CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng Sáng kiến Ngành GD thị xã Bình Long.
Chúng tôi gồm:
S
TT
Họ và tên
Ngày
tháng năm
sinh
Nơi
công tác
Chức
danh
Trình độ
chuyên
môn
Tỷ lệ (%) đóng
góp vào việc tạo
ra sáng kiến
1
MINH THỊ
HỒNG
PHƯƠNG
01/01/1976
Trường
THCS
An Lộc
Giáo viên
dạy Tiếng
Anh (lớp
63.4.5.6)
ĐHSP
100%
Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến:
“Phương pháp giáo dục đạo đức, kĩ năng sống cho học sinh thông qua các mẩu
chuyện và các trò chơi trong công tác chủ nhiệm.”
Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Minh Thị Hồng Phương – Trường THCS An Lộc
- Lĩnh vực áp dụng: Giáo dục đào tạo( về chủ nhiệm) - cấp THCS
- Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: 07/09/2020
- Mô tả bản chất của sáng kiến:
- Thực trạng trước khi thực hiện giải pháp:
Hiện nay, với sự phát triển của nền kinh tế đã dẫn đến sự biến đổi về nhiều mặt của
xã hội, con người chúng ta nhận được nhiều cơ hội để phát triển bản thân nhưng đồng thời
cũng kéo theo các rủi ro và thách thức mới. Với sự dung nạp văn hóa phương Tây của giới
trẻ cùng sự bùng nổ của các tệ nạn,... khiến chúng ta cần phải nhìn nhận lại các giá trị trong
cuộc sống con người, về vai trò của giáo dục trong quá trình định hướng phát triển nhân
cách con người trong hoàn cảnh hiện tại. Kỹ năng sống được ví như một chiếc cầu đưa con
người đến với chất lượng cuộc sống. Sự thiếu hụt kỹ năng sống chính là nguyên nhân cơ
bản khiến con người mà nhất là các em ở lứa tuổi học sinh, sinh viên gặp nhiều khó khăn
trong cuộc sống hiện đại.
Hoạt động dạy và học tại trường trong những năm qua, ngoài hoạt động chuyên môn
còn có hoạt động ngoài giờ lên lớp do giáo viên chủ nhiệm đảm nhiệm thông qua hoạt động
ngoại khóa và lồng ghép giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong các môn học cũng đã
mang lại kết quả đáng kể. Tuy vậy, việc tổ chức thực hiện các hoạt động này cũng còn
nhiều bất cập vì nhiều lý do khác nhau. Và trên thực tế hiện nay tình trạng học sinh trên cả
nước nói chung và ở đơn vị nói riêng kỹ năng sống của các em rất thấp, tình trạng bạo lực
học đường, nghiện game, lười học, không có mục tiêu phấn đấu cho tương lai... đang ngày
càng gia tăng, thậm chí đã có trường hợp học sinh do mâu thuẫn nhỏ với gia đình mà bỏ
học và bỏ nhà đi bụi.
Qua nhiều năm làm công tác chủ nhiệm, đã nhiều lần thực hiện công tác giáo dục
đạo đức, pháp luật cho học sinh, trong đó có công tác giáo dục kỹ năng sống với các hoạt
động ngoài giờ lên lớp. Và với thực trạng học sinh như trên tác giả thấy việc giáo dục kỹ
năng sống cho các em là vấn đề cấp thiết nên đưa vào hoạt động sinh hoạt chủ nhiệm. Tôi
đã nghiên cứu và thực hiện đề tài: “Phương pháp giáo dục đạo đức, kĩ năng sống cho học
sinh thông qua các mẩu chuyện và các trò chơi trong công tác chủ nhiệm ở trường
THSC An Lộc” bởi nó vừa khiến cho tiết sinh hoạt chủ nhiệm sôi động hơn vừa giúp các
em có được phẩm chất đạo đức và trang bị được những kỹ năng cần thiết cho cuộc sống tự
lập sau khi ra trường.
- Tính mới của sáng kiến
Sáng kiến đã đưa ra được các mẩu chuyện hay, từ đó học sinh tự rút ra được bài học ý
nghĩa sâu sắc hướng vào việc rèn luyện phẩm chất đạo đức trong cuộc sống.
Rèn luyện các kĩ năng sống bảo vệ mình khi gặp các tình huống xấu trong cuộc sống.
Giúp học sinh tự tin, tự chủ trong giao tiếp.
Sáng kiến đã giúp cho giáo viên chủ nhiệm biết cách chuyển các tiết sinh hoạt cuối tuần
khô khan, nhàm chán trở nên sinh động, phong phú, đa dạng. Tạo hứng thú cho học sinh
yêu thích môi trường tập thể, nêu cao tinh thần đoàn kết, theo định hướng của Bộ Giáo dục
về xây dựng trường học hạnh phúc, không phê bình học sinh trước tập thể.
- Giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến
- Giáo dục học sinh thông qua các câu chuyện
Đầu tiên, tôi nghiên cứu và sưu tầm nhiều mẩu chuyện khác nhau với nhiều chủ đề,
nội dung phong phú. Các mẩu chuyện được sưu tầm phần lớn là hướng về giáo dục đạo
đức, phẩm chất cho học sinh.
Sau đó, tùy thuộc vào chủ đề trong từng tháng, tôi phân công cho học sinh trình bày
trong các giờ sinh hoạt chủ nhiệm lớp hoặc trong các hoạt động ngoài giờ lên lớp. Sau mỗi
mẩu chuyện do các em trình bày, tôi yêu cầu cả lớp thảo luận nêu ra ý nghĩa, rút ra các bài
học từ mẩu chuyện đó.
Dưới đây là một số mẩu chuyện minh họa.
Câu chuyện thứ nhất
Ở phương Tây có một ngày rất hay: ngày của Mẹ (Mother's day). Một hôm nhân
ngày của mẹ, một thanh niên đi làm xa nhà ra bưu điện để gửi điện hoa về cho mẹ. Xong
việc anh thấy lòng nhẹ nhàng và thanh thản. Trên đường quay ra bỗng anh gặp một em bé
nhỏ đang đứng bên quầy hoa với hai hàng nước mắt rưng rưng. Động lòng thương, hỏi ra
anh biết em bé cũng muốn mua cho mẹ một bó hoa nhưng không đủ tiền. Anh thanh niên
liền mua hoa cho em bé và đề nghị được chở em về nhà. Em bé đồng ý, nhưng các em biết
không? Em lại dẫn anh thanh niên ra một nghĩa trang. Thành kính đặt bó hoa lên một ngôi
mộ rồi em ôm chầm lấy nấm mồ khóc nức nở. Thì ra em đã không còn mẹ. Vô cùng xúc
động trước hoàn cảnh của em bé. Anh thanh niên sau khi đưa em về nhà đã tức tốc thay đổi
ý định, anh lái xe một mạch về thăm mẹ, anh muốn ôm lấy mẹ mà nói rằng: "mẹ ơi con yêu
mẹ vô cùng"
Bài học:
Người có đức có tâm trước hết phải là người biết yêu mẹ kính cha. Bởi các em biết
không? Mẹ là món quà vô giá mà tạo hóa đã ban tặng cho chúng ta. Mẹ là suối nguồn của
sự sống, là suối nguồn của cuộc đời, suối nguồn của mọi cuộc đời. Trên thế gian này không
ai thương ta bằng mẹ, suốt cuộc đời mẹ đã hy sinh vất vả vì ta, công ơn đó biết lấy gì đền
đáp, biết trả bao nhiêu cho vừa, thương mẹ biết bao nhiêu mà đủ? Các em nên nhớ rằng
thương mẹ không phải là bổn phận mà là quyền lợi. May mắn thay, hạnh phúc thay cho
những ại đang còn mẹ ở trên đời. Xót xa thay cho những ai không còn mẹ để được mẹ yêu
thương và thương yêu mẹ. Bởi vậy các em không được làm cho mẹ buồn, mẹ khổ, mà mỗi
ngày hãy mang đến cho mẹ một niềm vui. Chúng ta phải sống sao cho đến một ngày kia có
thể tự hào mà nói rằng:
Tôi không khóc khi áo tôi cài hoa trắng
Vì trong hoa tôi thấy mẹ tôi cười.
Câu chuyện thứ hai
Ở một làng nọ có những người nông dân chuyên làm nghề trồng bắp. Có một bác
nông dân nhờ biết áp dụng khoa học kĩ thuât nên cuối mùa đã thu được những trái bắp tốt.
Trong khi đó những người nông dân trong làng, vì không nắm được kĩ thuật nên bắp bị sâu
rầy mất mùa, đói kém. Và thế là bác nông dân kia một mình một chợ tha hồ giàu to. Thế
nhưng đầu mùa sau người ta lại thấy bác nông dân kia đem những hạt giống tốt tặng những
người hàng xóm và lại còn vui vẻ bày cho họ cách chăm sóc ruộng bắp của mình nữa. Ngạc
nghiên trước việc làm của bác, một phóng viên đã hỏi bác: “Sao ông lại cho láng giềng
những hạt bắp giống tốt nhất của mình như vậy, trong khi họ cũng tham gia cạnh tranh với
ông ?” “Ồ!” - Người nông dân trả lời “Anh không biết rằng những luồng gió thổi những hạt
phấn hoa từ những cây bắp này sang những cây bắp khác sao? Nếu láng giềng tôi trồng toàn
những cây bắp kém chất lượng thì sự thụ phấn có thể khiến những cây bắp của tôi cũng sản
sinh ra những trái bắp kém chất lượng. Do đó nếu muốn có những trái bắp tươi tốt, tôi phải
giúp những người hàng xóm tôi có những trái bắp tươi tốt. Lý do chỉ là đơn giản vậy thôi."
