SỞ GD-ĐT NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT BẮC YÊN THÀNH
PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG GIÁO DỤC NGOÀI NHÀ TRƯỜNG
NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC HỌC SINH
VÀ PHÁT TRIỂN NHÀ TRƯỜNG
Lĩnh vực: QUẢN LÝ
Tác giả: Nguyễn Bá Thủy, Đặng Phúc Dũng,
Nguyễn Thị Hà, Tạ Văn Cường
Đơn vị: Trường THPT Bắc Yên Thành.
Yên Thành – 2021. Số điện thoại: 0984 976 308
Phần I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài:
Giáo dục là một hoạt động mang tính xã hội cao. Muốn thực hiện được mục
tiêu giáo dục toàn diện học sinh cần phải coi trọng cả giáo dục trong nhà trường và
giáo dục ngoài xã hội, bởi chỉ riêng nhà trường thì không thể làm tốt công tác giáo
dục toàn diện được. Điều lệ trường Trung học cơ sở, Trung học phổ thông và
trường phổ thông có nhiều cấp học Ban hành kèm theo Thông tư số 32/2020/TT-
BGDĐT ngày 15/9/2020 nêu rõ:
“Điều 45. Mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội.
1. Nhà trường chủ động phối hợp thường xuyên và chặt chẽ với gia đình và
xã hội để xây dựng môi trường giáo dục thống nhất nhằm thực hiện mục tiêu,
nguyên lý giáo dục.
2. Nhà trường phối hợp với chính quyền, đoàn thể tại địa phương, ban đại
diện cha mẹ học sinh, các tổ chức chính trị-xã hội và cá nhân có liên quan nhằm:
a) Thống nhất quan điểm, nội dung, phương pháp giáo dục giữa nhà trường,
gia đình và xã hội để thực hiện mục tiêu giáo dục.
b) Huy động các lực lượng và nguồn lực của cộng đồng chăm lo cho sự
nghiệp giáo dục, góp phần xây dựng cơ sở vật chất, thiết bị giáo dục của nhà
trường; xây dựng phong trào học tập và môi trường giáo dục lành mạnh, an toàn;
ngăn chặn những hoạt động có ảnh hưởng xấu đến học sinh; tạo điều kiện để học
sinh được vui chơi, hoạt động văn hóa, thể dục, thể thao lành mạnh phù hợp với
lứa tuổi.”
Từ đó có thể khẳng định, công tác phối hơp giữa nhà trường với các lực
lượng giáo dục ngoài nhà trường là một nội dung vô cùng quan trọng không chỉ có
vai trò góp phần giáo dục toàn diện học sinh mà còn góp phần giúp nhà trường
ngày càng phát triển. Nhận thức rõ điều đó, những năm gần đây, với vai trò là cán
bộ quản lý nhà trường, chúng tôi đã có nhiều giải pháp phối hợp với các tổ chức
ngoài nhà trường để giáo dục toàn diện học sinh cũng như thu hút nguồn lực để
xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học góp phần phát triển nhà trường. Qua
quá trình thực hiện, chúng tôi đã thu được những kết quả nhất định, và rút ra được
một số kinh nghiệm trong công tác quản lí, từ đó xây dựng đề tài: “PHỐI HỢP
CÁC LỰC LƯỢNG GIÁO DỤC NGOÀI NHÀ TRƯỜNG NHẰM NÂNG CAO
HIỆU QUẢ GIÁO DỤC HỌC SINH VÀ PHÁT TRIỂN NHÀ TRƯỜNG”.
2. Mục đích nghiên cứu:
Khảo sát, nhận diện các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường và nghiên cứu
thực trạng công tác phối hợp giữa nhà trường và các lực lượng giáo dục ngoài nhà
trường từ đó đề xuất các giải pháp trong công tác phối hợp giữa nhà trường với các
tổ chức, đoàn thể ở địa phương để góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện
học sinh và phát triển nhà trường.
3. Phạm vi nghiên cứu:
Mối quan hệ phối hợp giữa trường THPT Bắc Yên Thành nói riêng và các
nhà trường THPT công lập khác trên địa bàn huyện Yên Thành như: THPT Phan
Đăng Lưu, THPT Yên Thành 2, THPT Phan Thúc Trực, THPT Nam Yên Thành,
THPT Yên Thành 3 với các tổ chức giáo dục ngoài nhà trường.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
Đề tài tập trung làm rõ một số vấn đề sau:
- Nhận diện các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường và vai trò của mỗi tổ
chức.
- Đề xuất nội dung, cơ chế và qui trình phối hợp giữa nhà trường và một số
tổ chức, đoàn thể ngoài nhà trường nhằm đạt được hiệu quả cao nhất đối với việc
góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của học sinh.
5. Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu lý luận:
Nghiên cứu, phân tích và tổng hợp các tài liệu về cơ sở pháp lý, các tài liệu
giáo dục học, tâm lý học, các tạp chí, sách, báo, đặc san tham khảo có liên quan tới
vấn đề nghiên cứu.
