1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH SÓC TRĂNG
TRƯỜNG THPT TRẦN VĂN BẢY
Đề tài
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO
HIỆU QUẢ GIẢNG DẠY KỸ NĂNG NGHE
MÔN TIẾNG ANH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC
Người thực hiện: SƠN KIM LỄ
Môn giảng dạy: Tiếng Anh
( 24/ 05/ 2015 )
2
MỤC LỤC
Trang
A. ĐẶT VẤN ĐỀ: ……………………………………......................…………….......3
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI: …………………………………………………………… 3
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU: ……………………….....………..…………….........4
III. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU: ……………………………….....…………………..4
IV. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU: ………..……………………..........4
V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU: ………..…………………………………..........4
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ: ………...……………………………………………......5
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN: ……………….…….……………………………………….......5
1. Mục đích dạy học: ………..………….…………………………………........5
2. Các yếu tố cơ bản trực tiếp tác động đến hiệu quả của tiết dạy nghe: ............5
II. THỰC TRẠNG DẠY NGHE MÔN TIẾNG ANH TRƯỜNG THPT TRẦN
VĂN BẢY: …................................................................................................................6
1. Ưu điểm: ……......……………………………………………………….......6
2. Tồn tại: ……………………………….......…………………………….........7
III. MỘT SỐ GIẢI PHÁP THỰC TẾ ĐỂ TIẾN HÀNH MỘT TIẾT DẠY NGHE
ĐẠT HIỆU QUẢ:...........................................................................................................9
1. Lập kế hoạch cho một tiết dạy nghe: ..............................................................9
2. Thực hiện tốt tiến trình dạy nghe: .................................................................10
IV. BÀI GIẢNG MẪU: ................................................................................................12
V. NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC SAU KHI ÁP DỤNG ĐỀ TÀI: .......................17
C. KẾT LUẬN: ………………………………………….............................……......18
I. NHỮNG NÉT CƠ BẢN CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM: ..............................18
II. NHŨNG KIẾN NGHỊ: ………………….......................………………………....19
3
A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Như chúng ta đã biết, mục tiêu của môn Tiếng Anh là nhằm hình thành và phát
triển ở học sinh những kiến thức kỹ năng cơ bản về tiếng Anh và những phẩm chất trí
tuệ cần thiết để tiếp tục học lên những cấp bậc cao hơn hoặc đi vào cuộc sống lao
động. Vì vậy SGK Tiếng Anh THPT mới từ lớp 10 đến lớp 12 đều được biên soạn
theo cùng một quan điểm xây dựng chương trình, đó là quan điểm chủ điểm (thematic
approach) và đề cao các phương pháp học tập chủ động của học sinh.
Cả bốn kỹ năng Nghe, Nói, Đọc, Viết được phối hợp thực hiện trong các hoạt
động trên lớp. Một trong bốn kỹ năng mà người học tiếng Anh nói chung cũng như
học sinh THPT nói riêng thường gặp những khó khăn nhất định trong quá trình học đó
là kỹ năng Nghe. Trên thực tế để có được kỹ năng nghe tiếng Anh thì người học ngoại
ngữ phải có quá trình luyện nghe thường xuyên, lâu dài với những hình thức và nội
dung nghe khác nhau. Việc dạy và học nghe môn tiếng Anh tuy không còn mới mẻ
nhưng rất khó đối với người học, đặc biệt là đối với giáo viên và hầu hết học sinh bậc
THPT.
Với việc nghiên cứu đề tài này, tôi mong muốn sẽ phần nào giúp giáo viên dần
khắc phục những khó khăn để tiến hành dạy nghe môn tiếng Anh có hiệu quả hơn, học
sinh tích cực hơn, chủ động hơn khi tiếp thu, lĩnh hội kiến thức của bài học. Đó cũng
là lý do mà tôi chọn đề tài này cho nghiên cứu của mình.
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Xã hội ngày càng phát triển, Tiếng Anh là một trong những ngôn ngữ được rất
nhiều người theo học do nhu cầu giao tiếp, học tập và nghiên cứu. Vì vậy nhu cầu và
phương tiện học tập môn tiếng Anh của người học ngày càng cao. Tuy nhiên, đối với
học sinh bâc THPT vùng xa xôi nói chung và học sinh trường THPT Trần Văn Bảy nói
riêng, ý thức về tầm quan trọng của bộ môn tiếng Anh chưa cao. Từ những thực tế
trên, người giáo viên dạy tiếng Anh phải không ngừng tìm tòi, cải tiến phương pháp
dạy học cho phù hợp với từng đối tượng học sinh, giúp các em từng bước nhận thức
được tầm quan trọng của bộ môn này.
Trong chương trình sách giáo khoa tiếng Anh bậc THPT, nội dung bài dạy được
trình bày theo 4 kỹ năng. Trong đó, kỹ năng Nghe là một trong những kỹ năng được
chú trọng phát triển trong các phương pháp dạy ngoại ngữ mới. Kỹ năng Nghe có tầm
4
quan trọng cao vì học sinh không thể giao tiếp bằng lời nói nếu không hiểu được
những gì nghe được.
