1
SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HÀ NỘI
TRƢỜNG THPT LƢU HOÀNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
XÂY DỰNG KẾ HOẠCH DẠY HỌC CHỦ ĐỀ HÀM SỐ BẬC HAI
THEO PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC
PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC CHO HỌC SINH
------------------------------
Lĩnh vực / Môn: Toán
Cấp học: THPT
Tác giả : Vũ Thị Ngọc Tình
Đơn vị công tác : THPT Lƣu Hoàng- Ứng Hòa – Hà Nội
Chức vụ : Giáo viên Toán
NĂM HỌC 2020 – 2021
2
MỤC LỤC
Phần I: ĐẶT VẤN ĐỀ.....................................................................
Phần II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ....................................................
II.1. CÁC PHẨM CHẤT CHỦ YẾU TRONG CHƢƠNG TRÌNH
GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 .............................................
II.2. CÁC NĂNG LỰC CỐT LÕI TRONG CHƢƠNG TRÌNH
GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018...............................................
II.3. CÁC NĂNG LỰC ĐẶC THÙ TRONG MÔN TOÁN ..........
II.4. MỘT SỐ PHƢƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC PHÁT
TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH TRONG MÔN
TOÁN ......................................................................................
II.5. KẾ HOẠCH DẠY HỌC....................................................
II.6. THỬ NGHIỆM SƢ PHẠM ....................................................
II.6.1. Nội dung, tổ chức thử nghiệm ...........................................
II.6.2. Kết quả thử nghiệm .............................................................
Phần III; KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .................................
Tài liệu tham khảo .........................................................................
Trang 1
Trang 2
Trang 2
Trang 3
Trang 3
Trang 4
Trang 4
Trang 23
Trang 23
Trang 23
Trang 25
Trang 27
1
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
I.1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Phẩm chất và năng lực là hai thành phần cơ bản trong cấu trúc nhân cách
nói chung và là yếu tố nền tảng tạo nên nhân cách của con ngƣời. Dạy học và
giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực là sự “tích lũy” dần dần các yếu tố của
phẩm chất và năng lực học sinh để chuyển hóa và góp phần hình thành, phát
triển nhân cách. Giáo dục phổ thông nƣớc ta đang thực hiện bƣớc chuyển từ
chƣơng trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận phẩm chất, năng lực ngƣời
học, từ chỗ quan tâm tới việc học sinh học đƣợc gì đến chỗ quan tâm tới việc
học sinh làm đƣợc gì qua việc học. Có thể thấy, dạy học và giáo dục phát triển
phẩm chất, năng lực có vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lƣợng đào
tạo trong giáo dục phổ thông nói riêng và nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực
cho quốc gia nói chung. Học sinh tiếp cận các nội dung kiến thức thiết thực,
hiện đại cùng với phƣơng pháp tƣ duy và học tập tích cực chính là nhằm cơ hội
giúp học sinh rèn kĩ năng, từng bƣớc hình thành, phát triển năng lực giải quyết
các tình huống và vấn đề thực tiễn; từ đó có cơ hội hòa nhập, hội nhập quốc tế
để cùng tồn tại, phát triển... Đây cũng chính là ý nghĩa quan trọng bởi nội dung
dạy học mà học sinh sở hữu sẽ đƣợc vận dụng thích ứng với bối cảnh hiện đại và
không ngừng đổi mới.
Tuy nhiên trong thực tiễn dạy học, tôi và nhiều đồng nghiệp cũng vẫn còn
có khó khăn khi lựa chọn các phƣơng pháp, kĩ thuật dạy học cũng nhƣ tìm kiếm
và đƣa các tình huống và vấn đề thực tiễn vào giảng dạy các chủ đề. Với mong
muốn sớm hoàn thiện chuyển đổi từ dạy học tiếp cận nội dung sang dạy học phát
triển phẩm chất, năng lực, bản thân tôi đã tích cực trau dồi kiến thức về phƣơng
pháp dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh phổ thông
môn Toán; tích cực tìm hiều về thực tiễn, khoa học tự nhiên và xã hội để tìm
kiếm tình huống thực tiễn, kiến thức liên môn cần thiết, quan trọng đƣa vào bài
dạy một cách hợp lí, khoa học. Xây dựng kế hoạch dạy học theo yêu cầu của
Công văn số 5512/BGDĐT-GDTrH ngày 18 tháng 12 năm 2020 của Bộ
GDĐT.
