Một số phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo
của học sinh THCS trong các bài vẽ tranh đề tài
1/19
MỤC LỤC:
PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ ................................................................ 3
I- Lý do chọn đề tài. ......................................................................................... 3
1. Cơ sở lý luận. ............................................................................................ 3
2. Cơ sở thực tiễn. ......................................................................................... 3
3. Về tính cấp thiết của đề tài. .......................................................................... 4
II. Mục đích nghiên cứu. .................................................................................. 4
III. Đối tượng nghiên cứu. ............................................................................... 4
IV. Phương pháp nghiên cứu. .......................................................................... 5
V. Phạm vi kế hoạch nghiên cứu. .................................................................... 5
PHẦN THỨ HAI: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ .................................................... 6
1. Những nội dung lý luận liên quan trực tiếp đến vấn đè nghiên cứu .......... 6
2. Thực trạng việc dạy – học Mĩ thuật – phân môn vẽ tranh ......................... 6
2.1. Nhận xét chung: ......................................................................................... 6
2.2. Quá trình giảng dạy và kết quả học tập của HS đối với phân môn vẽ
tranh hiện nay................................................................................................... 7
2.3. Nguyên nhân .............................................................................................. 7
3. Các biện pháp đã tiến hành ......................................................................... 8
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ..................................................... 17
PHẦN BỐN: HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN ............................................... 19
Một số phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo
của học sinh THCS trong các bài vẽ tranh đề tài
2/19
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
DH: Dạy học
GV: Giáo viên
HS: Học sinh
PPDH: Phương pháp dạy học
PP: Phương pháp
Một số phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo
của học sinh THCS trong các bài vẽ tranh đề tài
3/19
PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ
I- Lý do chọn đề tài.
1. Cơ sở lý luận.
Mỗi người mỗi nghề đều mang những đặc thù, đặc trưng riêng của từng
ngành nghề sao cho phù hợp với từng năng lực sở trường của mình. Nghề dạy
học được coi là một nghề cao quý bởi sản phẩm chủ yếu là nhân cách con người.
Muốn trở thành con người hữu ích đều phải trải qua sự giáo dục của nhà trường.
Dạy học đã khó, dạy học mĩ thuật lại càng khó hơn. Bởi ngoài việc dạy
học sinh những kiến thức cơ bản thì việc học mĩ thuật còn phải đem lại niềm vui
cho mọi người, làm cho mọi người nhìn ra cái đẹp, thấy cái đẹp của chính mình,
xung quanh mình để cuộc sống trở lên gần gũi đáng yêu hơn. Đồng thời học mĩ
thuật giúp mọi người tự tạo ra cái đẹp cho bản thân theo cách hiểu, cách lý giải
của mình, làm cho cuộc sống thêm ý nghĩa, tươi vui, hạnh phúc.
Dạy và học mĩ thuật ở trường THCS không nhằm đào tạo ra họa sĩ hay
người làm nghệ thuật mà nhằm giáo dục thị hiếu thẩm mĩ cho học sinh, chủ yếu
cho học sinh tiếp xúc, làm quen và thưởng thức cái đẹp, tập tạo ra cái đẹp, vận
dụng cái đẹp vào trong cuộc sống hàng ngày cho bản thân, gia đình và xã hội.
Để làm được điều này cần hiểu về cách nhìn, cách cảm nhận, cách lý giải sự vật
hiện tượng của học sinh hay nói cách khác là “ ngôn ngữ tạo hình” trong bộ
môn mĩ thuật mà cụ thể ở đề tài nghiên cứu này được tìm hiểu thông qua phân
môn vẽ tranh. Việc tìm hiểu đặc trưng của ngôn ngữ tạo hình ở học sinh THCS
sẽ giúp cho giáo viên giảng dạy đánh giá một cách tích cực, đúng đắn, gây hứng
thú cho cả người học và người dạy. Giúp người dạy tìm ra được phương pháp,
cách thức giảng dạy phù hợp với từng đối tượng, lứa tuổi. Tuy nhiên dạy như
thế nào? dạy thật tốt hay bình thường còn phụ thuộc vào ý thức đạo đức nghề
nghiệp của mỗi chúng ta đồng thời phụ thuộc vào năng lực chuyên môn của mỗi
giáo viên.