Với việc nghiên cứu thành công đề tài, sáng kiến kinh nghiệm này sẽ giúp giáo
viên có được những kinh nghiệm sau:
1. Tạo tâm thế thoải mái, năng động, chủ động học tập cho học sinh trong tiết
luyện tập kỹ năng nghe tiếng Anh.
2. Cách thức tổ chức một tiết dạy nghe có hiệu quả; Trình tự một tiết dạy nghe
được tiến hành một cách hợp lý.
3. Hướng dẫn học sinh tự luyện tập, rèn luyện để có kỹ năng, kỹ xảo nghe tiếng
Anh.
III. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
Khi nghiên cứu đề tài này, tôi phải thực hiện các nhiệm vụ sau:
1. Nghiên cứu các tài liệu hướng dẫn giảng dạy và rèn luyện kỹ năng nghe tiếng
Anh, các kỹ thuật dạy nghe.
2. Thao giảng, dạy thử nghiệm.
3. Dự giờ đồng nghiệp, trao đổi, rút kinh nghiệm.
4. Kiểm tra, đánh giá kết quả việc nắm bắt nội dung bài của học sinh, để từ đó
có sự điều chỉnh, bổ sung hợp lý.
IV. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
Đề tài xoay quanh vấn đề nghiên cứu giảng dạy và học tập môn nghe tiếng Anh
của giáo viên và học sinh bậc THPT ở các lớp 10 và 12 trường THPT Trần Văn Bảy.
Song đối tượng nghiên cứu điển hình mà tôi đã mạnh dạn áp dụng đề tài này là học
sinh lớp 10ª4.
V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
1. Quan sát: Tìm tòi nghiên cứu, tiến hành dự giờ thăm lớp của đồng nghiệp.
2. Trao đổi, thảo luận: Sau các tiết dạy dự giờ và dự giờ các tiết dạy của đồng
nghiệp, tôi cùng đồng nghiệp tiến hành trao đổi, thảo luận để từ đó rút ra được những
kinh nghiệm cho tiết dạy.
3. Thực nghiệm: Tiến hành dạy thử nghiệm theo từng mục đích yêu cầu cụ thể
ở một số tiết dạy nghe.
4. Kiểm tra, đánh giá: Đánh giá việc nắm bắt nội dung bài của học sinh qua
hoạt động nghe và làm các bài tập trên lớp, các lần kiểm tra, đối chiếu các kết quả học
tập của học sinh từ đó rút ra được phương pháp dạy tốt nhất cho các em.
5
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
1. Mục đích dạy học:
Mục đích của việc dạy ngoại ngữ không phải là cung cấp cho học sinh kiến
thức của ngôn ngữ đó, mà mục đích cuối cùng của việc dạy ngoại ngữ là dạy cho học
sinh khả năng giao tiếp bằng ngôn ngữ đó. Khả năng giao tiếp của học sinh thể hiện
qua các kỹ năng: Nghe, Nói, Đọc, Viết. Kỹ năng nghe của học sinh được hình thành
qua một quá trình học tập rèn luyện trong môi trường Anh ngữ. Ngoài việc học tập ở
trường lớp, học sinh phải tự học tập và rèn luyện kỹ năng nghe thông qua các hình
thức và các phương thức khác nhau.
Kỹ năng nghe là khả năng sử dụng kiến thức ngôn ngữ vào mục đích nghe hiểu
bằng tiếng Anh.
2. Các yếu tố cơ bản trực tiếp tác động đến hiệu quả của tiết dạy nghe:
a. Giáo viên:
- Với phương pháp dạy học mới, tích cực thì giáo viên đóng vai trò chỉ đạo,
điều khiển học sinh trong giờ học.
- Để tiến hành một tiết dạy nghe có hiệu quả thì giáo viên cần thực hiện tốt các
yếu tố cơ bản sau:
+ Chọn và sử dụng linh hoạt các kỹ thuật dạy nghe phù hợp với từng nội
dung bài dạy.
+ Tổ chức, điều khiển lớp học, phân bố thời gian hợp lý.
+ Sáng tạo ra các đồ dùng dạy học phù hợp phục vụ cho tiết dạy.
+ Sử dụng thành thạo các phương tiện, các thiết bị đồ dùng dạy học phục
vụ dạy nghe.
+ Truyền thụ kiến thức một cách truyền cảm, có logic nhằm lôi cuốn,
hấp dẫn học sinh.
b. Phương pháp, kỹ thuật dạy nghe: (Listening Techniques)
- Phương pháp dạy nghe được hình thành bởi nội dung bài nghe. Nói cách khác,
nội dung bài dạy nghe chi phối việc lựa chọn, vận dụng, phối hợp các phương pháp, kỹ
thuật dạy nghe.
- Mỗi kỹ thuật dạy học phù hợp với hình thức bài dạy cụ thể ( dạy ngữ pháp,
dạy nói, dạy viết... )
c. Các phương tiện thiết bị đồ dùng dạy học phục vụ cho viêc dạy nghe: