Đề tài: “Tích hợp ôn tập kiến thức văn hóa cho học sinh trong tổ chức
các hoạt động ngoại khóa ở trường THCS”
Trường THCS Ninh Hòa – Hoa Lư – Ninh Bình
1
PHẦN MỤC LỤC
STT NỘI DUNG TRANG
1
Phần thứ nhất: Đặt vấn đề 3
1. Cơ sở lí luận của đề tài 3
1.1. Xuất phát từ yêu cầu đổi mới hiện nay của
ngành giáo dục 3
1.2. Xuất phát từ mục đích của việc đổi mới
phương pháp dạy học ở trường phổ thông 4
1.3. Xuất phát từ tầm quan trọng của hoạt động ôn
tập kiến thức đã học đới với quá trình dạy – học 5
2. Cơ sở thực tiễn 6
2.1. Thực trạng của hoạt động ôn tập thường dùng
trong nhiều năm qua 6
2.2. Lịch sử của vấn đề nghiên cứu 7
2
Ph
ầ
n th
ứ
hai: G
i
ả
ế
t v
ấ
n đ
ề
1. Giải pháp cũ thường làm
1.1. Những ưu điểm của giải pháp cũ
1.2. Những hạn chế của giải pháp cũ
1.3. Nguyên nhân của những hạn chế
2. Giải pháp mới cải tiến
2.1. Hoạt động ngoại khóa có tích hợp nội dung
ôn tập kiến thức văn hóa
2.2. Những ưu điểm của việc tích hợp ôn tập kiến
thức các môn văn hóa trong các hoạt động ngoại
khóa
2.3. Những chú ý để có thể tích hợp tốt việc ôn
tập kiến thức các môn văn hóa trong hoạt động
ngoại khóa.
9
9
9
10
11
11
11
13
15
Đề tài: “Tích hợp ôn tập kiến thức văn hóa cho học sinh trong tổ chức
các hoạt động ngoại khóa ở trường THCS”
Trường THCS Ninh Hòa – Hoa Lư – Ninh Bình
2
2.4. Minh họa: Kế hoạch và chương trình tổ chức
hoạt động ngoại khóa tích hợp ôn tập kiến thức
cuối năm cho HS trường THCS Ninh Hòa
16
3
Phần thứ ba: Kết thúc vấn đề 21
1. Hiệu quả đạt được 21
2. Bài h
ọ
c kinh nghi
ệ
m rút ra t
ừ
quá trình
trải nghiệm. 23
3. Điều kiện và khả năng áp dụng 24
4
Phụ lục:
I. Phiếu khảo sát tính hợp lí và tính khả thi của
sáng kiến
II. Bảng thống kê kết quả khảo sát tính hợp lí và
tính khả thi của sáng kiến
III. Kết quả khảo sát chất lượng HS khi sử dụng
sáng kiến
IV. Một số gói câu hỏi dùng trong buổi ngoại khóa
27
28
29
31
5 Danh mục viết tắt 42
6 Tài liệu tham khảo 43
Đề tài: “Tích hợp ôn tập kiến thức văn hóa cho học sinh trong tổ chức
các hoạt động ngoại khóa ở trường THCS”
Trường THCS Ninh Hòa – Hoa Lư – Ninh Bình
3
I. TÊN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
“Tích hợp ôn tập kiến thức văn hóa cho học sinh trong tổ chức các hoạt
động ngoại khoá ở trường THCS ”
II. TÁC GIẢ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1. Trần Thị Thu Hằng- Hiệu trưởng.
Trình độ: Đại học
Địa chỉ: Trường THCS Ninh Hoà
Hộp thư điện tử: hl.thcsninhhoa@ninhbinh.edu.vn
Điện thoại liên hệ: 0915624885
2. Lê Thị Hồng Thái – Phó hiệu trưởng.
Trình độ: Đại học
Địa chỉ: Trường THCS Ninh Hoà
3. Lê Thị Thanh Liêm – Phó hiệu trưởng.
Trình độ: Đại học
Địa chỉ: Trường THCS Ninh Hoà
4. Nguyễn Thị Thu Hà – Thư ký Hội đồng.
Trình độ: Đại học
Địa chỉ: Trường THCS Ninh Hoà
III. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
1.1. Xuất phát từ yêu cầu đổi mới hiện nay của ngành giáo dục
Hiện nay, ngành Giáo dục đang triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần
thứ 8, Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI (NQ29) về đổi mới căn bản và
toàn diện Giáo dục và Đào tạo. Quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết đã nêu rõ:
" ...Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển
toàn diện năng lực và phẩm chất người học. Học đi đôi với hành, lý luận gắn với
thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã
hội...";"... Đổi mới giáo dục theo hướng mở, linh hoạt, liên thông giữa các bậc học,
Đề tài: “Tích hợp ôn tập kiến thức văn hóa cho học sinh trong tổ chức
các hoạt động ngoại khóa ở trường THCS”
Trường THCS Ninh Hòa – Hoa Lư – Ninh Bình
4
trình độ và giữa các phương thức giáo dục...". Để thực hiện đổi mới căn bản toàn
diện giáo dục và đào tạo thì giáo dục phải theo hướng phát triển năng lực cho học
sinh. Quá trình phát triển năng lực luôn gắn với quá trình hoạt động thực tiễn, tổ
chức thực hiện công việc. Vì vậy phương châm gắn học với hành, nhà trường với
xã hội thông qua công việc mà tiếp tục học sẽ mãi có giá trị to lớn. Thực hiện quan
điểm chỉ đạo đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo đòi hỏi người giáo
viên không chỉ nắm vững kiến thức và phương pháp dạy học hiện đại mà phải biết
vận dụng các phương pháp thích hợp để tổ chức dạy học cho từng nội dung kiến
thức cụ thể. Có như vậy mới kích thích được sự say mê, hứng thú học tập, sáng tạo
của học sinh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới của
đất nước.
