CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐỀ CƯƠNG SÁNG KIẾN
- Họ và tên: Hồ Hải Hùng
- Ngày, tháng, năm sinh: 21-05-1968
- Cơ quan, đơn vị công tác: Trường THCS Trần Quang Khải
- Chức vụ/ chức danh: Giáo viên –Tổng phụ trách Đội
- Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm
1. Tên sáng kiến
“Một số giải pháp bồi dưỡng Ban chỉ huy Liên đội xây dựng chương trình
kế hoạch công tác Đội năm học trong nhà trường THCS”.
2. Lĩnh vực áp dụng
Công tác Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong nhà trường THCS
2.1. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến
Liên đội trường THCS Trần Quang Khải, thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh
Hòa.
2.2. Mục tiêu: Giúp Ban chỉ huy Liên đội xây dựng tốt chương trình kế
hoạch công tác Đội năm học.
2.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng: Phương pháp xây dựng chương trình kế hoạch công tác Đội
năm học của Ban chỉ huy Liên đội trường trung học cơ sở.
- Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu từ thực tiễn công tác Đội tại trường
THCS Trần Quang Khải nơi tôi đang công tác; mục đích xây dựng chương trình
kế hoạch công tác Đội năm học của Ban chỉ huy Liên đội một cách tốt nhất,
mang lại hiệu quả cao trong công tác giáo dục toàn diện cho đội viên góp phần
xây dựng phong trào hoạt động Đội của nhà trường thật sự vững mạnh.
3.Cơ sở pháp lý:
Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu nhi Việt Nam
do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, Đoàn Thanh
niên Cộng sản Hồ Chí Minh phụ trách. Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh
là trường học giáo dục thiếu nhi Việt Nam trong và ngoài nhà trường, là đội dự
2
bị của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; lực lượng nòng cốt trong các
phong trào thiếu nhi. Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh lấy 5 điều Bác
Hồ dạy thiếu niên, nhi đồng làm mục tiêu phấn đấu rèn luyện cho đội viên, giúp
đỡ thiếu nhi trong học tập, hoạt động, vui chơi, thực hiện quyền và bổn phận
theo Công ước quốc tế về Quyền Trẻ em, Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ
em.
Xây dựng chương trình kế hoạch công tác Đội năm học của Ban chỉ huy
Liên đội là hoạt động giáo dục, là nhiệm vụ trọng tâm của tổ chức Đội trong nhà
trường góp phần thành công trong công tác xây dựng Đội.
Xây dựng chương trình kế hoạch công tác Đội năm học nói chung và Liên
đội nói riêng có mục đích:
- Thực hiện được chủ trương, chương trình hoạt động đội của nhà trường
trong năm học trên cơ sở chỉ đạo của Ban phụ trách Đội nhà trường và của Hội
đồng Đội cấp trên.
- Thông qua việc xây dựng chương trình kế hoạch công tác Đội năm học
của Liên đội, bồi dưỡng cho đội ngũ Ban chỉ huy về khả năng trình bày nội dung
kế hoạch đảm bảo tính khoa học, phát huy tính tự quản của tổ chức Đội.
Để tổ chức xây dựng chương trình kế hoạch công tác Đội năm học của
Liên đội thật sự có hiệu quả. Giáo viên-Tổng phụ trách cần xây dựng một nội
dung chương trình, phương pháp làm việc phù hợp, căn cứ vào chức năng nhiệm
vụ và điều kiện thực tế, để giúp Ban chỉ huy Liên đội có nội dung chương trình
kế hoạch cụ thể đảm bảo được yêu cầu về cơ sở lý luận cũng như thực hành.
4. Thực trạng:
- Ưu điểm:
Liên đội trường trung học cơ sở Trần Quang Khải luôn nhận được sự
quan tâm của Hội đồng Đội, lãnh đạo địa phương, lãnh đạo phòng Giáo dục -
Đào tạo thị xã, các Thầy cô giáo và Hội cha mẹ học sinh.
Đội ngũ Ban chỉ huy Đội có năng lực chỉ huy, khả năng tự quản tốt; đội
viên toàn Liên đội có tinh thần đoàn kết, phấn đấu xây dựng tập thể Liên đội
vững mạnh.
- Nhược điểm:
Những năm gần đây, đặc biệt năm học 2020-2021 tổ chức Đội thiếu niên
tiền phong Hồ Chí Minh ở Liên đội trường THCS Trần Quang Khải đã và đang
tự khẳng định mình thể hiện rõ sự phát triển cả về chiều rộng cũng như chiều
sâu chất lượng công tác Đội, đáp ứng được nhu cầu tâm tư, nguyện vọng của
3
đội viên trong môi trường “Thân thiện, tích cực”. Tuy nhiên, trong quá trình vận
dụng kinh nghiệm thực tiễn vẫn còn bộc lộ những nhược điểm, hạn chế nhất
định cần có sự điều chỉnh kịp thời nhằm nâng cao tính tự nguyện, tự giác, tự
quản của đội viên để phù hợp sự phát triển chung của đất nước.