Bài học:
Các em thấy không chân lí thật là giản dị. Nhưng không phải ai cũng dễ dàng nhận
ra. Và nhiều người lại cố tình không muốn nhận ra. Có người nhận ra rồi nhưng để thực
hiện được nó không phải dễ dàng. Bởi chúng ta phải có bản lĩnh để chiến thắng được lòng
nhỏ nhen, tính ích kỉ và những tị hiềm. Người nông dân trên đã nhận thức được sự liên hệ
của cuộc sống. Những trái bắp của ông không thể lớn mạnh trừ khi những trái bắp của
người láng giềng cũng lớn mạnh. Các khía cạnh khác trong cuộc sống cũng vậy. Những ai
muốn có được sự hoà bình trước hết phải giúp người khác tìm được sự hoà bình. Những ai
muốn có cuộc sống tốt đẹp phải giúp người khác tìm được cuộc sống tốt đẹp cho họ. Những
ai muốn có hạnh phúc nên giúp đỡ người khác tìm được hạnh phúc. Nếu không muốn khổ
đau thì đừng đem đau khổ cho người khác. Bởi cuộc sống của mỗi người gắn liền với tất cả
mọi người.
Câu chuyện thứ 3
Đêm 15-4-1912 một tai nạn thảm khốc đã xảy ra ngoài khơi Bắc Đại Tây Dương
nhấn chì con tàu Titanic và làm hơn 1500 người thiệt mạng. Sau khi chiếc tàu ấy bị đắm
một tờ báo ở Anh đã đăng kề nhau hai bức ảnh minh họa có nội dung như sau: Trong bức
ảnh thứ nhất, người ta thấy chiếc tàu chạm vào tảng băng bên dưới có dòng chữ: “Sự yếu
đuối của con người và sức mạnh của thiên nhiên". Còn bức ảnh thứ hai người ta lại thấy
một người đàn ông nhường chiếc phao cấp cứu của mình cho người đàn bà đang bế con trên
tay. Lần này bức ảnh được chú thích bằng dòng chữ: “Sự yếu đuối của thiên nhiên và sức
mạnh của con người"
Bài học:
Titanic có nghĩa là vĩ đại. Đặt tên cho như thế cho con tàu, con người muốn nói lên
niềm kiêu hãnh cho một công trình có một không hai vào thời bấy giờ. Nhưng cái vĩ đại mà
con người tưởng mình có thể đạt được trong tiến bộ khoa học kĩ thuật ấy không là gì trước
sức mạnh thiên nhiên. Nhưng các em thấy không, thiên nhiên có thể cướp đi con tàu nhưng
không thể cướp được sự sống của bà mẹ và em bé bởi vì người đàn ông dũng cảm kia đã
sẳn sang hy sinh tính mạng để cứu sống họ.
Sức mạnh sự vĩ đại đích thực của con người không nằm trong khả năng chinh phục
hay chế ngự thiên nhiên, mà chính là trong khả năng chế ngự được bản thân vượt thắng sự
ích kỷ. Mahatma Gandhi, người dành độc lập cho Ấn độ bằng cuộc đấu tranh bất đã nói:
“Sức mạnh vĩ đại nhất mà con người có trong tay mình chính là tình yêu”
- Giáo dục kĩ năng sống thông qua việc tổ chức các trò chơi hoạt động theo nhóm.
Để giáo dục cho các em những kỹ năng sống cần thiết nhất giáo viên chủ nhiệm cần
lập ra một trình tự giáo dục các kỹ năng sao cho khoa học nhất có thể. Các kỹ năng cần thiết
nhất đó là những kỹ năng sẽ giúp ích cho các em trong hiện tại và sau đó là những kỹ năng
có thể giúp ích cho các em trong thời gian sau này.
Giáo dục kỹ năng giao tiếp:
Kỹ năng giao tiếp là một kỹ năng không thể thiếu của mỗi chúng ta. Bạn muốn thành
công thì tiêu chí đầu tiên là bạn phải giao tiếp tốt. Khi giao tiếp tốt thì ta sẽ biết được đối
phương là một người thế nào, khi làm việc chung sẽ kết hợp ăn ý hơn từ đó sẽ mang lại một
kết quả tốt hơn.
