1
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến trường THCS An Lộc B
Tôi ghi tên dưới đây:
Số
TT Họ và tên
Ngày
tháng
năm
sinh
Nơi công tác Chức
danh
Trình
độ
chuyên
môn
Tỷ lệ (%)
đóng góp
vào việc
tạo ra sáng
kiến
01 HÀ THỊ
HƯỜNG
20/04/
1981
Trường THCS
An Lộc B Bình
Long - Bình
Phước
Giáo viên
Tiếng
Anh
Cao
đẳng sư
phạm
100%
1. Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: “Biện pháp giáo dục học
sinh cá biệt có hiệu quả”
2. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Không
3. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục (công tác chủ nhiệm)
4. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: tháng 10 năm 2019
5. Mô tả bản chất của sáng kiến:
5.1. Tính mới của sáng kiến:
Nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp đối với giáo viên làm chủ nhiệm và nâng
cao kết quả học tập, rèn luyện đạo đức, nề nếp, tác phong cũng như việc thay đổi nhận
thức, thay đổi nhân cách của các đối tượng học sinh cá biệt.
5.2. Nội dung sáng kiến:
5.2.1.Thực trạng:
Trường học là nơi đào tạo nhiều thế hệ học trò, là môi trường tạo dựng cho đất
nước những con người xã hội chủ nghĩa – có đủ tài năng trí tuệ và những phẩm chất
đạo đức cách mạng, để sau này thực sự là người của dân, vì nhân dân mà cống hiến.
Người trực tiếp đào tạo những con người như thế không ai khác là giáo viên, giáo viên
giảng dạy bộ môn, giáo viên chủ nhiệm lớp.
2
Trong thực tế, công tác chủ nhiệm lớp là công tác vô cùng khó khăn, phức tạp.
Bởi lẽ, mỗi một tập thể lớp đều có những đặc thù riêng của lớp đó. Có lớp như thế
này, có lớp như thế khác: nào là học sinh cá biệt về học tập, về đạo đức, nào là học
sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn về kinh tế, con mồ côi, bố mẹ li thân, bố mẹ đi
làm ăn xa…
Thực tiễn là như vậy, nhưng chúng ta đã biết, nhiệm vụ của trường học là “dạy”
và “giáo dục”, giáo dục các em học sinh nên người, kể cả “học sinh cá biệt”. Giáo
dục “học sinh cá biệt” là một thử thách, bản lĩnh, lòng vị tha của thầy, cô. Giáo dục
học sinh hư thành con ngoan trò giỏi, công dân tốt, để xã hội bớt đi một người
xấu. Vậy làm sao để giáo dục học sinh cá biệt có hiệu quả. Người có tầm quan trọng
và ảnh hưởng lớn nhất đối với các em không ai khác chính là giáo viên chủ nhiệm vì
giáo viên chủ nhiệm là người gần gũi nhất với các em khi ở trường. Ngoài những giờ
giảng dạy trên lớp, giáo viên chủ nhiệm dễ dàng tiếp cận với các em qua những giờ
sinh hoạt lớp, sinh hoạt 15 phút đầu buổi, những buổi lao động, những giờ ngoại
khóa,… Những lúc như thế giáo viên chủ nhiệm là người hiểu các em nhiều nhất từ đó
giáo viên chủ nhiệm hiểu được tính cách cũng như hoàn cảnh của các em mà có được
những biện pháp giáo dục các em có hiệu quả đặc biệt là đối với các em học sinh cá
biệt.
5.2.2. Cơ sở lý luận
Thông qua quá trình lâu dài, nhiều năm làm công tác chủ nhiệm, bản thân luôn
đặt ra mục tiêu là: Làm thế nào để giáo dục học sinh cá biệt có hiệu quả, hoàn thành
xuất sắc công tác chủ nhiệm mà lãnh đạo nhà trường giao phó?
Do đó, với vai trò là một giáo viên có nhiều năm làm công tác chủ nhiệm ở
trường THCS, tôi đã đúc kết được một số biện pháp giáo dục học sinh cá biệt có hiệu
quả mà bản thân đã và đang vận dụng giáo dục học và đã đạt được những kết khả quan
nhằm nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp đối với giáo viên làm chủ nhiệm và
nâng cao kết quả học tập, rèn luyện đạo đức, nề nếp, tác phong cũng như việc thay đổi
nhận thức, thay đổi nhân cách của các đối tượng học sinh cá biệt. Sau đây tôi xin trình
bày một số biện pháp nhỏ của mình trong việc giáo dục “học sinh cá biệt” đã được bản
thân nghiên cứu thực hiện, áp dụng và đạt kết quả khả quan trong năm học 2019-2020.
5.2.3. Những biện pháp giáo dục học sinh cá biệt
a.Tiếp xúc với học sinh cá biệt.