Hiện nay, ở Liên đội trường THCS Trần Quang Khải có 12 Chi đội, trong
đó khối 6: 3 chi đội; khối 7: 3 chi đội; khối 8: 3 chi đội; khối 9: 3 chi đội. Do
đặc thù thuộc khu vực nông thôn nên số đội viên năng lực học tập hạn chế còn
khá phổ biến nên ảnh hưởng không ít đến chất lượng phong trào Đội. Việc tổ
chức bồi dưỡng Ban chỉ huy Đội cách thức xây dựng chương trình kế hoạch hoạt
động Đội năm học trong thời gian qua cũng còn bọc lộ một số hạn chế nhất định
(do yếu tố khách quan) vì vậy để khắc phục những hạn chế trong quá trình thực
hiện mang tính toàn diện, bản thân tôi luôn nghiên cứu xây dựng kế hoạch và tổ
chức thực hiện một cách thiết thực, mang tính khoa học phù hợp với thực tế nhà
trường, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
- Nguyên nhân
Thực tế, hằng năm vào dịp đầu năm học sau khi Đại hội Đội. Ban chỉ huy
được bầu ra, nhưng chưa thực sự biết và thông thạo cách làm việc hoặc chưa
được phân công và giao việc cụ thể, mặc dù có tính kế thừa và được bồi dường
về kỹ năng nghiệp vụ công tác Đội theo từng năm học. Tổng phụ Trách lại có
quá nhiều thời gian bận rộn và thường chỉ biết làm một mình nên quên đi vai trò
của các em đội viên là thành viên Ban chỉ huy Đội nói chung và Ban chỉ huy
Liên đội nói riêng, trong đó có vai trò của Liên đội trưởng. Giáo viên-Tổng phụ
trách Đội thường tổ chức thực hiện kế hoạch công tác Đội trực tiếp đến từng
từng chi đội, hoặc thông qua giáo viên chủ nhiệm là phụ trách chi đội, nên hiệu
quả mang lại chưa cao, chưa phát huy hết khả năng tự quản của Ban chỉ huy Đội
trong công tác Đội; đặc biệt là phương pháp bồi dưỡng Ban chỉ huy Liên đội xây
dựng chương trình kế hoạch công tác Đội năm học.
5. Mô tả sáng kiến:
5.1.Về nội dung của sáng kiến:
Trong bất cứ công tác nào, vấn đề quyết định để đảm bảo sự thành công là
vấn đề xây dựng được nội dung tổ chức thực hiện công tác phù hợp với tình hình
thực tế của từng nội dung công việc mà người trực tiếp phụ trách thực hiện. Đối
với người làm công tác Đội cũng vậy. Công tác thiếu niên, nhi đồng là khoa học
nghệ thuật, vì lực lượng giáo dục (phụ trách Đội) đặc biệt là Giáo viên -Tổng
Phụ Trách Đội cần phải có hiểu biết rộng, vốn kiến thức cần thiết, luôn phát huy
tính sáng tạo và năng lực sư phạm, công tác Đội vững vàng.
4
Xuất phát từ quan niệm chất lượng, hiệu quả công việc là gốc của chất
lượng hoạt động ứng với từng nội dung hay một lĩnh vực công tác … Giáo viên
-Tổng phụ trách Đội cần xây dựng một nội dung chương trình, phương pháp làm
việc có hiệu quả căn cứ vào chức năng nhiệm vụ và căn cứ vào năng lực trí tuệ
lứa tuổi để đảm bảo được yêu cầu cơ sở lý luận cũng như thực hành.
Mục đích làm thế nào để xây dựng được một đơn vị thật sự vững mạnh
đối với lĩnh vực công tác Đội. Từ thực tế nhiều năm làm công tác phụ trách Đội
tại trường THCS Trần Quang Khải, trên cơ sở chỉ đạo của ngành Giáo dục, Hội
đồng Đội rồi qua những lần được tập huấn tôi đã xây dựng cho mình nội dung
phương pháp làm việc có hiệu quả trong công tác tổ chức, chỉ đạo thực hiện
nhiệm vụ công tác Đội phù hợp với điều kiện thực tế tại đơn vị, góp phần thành
công trong công tác xây dựng Đội.
Mỗi chúng ta ai cũng đều hiểu rằng, công tác Đội trong nhà trường không
phải chỉ là công tác riêng của người Giáo viên -Tổng phụ trách, muốn làm tốt
công tác Đội cần có sự phối hợp đồng bộ giữa tất cả các lực lượng giáo dục
trong nhà trường. Ở đây tôi muốn nói đến vai trò, vị trí của Giáo viên -Tổng phụ
trách Đội đối với công tác Đội nói chung và đối với việc tổ chức, chỉ đạo thực
hiện nhiệm vụ công tác Đội nói riêng.