Khi giảng dạy chủ đề hàm số bậc hai (Đại số 10), tôi thấy nội dung kiến
thức không gắn với giải quyết các vấn đề thực tiễn, vấn đề liên môn, trong khi
đó tính chất và đồ thị của hàm số bậc hai có ứng dụng nhiều trong thực tiễn,
chẳng hạn nhƣ các công trình xây dựng đƣợc thiết kế tạo dáng theo hình parabol
ăng-ten parabol hay còn gọi là ăng-ten chảo, bếp parabol, đƣờng đi của đạn tử
(liên môn với bộ môn vật lí),... Nếu xây dựng đƣợc kế hoạch dạy học chủ đề
hàm số bậc hai gắn liền với các ứng dụng thực tiễn và liên môn kể trên thì sẽ
2
giúp học sinh phát triển đƣợc một số năng lực cần thiết cũng nhƣ thấy đƣợc ứng
dụng to lớn của tính chất và đồ thị của hàm số bậc hai, từ đó thêm yêu thích,
đam mê với môn toán. Cũng từ đó có nhiều em có ƣớc mơ, định hƣớng nghề
nghiệp theo đam mê, sở trƣờng và năng lực của mình. Vì những lí do trên tôi đã
viết sáng kiến kinh nghiệm: Xây dựng kế hoạch dạy học chủ đề hàm số bậc
hai theo phƣơng pháp dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực
cho học sinh
I.2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Xác định các năng lực, phẩm chất của học sinh đƣợc phát triển khi học bài
hàm số bậc hai, từ đó lựa chọn các phƣơng pháp, kĩ thuật dạy học và phƣơng
tiện dạy học để xây dựng kế hoạch dạy học bài hàm số bậc hai (Đại số 10) theo
Công văn số 5512/BGDĐT-GDTrH ngày 18 tháng 12 năm 2020 của Bộ
GDĐT.
I.3. ĐỐI TƢỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU VÀ THỜI GIAN THỰC
HIỆN ĐỀ TÀI.
I.3.1. Đối tƣợng nghiên cứu: Mọi đối tƣợng học sinh lớp 10.
I.3.2. Phạm vi nghiên cứu: Học sinh hai lớp 10A1 và 10A2 của trƣờng THPT
Lƣu Hoàng.
I.3.3. Thời gian thực hiện: Sáng kiến kinh nghiệm đƣợc thực hiện trong năm
học 2020-2021
Đề tài đã đƣợc đăng kí với tổ và đã đƣợc tổ duyệt, thông qua kế hoạch
thực hiện đề tài. Trong quá trình thực hiện đề tài đã đƣợc tổ dự giờ và khẳng
định đề tài có chất lƣợng, đã đƣợc đồng nghiệp áp dụng trong giảng dạy.
PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Sáng kiến kinh nghiệm: xây dựng kế hoạch dạy học chủ đề hàm số bậc hai
theo phƣơng pháp dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực cho
học sinh
Sáng kiến gồm các nội dung chính:
+ Các phẩm chất chủ yếu trong chƣơng trình giáo dục phổ thông 2018.
+ Các năng lực cốt lõi trong chƣơng trình giáo dục phổ thông 2018.
+ Các năng lực đặc thù trong môn Toán
+ Một số phƣơng pháp, kĩ thuật dạy học phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
trong môn Toán.
+ Thiết kế Kế hoạch dạy chủ đề hàm số bậc hai – Đại số 10
+ Thử nghiệm sƣ phạm.
3
II.1. CÁC PHẨM CHẤT CHỦ YẾU TRONG CHƢƠNG TRÌNH GIÁO
DỤC PHỔ THÔNG 2018
II.2. CÁC NĂNG LỰC CỐT LÕI TRONG CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC
PHỔ THÔNG 2018
II.3. CÁC NĂNG LỰC ĐẶC THÙ TRONG MÔN TOÁN