2. Cơ sở thực tiễn.
Với mong muốn trở thành người giáo viên dạy tốt, dạy giỏi, hoàn thành
tốt nhiệm vụ được giao thì cần rất nhiều yếu tố: chuyên môn nghiệp vụ, kiến
thức kinh nghiệm, lòng say nghề yêu trẻ…Trong thực tế dạy học mĩ thuật, đặc
biệt trong các giờ dạy ở phân môn vẽ tranh giáo viên vẫn còn lúng túng, thực
hiện chưa có hiệu quả việc đổi mới phương pháp dạy học để phát huy tính tích
cực của học sinh.
Một số phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo
của học sinh THCS trong các bài vẽ tranh đề tài
4/19
a) Biểu hiện.
Giáo viên còn phải làm việc nhiều trong giờ dạy.
Trong giờ dạy vẽ tranh giáo viên còn nói nhiều nhưng thị phạm ít, hướng
dẫn ít nên học sinh không hiểu hoặc hiểu nhưng không sâu, không rõ ràng.
Học sinh ít được hoạt động để tự tìm ra kiến thức mà đa số là các em thụ
động trong việc trả lời câu hỏi, nghe, ghi chép v.v.
Việc sử dụng phương tiện dạy học chưa hợp lí, chưa khoa học thậm chí
rất ít sử dụng phương tiện dạy học.
b) Đánh giá chất lượng của những giờ học đó.
Tiết học trở nên nặng nề, căng thẳng.
Không phát huy được tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh, học
sinh trở nên thụ động làm theo sự hướng dẫn, gợi ý của thầy là chủ yếu.
Giáo viên thì nói nhiều nhưng kiến thức đọng lại trong đầu học sinh lại
chẳng là bao vì học sinh không được tự mình tìm ra tri thức chỉ thụ động nghe,
ghi chép…
3. Về tính cấp thiết của đề tài.
Là một giáo viên mĩ thuật trực tiếp giảng dạy tôi luôn băn khoăn và cố
gắng học hỏi vấn đề vận dụng việc đổi mới phương pháp phát huy tính tích cực
của học sinh trong dạy phân môn vẽ tranh. Làm thế nào qua một tiết học mà
giáo viên vừa tổ chức cho học sinh biết được mục đích của đề tài, vừa vẽ được
một tác phẩm mang đúng nghĩa là giáo dục thẩm mĩ cho học sinh, mở rộng vốn
sống, vốn kinh nghiệm cho học sinh. Làm thế nào để học sinh phát huy được
tính tích cực của mình mà vẫn đảm bảo tính đặc trưng của bộ môn: “Phát huy
tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong các tiết dạy phân môn vẽ
tranh của bộ môn mĩ thuật ở trường THCS” theo hướng đổi mới phương pháp
thì làm thế nào? Đó là vấn đề tôi quan tâm và là lí do tôi chọn đề tài này.
II. Mục đích nghiên cứu.
Trong đề tài này hoàn toàn vì một mục đích chung của mục tiêu dạy học
mĩ thuật trường THCS là: Tùy từng địa phương, từng đối tượng học sinh ta có
thể áp dụng các bước lên lớp, nội dung kiến thức, cách dạy cho phù hợp.
Những yêu cầu của tiết dạy phân môn vẽ tranh cần đạt được là một tiết
phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, học sinh không những
cảm thụ để vẽ đẹp mà còn biết vận dụng vào thực tiễn cuộc sống giúp cho cuộc
sống ngày thêm hồn nhiên trong mắt trẻ thơ.
III. Đối tượng nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu là học sinh trường THCS Phan Đình Giót.
Một số phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo
của học sinh THCS trong các bài vẽ tranh đề tài
5/19
Nghiên cứu cách thiết kế, tổ chức các hoạt động trong giờ dạy phân môn
vẽ tranh.
IV. Phương pháp nghiên cứu.
Nghiên cứu lý thuyết để tìm ra cơ sở lí luận.
Khảo sát thực tế dạy học mĩ thuật ở trường THCS Phan Đình Giót.
Phân tích, lí giải, đối chiếu và chứng minh.
V. Phạm vi kế hoạch nghiên cứu.
Trong giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài này tôi chỉ đưa ra các cách cơ
bản và đơn giản khi thực hiện thiết kế, thực hiện các hoạt động dạy và học trong
phạm vi của các tiết ở phân môn vẽ tranh.