi tiến hành khảo sát với các nội
dung đánh giá hoạt động khám phá khoa học của trẻ và có kết quả như sau:
4/15
Một số kinh nghiệm giúp trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi khám phá khoa học hiệu quả
STT Tiêu chí Tổng
số trẻ
Kết quả khảo sát
Đạt Chưa đạt
Số
lượng
Tỷ lệ
( %)
Số
lượng
Tỷ lệ
( %)
1Trẻ thích thú khi được
làm thí nghiệm khoa học 34 14 41% 20 59%
2Trẻ có thể làm cùng cô thí
nghiệm 34 17 50% 17 50%
3Trẻ có thể dự đoán được
kết quả thí nghiệm 34 15 44% 19 56%
Xuất phát từ thực trạng chung ta thấy rằng việc tìm ra các biện pháp
giúp trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi học tốt hoạt động khám phá khoa học là rất cần thiết.
Qua khảo sát chất lượng ban đầu trên trẻ để nắm bắt khả năng tham gia hoạt
động khám phá của trẻ từ đó có các phương pháp, biện pháp phù hợp, cụ thể.
Chính vì thế là một giáo viên được phân công tại lớp mẫu giáo nhỡ B2 tôi luôn
chăm chỉ tìm tòi, nghiên cứu tài liệu và thay đổi các hình thức hoạt động khám
phá khoa học, để tạo cảm giác cho trẻ hoạt động tích cực, có khả năng nhận thức
khoa học của từng cá nhân trẻ. Dưới đây là các biện pháp nhỏ của tôi đã thực
hiện trong hoạt động khám phá khoa học trong thời gian vừa qua.
3. Những biện pháp thực hiện:
3.1. Thiết kế, sưu tầm các thí nghiệm nhỏ, đưa vào xây dựng kế hoạch từ
đầu năm.
3.2. Chuẩn bị đồ dùng, dụng cụ để cô và trẻ làm thí nghiệm
3.3. Địa điểm cho cô và trẻ làm thí nghiệm.
3.4. Phối hợp với phụ huynh cho các con cùng làm thí nghiệm tại nhà.
4. Mô tả, phân tích các biện pháp:
4.1. Biện pháp 1: Thiết kế, sưu tầm các thí nghiệm nhỏ, đưa vào
xây dựng kế hoạch từ đầu năm.
Trong nhiều năm công tác giảng dạy lớp mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi tôi luôn
tìm tòi các tài liệu về khám phá khoa học để tìm hiểu và nghiên cứu thật kỹ
những nội dung khám phá khoa học của mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi. Nhằm giúp trẻ
mẫu giáo yêu thích và khám phá khoa học một cách hiệu quả nhất. Để làm được
như vậy tôi cần phải xác định chính xác hơn mục đích, yêu cầu, cách thực hiện
từng nội dung khám phá khoa học. Để từ đó, tôi sưu tầm, biên soạn và sáng tạo
các trò chơi thực nghiệm thiết thực nhất, hiệu quả nhất đối với trẻ. Các trò chơi
thực nghiệm mà cô xây dựng, biên soạn cần cung cấp cho trẻ những kiến thức
khoa học đơn giản, dễ hiểu, phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ, đồng thời
nó cũng kích thích tính ham hiểu biết và tìm tòi của trẻ. Từ sự hứng thú của trẻ,
5/15