Cốt lõi của đổi mới phương pháp dạy - học là hướng tới hoạt động học tập
chủ động, chống lại thói quen học tập thụ động, được tổ chức thông qua
phương pháp dạy - học tích cực mà đặc trưng của nó là: Dạy - học thông qua tổ
chức các hoạt động học tập của học sinh; Dạy - học chú trọng rèn luyện phương
pháp tự học; Tăng cường học tập cá thể phối hợp với học tập hợp tác.
1.2. Xuất phát từ mục đích của việc đổi mới phương pháp dạy học ở
trường phổ thông.
Dạy - học tích cực ở trường THCS là dạy - học không chỉ đem đến cho học
sinh kiến thức mà còn nhằm rèn luyện phương pháp tư duy logic và khoa học, có
khả năng tự giải quyết vấn đề. Kiến thức phải được khắc sâu trong học sinh để
làm tiền đề cho việc tiếp thu các kiến thức tiếp theo vì kiến thức là một chuỗi kiến
thức nối tiếp nhau, có mối liên hệ hữu cơ với nhau.
Mục đích của việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông là thay
đổi lối dạy học truyền thụ một chiều, sang dạy học theo “Phương pháp dạy học tích
cực”, với các kĩ thuật dạy, học tích cực nhằm giúp học sinh phát huy tính tích cực,
tự giác, chủ động, sáng tạo, rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợp
tác, kĩ năng vận dụng kiến thức vào những tình huống khác nhau trong học tập và
thực tiễn tạo niềm tin, niềm vui, hứng thú trong học tập. Học là quá trình kiến tạo,
Đề tài: “Tích hợp ôn tập kiến thức văn hóa cho học sinh trong tổ chức
các hoạt động ngoại khóa ở trường THCS”
Trường THCS Ninh Hòa – Hoa Lư – Ninh Bình
5
học sinh tìm tòi, khám phá, phát hiện, luyện tập, khai thác và xử lí thông tin, tự
hình thành tri thức, có năng lực và phẩm chất của con người mới tự tin, năng động,
sáng tạo trong cuộc sống.
Một trong những nhiệm vụ giáo dục hiện nay là tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và
đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển
phẩm chát năng lực của người học. Dạy học hiện nay không chỉ đơn thuần là
truyền thụ kiến thức khoa học cho các em mà người thày còn phải giáo dục cho các
em kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp. Bên cạnh đó người thày cũng phải tự tìm tòi,
đổi mới, tích hợp kiến thức liên môn để giúp học sinh nằm kiến thức một cách sâu
hơn, rộng hơn và toàn diện hơn. Phương pháp dạy học tích cực là như thế nào và
học sinh phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo ra sao? Chúng tôi thiết
nghĩ một trong những phương pháp đó là cách thức tổ chức hoạt động dạy học của
người thày như thế nào để học sinh hứng thú, tích cực tham gia vào hoạt động đó.
Mỗi một bài học người thày đều phải tự tìm tòi cách thức truyền đạt kiến thức cho
học sinh, cách thức tổ chức hoạt động học tập của học sinh.
Xu hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay cho phép người GV được
chủ động tổ chức hoạt động dạy học, dạy học tích hợp liên môn, dạy học tích cực
theo chủ đề đã tạo điều kiện thuận lợi giúp người GV năng động hơn trong việc
tìm tòi thiết kế, tổ chức hoạt động dạy học và thiết bị dạy học sao cho phù hợp với
nội dụng dạy học theo chuẩn kiến thức kỹ năng phát huy được tính chủ động, tích
cực của HS.
Đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học nhằm phát huy tính tích cực, chủ
động, sáng tạo của HS; tăng cường kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào giải
quyết các vấn đề thực tiễn. Đa dạng hoá các hình thức học tập, chú trọng các hoạt
động trải nghiệm sáng tạo, nghiên cứu khoa học của học sinh.
1.3. Xuất phát từ tầm quan trọng của hoạt động ôn tập kiến thức đã học
đối với quá trình dạy - học
Trong dạy - học việc tổ chức tốt tiết dạy - học ôn tập từng chương, từng phần
hay toàn chương trình môn học của một khối lớp là cực kỳ quan trọng. Tiết dạy -