- Điều tra quan sát:
Điều tra, khảo sát thực tế; phỏng vấn các cán bộ quản lý trường THPT.
- Thực nghiệm sư phạm:
Tổ chức thực nghiệm đề tài vào thực tiễn để xem xét tính khả thi và hiệu quả
của đề tài cũng như tiếp tục bổ sung, hoàn thiện.
Phần II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Chương 1: Cơ sở lý luận và sự cần thiết của công tác phối hợp giữa nhà trường
và các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường.
Công tác phối hợp giữa nhà trường phổ thông và các lực lượng giáo dục ngoài nhà
trường được thực hiện dựa trên những cơ sở pháp lý sau đây:
Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về Đổi mới căn bản, toàn diện GD-ĐT
đã ghi rõ: “Mục tiêu tổng quát: Tạo chuyển căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo
dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu
cầu học tập của nhân dân. Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và
phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu
Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả.
Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lý
tốt; có cơ cấu và phương thức giáo dục hợp lý, gắn với xây dựng xã hội học tập;
bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng; chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa,
xã hội hóa và hội nhập quốc tế hệ thống giáo dục và đào tạo; giữ vững định hướng
xã hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc. Phấn đấu đến năm 2030, nền giáo dục Việt
Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực”.
Đề cập về các hoạt động xã hội đối với giáo dục phổ thông, Nghị quyết đã
chỉ rõ: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại;
phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của
người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc. Tập trung
dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật
và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực. Chuyển từ học chủ yếu trên lớp
sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa,
nghiên cứu khoa học. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông
trong dạy và học”.
Luật Giáo dục 2019 ghi rõ:
Điều 3. Tính chất, nguyên lý giáo dục
1. Nền giáo dục Việt Nam là nền giáo dục xã hội chủ nghĩa có tính nhân
dân, dân tộc, khoa học, hiện đại, lấy chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí
Minh làm nền tảng.
2. Hoạt động giáo dục được thực hiện theo nguyên lý học đi đôi với hành, lý
luận gắn liền với thực tiễn, giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và
giáo dục xã hội.
Điều 16. Xã hội hóa sự nghiệp giáo dục
1. Phát triển giáo dục, xây dựng xã hội học tập là sự nghiệp của Nhà nước và
của toàn dân.
2. Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong phát triển sự nghiệp giáo dục. Thực
hiện đa dạng hóa các loại hình cơ sở giáo dục và hình thức giáo dục; khuyến khích,
huy động và tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân tham gia phát triển sự nghiệp giáo
dục; khuyến khích phát triển cơ sở giáo dục dân lập, tư thục đáp ứng nhu cầu xã
hội về giáo dục chất lượng cao.
3. Tổ chức, gia đình và cá nhân có trách nhiệm chăm lo sự nghiệp giáo dục,
phối hợp với cơ sở giáo dục thực hiện mục tiêu giáo dục, xây dựng môi trường
giáo dục an toàn, lành mạnh.
4. Tổ chức, cá nhân có thành tích trong sự nghiệp giáo dục được khen
thưởng theo quy định của pháp luật.
Điều 89. Trách nhiệm của nhà trường
1. Nhà trường có trách nhiệm thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục, quy tắc ứng
xử; chủ động phối hợp với gia đình và xã hội để tổ chức hoặc tham gia các hoạt
động giáo dục theo kế hoạch của nhà trường, bảo đảm an toàn cho người dạy và
người học; thông báo về kết quả học tập, rèn luyện của học sinh cho cha mẹ hoặc
người giám hộ.
2. Cơ sở giáo dục khác được áp dụng các quy định có liên quan đến nhà trường
trong Chương này.
Điều 93. Trách nhiệm của xã hội
1. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm sau đây:
a) Hỗ trợ, hợp tác với nhà trường tổ chức các hoạt động giáo dục và nghiên cứu
khoa học; tạo điều kiện cho nhà giáo và người học tham quan, hoạt động trải
nghiệm, thực tập, nghiên cứu khoa học;
b) Tham gia xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, ngăn chặn hoạt
động có ảnh hưởng xấu đến người học;
c) Tạo điều kiện để công dân trong độ tuổi quy định thực hiện nghĩa vụ học tập để
thực hiện phổ cập giáo dục, hoàn thành giáo dục bắt buộc để người học được vui
chơi, hoạt động văn hóa, thể dục, thể thao lành mạnh;
d) Hỗ trợ các nguồn lực cho phát triển sự nghiệp giáo dục theo khả năng của mình.
2. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận có trách
nhiệm động viên toàn dân chăm lo cho sự nghiệp giáo dục.
3. Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí
Minh có trách nhiệm phối hợp với nhà trường giáo dục, vận động thanh niên, thiếu
niên và nhi đồng gương mẫu trong học tập, rèn luyện và tham gia phát triển sự
nghiệp giáo dục.