Giáo viên chủ nhiệm phải tìm thời gian phù hợp tiếp xúc, nói chuyện thường xuyên
với học sinh cá biệt để biết các em cần gì, các em là người như thế nào, hoàn cảnh gia
đình ra sao. Có tiếp xúc với các em mới kéo ngắn được khoảng cách giữa thầy và trò,
các em không còn e ngại, rụt rè, chắc chắn sẽ tự tin hơn và mạnh dạn bộc bạch những
thiếu sót của bản thân…Từ đó giáo viên mới tìm ra được giải pháp phù hợp nhất để
giáo dục các em.
b.Phối hợp với gia đình học sinh
3
Công tác chủ nhiệm của một giáo viên thành công hay không đừng bao giờ quên phối
hợp với gia đình học sinh vì đây là một biện pháp rất quan trọng.
Đến thăm gia đình học sinh giáo viên mới hiểu rõ được hoàn cảnh của các em . Có
nhiều em cha mẹ có quan tâm, gia đình có điều kiện nhưng vẫn trở nên cá biệt. Nhưng
có những học sinh gia đình lao động nghèo, cha mẹ ít có thời gian quản lý, chỉ bảo
chuyện học hành của con cái, có thể nói là họ giao con mình cho thầy cô. Đến khi
được giáo viên chủ nhiệm báo cho biết về tình hình học tập, rèn luyện đạo đức họ mới
vỡ lẽ. Có gia đình thực sự khổ tâm vì con, nhưng cũng có gia đình xem như chẳng có
chuyện gì, thậm chí chẳng cần thiết phải nghe thông tin từ giáo viên. Có em thì tìm
hiểu hoàn cảnh gia đình các em xong giáo viên mới thực sự hiểu được hoàn cảnh của
các em thật sự bế tắc , đáng thương vì mẹ bỏ, cha bỏ phải sống với dì, dượng hoặc ông
bà hoặc người thân quen, nếu như chúng ta không đi thăm kịp thời giúp đỡ mà chỉ soi
xét vào những lỗi lầm các em gây ra ở trường, ở lớp mà la mắng, mà cho viết kiểm
điểm mà cho hạnh kiểm yếu kém thì vô tình giáo viên sẽ đẩy các em đi xa hơn nữa,
các em sẽ không bao giờ tiến bộ được thậm chí các em sẽ bỏ học và trở thành một
người xấu trong xã hội.Việc đến thăm gia đình học sinh không phải lúc nào người giáo
viên cũng nhận được sự hoan nghênh, đón tiếp, có nhiều gia đình khi giáo viên đến
trao đổi về vấn đề của con em họ nhưng họ lại không chịu phối hợp, hợp tác.
Nhưng giáo viên chủ nhiệm đừng bao giờ nản lòng, thậm chí phải tác động nhiều lần
để cùng gia đình các em bàn bạc về việc giáo dục học sinh đến khi nào có kết quả. Và
điều cần lưu ý là khi giáo viên chủ nhiệm trao đổi cùng phụ huynh học sinh phải có
mặt học sinh để các em hiểu được sự quan tâm chân thành của thầy, cô dành cho các
em từ đó các em sẽ có những suy nghĩ tích cực hơn.
c.Phối hợp với ban giám hiệu nhà trường
Mỗi tháng ban giám hiệu tổ chức họp hội đồng sư phạm một lần để đánh giá cũng như
đề ra kế hoạch chủ nhiệm cho giáo viên chủ nhiệm của cả trường cũng như các khối
lớp. Trong những cuộc họp đó nếu như có những phản ánh vể những học sinh cá biệt
của lớp tôi hay có những kế hoạch giúp đỡ học sinh vượt khó tôi luôn trao đổi luôn về
hoàn cảnh của những học sinh này trong cuộc họp để nhận được sự cảm thông, chia sẻ,
giúp đỡ của ban giám hiệu và của các thầy cô liên quan tới lớp tôi chủ nhiệm để trong
quá trình tôi thực hiện nhiệm vụ nếu như gặp khó khăn chẳng hạn khi gặp phải những
gia đình không hợp tác vì con em của họ học yếu, quậy phá, muốn con em họ nghỉ
học để đi làm thì tôi có thể nhờ ban giám hiệu phối hợp với chính quyền địa phương
tới can thiệp, hoặc đề nghị ban giám hiệu giúp đỡ về kinh phí hỗ trợ học tập hoặn miễn
giảm cho các em để các em có điều kiện học tập.
d. Phối hợp với các giáo viên bộ môn
GVCN phải thường xuyên trao đổi với giáo viên bộ môn về tình hình học tập của lớp
đặc biệt là của các em học sinh cá biệt để nắm giáo viên bộ môn bắt được khả năng
trình độ cũng như hoàn cảnh của các em mà có phương pháp giảng dạy thích hợp hoặc
quan tâm giúp đỡ tạo điều kiện cho các em về điểm số, tuyên dương, cộng điểm để
khuyến khích các em .