Ví dụ trò chơi áp dụng:
Giáo viên chủ nhiệm kết hợp với quản trò (tổng phụ trách) tổ chức trò chơi “Hiểu ý
nhau”
Chuẩn bị dụng cụ: Một số từ khóa do giáo viên chủ nhiệm và ban cán sự lớp chuẩn bị.
Chia lớp làm 4 nhóm. Mỗi nhóm chọn ra 1 bạn để làm người truyền thông tin.
Bắt đầu chơi:
- Lần lượt từng bạn của 4 nhóm lên phía trên bục giảng
- Quản trò cho bạn truyền tin đọc 5 từ khóa bằng mắt, sau đó bằng cách sử
dụng lời nói và hành động diễn tả từng từ khóa sao cho không được dùng từ diễn tả trùng
với từ có trong từ khóa, các bạn còn lại trong nhóm đoán từ khóa và trả lời.
- Nhóm nào trả lời đúng được nhiều từ khóa hơn thì nhóm đó chiến thắng.
Giáo dục kỹ năng hợp tác và làm việc nhóm:
Kỹ năng làm việc nhóm là một kỹ năng vô cùng quan trọng . Muốn làm việc nhóm
tốt thì bạn phải có kỹ năng hợp tác, tất cả thành viên trong nhóm phải cùng hướng về một
mục tiêu chung. Một người biết hợp tác là một người biết tôn trọng ý kiến của người khác,
biết lắng nghe, sẵn sàng đưa ra ý tưởng của mình để đóng góp cho cả nhóm.
Ví dụ trò chơi áp dụng:
Giáo viên chủ nhiệm kết hợp với quản trò (tổng phụ trách) tổ chức trò chơi “Nào ta
cùng đếm”
Chuẩn bị dụng cụ: mỗi bạn 5 que tính
- Chia lớp thành nhiều nhóm (mỗi nhóm 4 thành viên)
- Mỗi bạn giữ 5 que tính.
- 1 tờ giấy và 1 cây bút cho người quản trò
Bắt đầu chơi:
- Người quản trò đọc lên 1 con số nào đó từ 1 đến 20
- Sau khi người quản trò đếm 1, 2, 3! Các thành viên của nhóm phải đồng loạt
giơ lên các que trên tay sao cho tổng số que cả nhóm cộng lại đúng bằng số người quản trò
đã đọc.
- Chính xác sẽ được 5 điểm, thiếu hay thừa thì mỗi số sẽ trừ đi 1 điểm
- Sau một loạt số, nhóm nào điểm cao nhất sẽ thắng.
Trò chơi này giáo dục cho các em kỹ năng làm việc nhóm là phải có những quy luật
của nhóm như: Phân chia công việc, đưa ra quyết định, đánh giá
Giáo dục kỹ năng rèn luyện trí nhớ
Với những loại trò chơi này sẽ giúp học sinh rèn luyện trí nhớ, từ đó các em học tập
dễ dàng hơn và đạt được kết quả tốt hơn
Ví dụ trò chơi áp dụng:
Giáo viên chủ nhiệm kết hợp với quản trò (Bí thư chi Đoàn) tổ chức trò chơi “Con
thỏ ăn cỏ”
Địa điểm chơi: ngoài sân trường
Cả lớp xếp thành vòng tròn, người quản trò đứng ở giữa
Thời gian chơi: 5 7 phút
Cách chơi
- Quản trò: đưa bàn tay chụm lại hô “Con thỏ”
- Người chơi: lặp lại theo lời quản trò nói “Con thỏ”
- Quản trò: đưa tay này qua tay kia hô “Ăn cỏ”
- Người chơi: làm theo và nói “Ăn cỏ”
- Quản trò: đưa tay lên miệng hô “Uống nước”
- Người chơi: làm theo và nói “Uống nước”
- Quản trò: Đưa tay lên vỗ tai hô “Chui vô hang”, chấp tay lại hô “Thỏ ngủ”
Người chơi phải làm theo quản trò, nếu làm sai sẽ bị phạt, quản trò làm với tốc
độ nhanh dần và có thể nói và làm khác nhau.
- Giới thiệu một số trò chơi áp dụng trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm.
Trò chơi 1: Những điều thân quen.
A. Mục đích:
Giúp học sinh tìm hiểu thêm kiến thức, mở rộng sự hiểu biết của mình theo một chủ đề
tương ứng. Ví dụ: Chủ đề: “Tình cảm gia đình”.
B. Thời gian:
10 -15 phút.
C. Chuẩn bị:
Giáo viên đưa ra chủ đề của trò chơi.