Trước hết, chúng ta cần phải giải quyết tốt về mặt nhận thức, làm thế nào
để mọi thành viên trong Hội đồng sư phạm nhà trường nhận thấy vai trò quan
trọng của Đội, làm thế nào để mỗi em đội viên đều yêu thích Đội. Không phải
chỉ bằng lý luận mà còn bằng thực tế sinh động để chứng minh. Thực tế hiện nay
không ít người còn có quan niệm: công tác Đội chỉ là một số hoạt động bề nổi
“ cờ - đèn - kèn - trống”, chỉ gây thêm việc, mất thời gian cho đội viên-học sinh
và giáo viên. Ngoài ra, còn có tâm lý rất ngại làm công tác Đội, cũng có trường
hợp chưa thật sự ủng hộ hoạt động Đội. Những năm đầu tiên được phân công
làm giáo viên-Tổng phụ trách Đội, tôi vô cùng lúng túng. Lúng túng vì kinh
nghiệm làm công tác phụ trách Đội (đặc biệt là phương pháp tổ chức chỉ đạo
thực hiện nhiệm vụ công tác Đội của bản thân tôi) thật sự còn ít ỏi. Thế là tôi tổ
chức thực hiện nhiệm vụ của mình một cách chủ quan nên mang lại hiệu quả
chưa thật sự như mong muốn, chưa có sự đồng thuận và ủng hộ tuyệt đối của
các thành viên trong Hội đồng sư phạm nhà trường đặc biệt là lực lượng giáo
viên chủ nhiệm làm công tác phụ trách chi đội.
Dần dần từ thực tế công tác, rồi những lần được tập huấn, được tham khảo
tài liệu và kinh nghiệm của nhiều đồng nghiệp đi trước, tôi đã “vỡ” ra nhiều điều
.Tôi hiểu rằng: nếu không giải quyết tốt về mặt nhận thức, xác định đúng hướng
nội dung công việc và xây dựng cho mình nội dung phương pháp làm việc có
5
hiệu quả trong công tác tổ chức, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ công tác Đội phù
hợp thì sẽ ảnh hưởng không ít đến chất lượng hoạt động Đội.
Để giải quyết tốt về vấn đề nhận thức, tôi quyết định phải lấy thực tế, lấy
kết quả cụ thể để chứng minh cho vai trò của Đội. Một khi đã thống nhất quan
điểm, tư tưởng đã được thông suốt thì sẽ có thuận lợi cơ bản, Tổng phụ trách sẽ
được sự ủng hộ tích cực của mọi thành viên trong Hội đồng sư phạm nhà
trường. Chính vì xác định đúng hướng, nên công tác Đội của đơn vị THCS Trần
Quang Khải nơi tôi đang công tác luôn nhận được sự quan tâm của lãnh đạo địa
phương; chi bộ, ban giám hiệu nhà trường, cùng với sự phối hợp chặt chẽ giữa
các đoàn thể đặc biệt là sự hỗ trợ tích cực của các thầy cô giáo, giáo viên chủ
nhiệm (anh chị phụ trách), Hội cha mẹ học sinh; sự nổ lực phấn đấu rất lớn của
toàn thể đội viên trong toàn Liên đội với cơ chế toàn trường tham gia làm công
tác Đội góp phần thành công trong công tác xây dựng Đội vững mạnh trong
nhiều năm qua.
Để xây dựng tổ chức Đội thực sự vững mạnh trong nhà trường, ngoài
năng lực chuyên môn, khả năng tham mưu, sáng tạo, bản thân Giáo viên -Tổng
phụ trách Đội cần phải xác định được đâu là nhiệm vụ trọng tâm cần phải thực
hiện để đem đến thành công đối với công tác xây dựng Đội.
Trong phạm vi của đề tài sáng kiến này tôi xin trình bày “Một số giải pháp
bồi dưỡng Ban chỉ huy Liên đội xây dựng chương trình kế hoạch công tác Đội
năm học trong nhà trường THCS”, là một trong những nội dung quan trọng
trong công tác bồi dưỡng toàn diện về kiến thức, kỹ năng công tác Đội cho đội
ngũ Ban chỉ huy Đội nói chung và Ban chỉ huy Liên đội nói riêng thể hiện tính
mới, tính sáng tạo trong qui trình thực hiện nhiệm vụ công tác Đội tại trường
trung học cơ sở Trần Quang Khải, thị xã Ninh Hòa nơi tôi đang công tác.
Giải pháp, tổ chức thực hiện
Chất lượng của chỉ huy là gốc của chất lượng tự quản, gốc của chất lượng
Đội. Do đó bồi dưỡng ban chỉ huy Đội là vấn đề mấu chốt, Tổng phụ trách cần
dành nhiều thời gian và sức lực đầu tư năng lực tự quản cho các em giúp các em
làm chủ thực sự tổ chức Đội, hoạt động Đội.
Ban chỉ huy đội không đơn thuần chỉ giỏi kỹ năng, giỏi chỉ huy mà còn
giúp các em phát triển nhân cách toàn diện theo mục tiêu giáo dục của nhà
trường.
Để có Ban chỉ huy liên đội hoạt động giỏi giang không có cách nào khác
là phải bồi dưỡng giúp đỡ cho Ban chỉ huy thông thạo mọi hoạt động. Tôi chú ý
bồi dưỡng, huấn luyện cho ban chỉ huy bằng cách: Ngoài các kỹ năng cần có và
cần bồi dưỡng trong năm nội dung cơ bản đối với yêu cầu chỉ huy theo qui định.