4
e.Phối hợp với Đội
GVCN cũng thường xuyên phối hợp với các thầy cô phụ trách công tác đội, để thường
xuyên nắm bắt tình hình học sinh lớp mình cũng như phối hợp để giáo dục học sinh cá
biệt của lớp, tạo cơ hội cho các em tham gia các hoạt động bên đội nhiều hơn nếu có
thể để các em hoàn thiện mình hơn, hòa đồng với các bạn chung lớp, chung trường
nhiều hơn.
Đặc biệt các em sẽ được rèn luyện thêm nhiều phẩm chất của người học sinh cần có
như là: tình đoàn kết, lòng nhân ái, tinh thần cầu tiến. Đồng thời cũng xin sự hỗ trợ về
vật chất từ bên đội (nếu có).
f. Phối hợp với hội cha mẹ học sinh của lớp.
Hội cha mẹ học sinh trong lớp là nhân tố rất quan trọng của giáo viên chủ nhiệm, họ là
những người luôn sát cánh với giáo viên chủ nhiệm trong việc giúp cho lớp chủ nhiệm
thực hiện tốt các nhiệm vụ của nhà trường, Cho nên giáo viên chủ nhiệm có thể đề
xuất họ giúp đỡ những học sinh khó khăn của lớp đặc biệt là những em cá biệt mà
hoàn cảnh khó khăn thì lại càng phải quan tâm nhiều hơn bằng hình thức tặng tập vở
,quà cho các em mặc dù các em không có thành tích trong học tập để các em nhận ra ở
trường các em luôn được mọi người yêu thương và quan tâm từ đó các em sẽ luôn cố
gắng hoàn thiện mình để không phụ tình yêu thương của thầy cô,của các cô, các
bác....và từ đó sẽ giúp các em tiến bộ.
g. Phối hợp với tập thể lớp
Sự giúp đỡ của tập thể lớp cũng rất quan trọng. Ngoài những lúc ở nhà, bạn cùng lớp
là những người các em phải tiếp xúc nhiều nhất. Học sinh cá biệt không thể tiến bộ
được nếu như tập thể lớp không đoàn kết, không yêu thương giúp đỡ bạn mà lại có
biểu hiện kì thị, xa lánh, nói xấu bạn bè đặc biệt là đối với những học sinh cá biệt. Ở
nhà gặp hoàn cảnh gia đình đã chán, thường bị bố mẹ la mắng, thậm chí đánh đập mà
lên trường cũng chẳng có gì vui, bạn bè nói xấu, đố kị, thách thức thì dĩ nhiên những
em học sinh cá biệt này không những không tiến bộ mà còn có thể quậy phá hơn nữa
và sẽ thường xuyên vi phạm nội quy nhiều hơn như chửi tục, đánh nhau, không cần
học bài, làm bài là chuyện đương nhiên sẽ xảy ra. Do đó giáo viên phải xây dựng được
một tập thể lớp đoàn kết, thương yêu, giúp đỡ bạn bè. Có thể kể về hoàn cảnh của
những em cá biệt cho các em cùng lớp, hoặc một số em thân thiết với học sinh cá biệt
đó biết nhưng phải hết sức khéo léo không để em học sinh cá biệt đó ngại với các bạn,
để các bạn cùng lớp hiểu, thông cảm và từ đó quan tâm giúp đỡ những em cá biệt này.
Trong lớp giáo viên có thể xếp cho em cá biệt ngồi cạnh những em học tốt và có tính
cách cởi mở, hòa đồng sẵn sàng giúp đỡ bạn để có thể giúp đỡ em cá biệt này tiến bộ
trong học tập, phải làm cho em các em thấy được “ Mỗi ngày đến trường là một
niềm vui” thì các em sẽ tiến bộ rất nhanh.
Nói tóm lại có rất nhiều giải pháp để giúp dục học sinh cá biệt tiến bộ, tùy theo mỗi
giáo viên, mỗi đối tượng học sinh mà người giáo viên chủ nhiệm có những giải pháp
giáo dục khác nhau, nhưng riêng bản thân tôi, tôi nhận thấy với bảy giải pháp trên đã
giúp cho tôi thành công trong việc giáo dục học sinh cá biệt trong lớp tôi chủ nhiệm
5
trong những năm qua và sau đây tôi xin kể một trương hợp thực tế mà tôi đã áp dụng
các giải pháp trên và đã thu được kết quả khả quan.
Thực tế trong năm học: 2019-2020 có em Nguyễn Quang Huy là học sinh lớp 7A5 do
bản thân chủ nhiệm. Huy là một học sinh lưu ban, quậy phá, lười học và có một hoàn
cảnh rất khó khăn. Đầu năm, chỉ mới một tháng đến lớp, Huy đã gây biết bao chuyện
phiền hà, hết chọc phá lại gây chuyện đánh nhau với bạn. Em cũng thường xuyên bỏ
học, đến lớp thì chẳng chịu nghe giảng, chẳng chịu làm bài mà chỉ lo tìm cách chọc
ghẹo bạn, gây mất trật tự trong lớp học, tiết học nào em cũng bị thầy cô giáo bộ môn
phản ánh hoặc ghi sổ đầu bài. Có lần em tìm ra trò nghịch phá rất tai quái. Hôm ấy cả
lớp đang chú ý nghe tôi giảng bài, bỗng trong lớp có tiếng khóc thét lên. Bản thân giật
mình quay về phía tiếng khóc thì thấy một em nữ đang ôm mặt khóc, hỏi lý do thì mới
biết là do em Huy lấy thun buộc giấy bắn trúng vào mặt bạn, tôi quay lại hỏi vì sao em
bắn bạn thì em chối phắt, không nhận lỗi do mình bắn. Tôi biết chắc là em làm nhưng
tôi nói với em “nếu không phải em làm thỉ tốt rồi, cô hy vọng như thế, cô luôn tin
tưởng em, và cô nghĩ là không ai muốn làm hại bạn của mình đâu nhỉ”, tôi quay sang
vỗ về em bị bắn và tôi lại bắt đầu bài học.Tôi làm như vậy để không mất thời gian học
của các em khác, hơn nữa tôi cũng không muốn la rầy em trước mặt các bạn vì tôi biết
có mắng em cũng không có kết quả gì vì em đã không chịu nhận lỗi từ lúc đầu.Từ lúc
đó em có vẻ ngồi im và chú ý hơn, không còn loay hoay chọc bạn nữa. Giờ ra về, tôi
gọi em lại và hỏi “có phải lúc nãy em bắn thung bạn có phải không?”, em vẫn trả lời
tôi “không cô, em không có bắn bạn”. Tôi nói với em “ Huy à, vào giờ ra chơi cô có
lên phòng bật lại camera quan sát và cô thấy chính em là người bắn bạn, lẽ ra cô sẽ cho
em viết bản kiểm điểm rồi mời bố mẹ em lên trao đổi, nhưng cô nghĩ chắc em chỉ trót
dại lần đầu thôi và lần sau em sẽ không làm như vậy nữa phải không cho nên lần này
cô tha thứ nhưng lần sau còn vi phạm cô sẽ không tha thứ nữa đâu nhé” Tôi phân tích
cho em hậu quả của việc bắn thung cho em hiểu em trả lời lí nhí “dạ cô” rồi chào tôi ra
về , tôi lại hỏi em “nhà em ở đâu, bố mẹ làm nghề gì, em đi học bằng phương tiện gì
?” Sau đó tôi được biết nhà em ở Xa Cam, bố mẹ thì ly dị, thỉnh thoảng em ở nhà bố
với dì, thỉnh thoảng thì ở với bà nội, còn mẹ em bỏ em từ lúc nhỏ. Nói chuyện với em
xong tôi thấy hoàn cảnh của em cũng thật đáng thương nên từ hôm ấy, tôi chú ý đến
em nhiều hơn, thấy em ăn mặc không tươm tất, áo thì cũ, nhàu nát, rách cả cầu vai. Tôi
hỏi xin các học sinh lớp lớn hơn được hai bộ quần áo cũ và mua cho em một bộ đồng
phục mới. Giờ ra về tôi lại gọi em và đưa cho em. Cảm nhận được sự quan tâm của tôi
đến giờ học em nghiêm túc hơn, thỉnh thoảng em cũng phát biểu, mỗi lần phát biểu tôi
luôn khen em có tiến bộ trước lớp, tôi cũng cho em điểm số tương đối em có vẻ rất
thích.
Tính tình Huy rất nóng nảy, chơi với bạn Huy vẫn hay thường bắt nạt bạn. Khi Huy
tức giận hay không vừa ý điều gì đó, thì tỏ ra rất ngỗ ngược, chửi lại bạn bằng những
lời lẽ thô tục, làm các bạn xa lánh, không muốn chơi với Huy. Huy còn rất bướng bỉnh,
ăn nói thì cộc lốc có khi đến mức vô lễ với thầy cô bộ môn. Mỗi lần Huy có lỗi giáo
viên bộ môn có trách phạt Hưng cũng tỏ ra bình thường thản nhiên, đôi lúc còn tỏ vẻ