1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG TRỊ
TRƯỜNG THPT LÊ LỢI
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SƯ PHẠM ỨNG DỤNG
ĐỀ TÀI:
Sử dụng kĩ thuật giao nhiệm vụ nhằm nâng cao
hiệu quả về năng lực tự quản, khả năng giao tiếp và
hợp tác nhóm cho học sinh
lớp 11B4 – Trường THPT Lê Lợi.
Người nghiên cứu: Nguyễn Thị Thanh Hà
Giáo viên Trường THPT Lê Lợi – Đông Hà - Tỉnh Quảng Trị
Năm học 2021 - 2022
2
I. TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã xác định "Đổi mới căn bản, toàn diện
nền giáo dục theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập
quốc tế" và "Pht trin nhanh ngun nhân lc, nht l ngun nhân lc cht lưng cao, tập
trung vo việc đổi mới căn bản v ton diện nền gio dục quốc dân". Và gần đây nhất,
trong cuộc họp phiên họp toàn thể chuyên đề “Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam giai
đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045”, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim
Sơn nêu rõ: Mục tiêu tổng qut đến năm 2030 của giáo dục Việt Nam là phát trin toàn diện
con người Việt Nam, phát huy tối đa tiềm năng, khả năng sng tạo của mỗi cá nhân, làm
nền tảng cho mục tiêu dân giu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, đt nước phn
vinh và hạnh phúc...
Vì vậy, đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục là một công việc hết sức trọng đại. Chương
trình giáo dục phổ thông 2018 đã công bố mục tiêu giáo dục học sinh phổ thông để rèn
luyện tốt 5 phẩm chất và 10 năng lực để giúp các em không chỉ phát triển về mặt lý thuyết
mà cả thực hành, từ đó phát huy và vận dụng tối đa khả năng của mình vào thực tiễn. 10
năng lực đó được chia ra thành 2 nhóm năng lực chính là năng lực chung và năng lực
chuyên môn. Trong đó, năng lực chung là những năng lực cơ bản, thiết yếu hoặc cốt lõi,
được nhà trường và giáo viên, đặc biệt giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò hết sức quan trọng,
giúp các em học sinh phát triển trong chương trình giáo dục phổ thông là:
• Tự chủ và tự học
• Kỹ năng giao tiếp và hợp tác nhóm với các thành viên khác.
• Giải quyết vấn đề theo nhiều cách khác nhau một cách sáng tạo và triệt để.
Để thực hiện thành công nhiệm vụ giáo dục cho học sinh, đặc biệt là rèn luyện năng lực tự
chủ, kĩ năng giao tiếp và hợp tác nhóm cho học sinh cần có sự phối hợp hiệu quả giữa Giáo
dục nhà trường với gia đình và ngoài xã hội. Trong đó Giáo dục nhà trường giữ vai trò chủ
đạo và vai trò của giáo viên chủ nhiệm được coi là một khâu quan trọng có ý nghĩa
quyết định đến mức độ thành công của việc giáo dục học sinh trong nhà trường. Với vai trò
là giáo viên chủ nhiệm, tôi nghĩ cần có những giải pháp cụ thể và hiệu quả hơn đối với học
sinh lớp chủ nhiệm, vì vậy tôi đã chọn đề tài “Sử dụng kĩ thuật giao nhiệm vụ nhằm nâng
3
cao hiệu quả về năng lc t quản, khả năng giao tiếp và hp tác nhóm cho học sinh lớp
11B4 – trường THPT lê Li”
II. GIỚI THIỆU
1. Hiện trạng và nguyên nhân
Học sinh lớp 11B4 (2021-2022) trường THPT Lê Lợi với sĩ số lớp: 40 em. Giỏi: 1 em
; Khá: 24 em ; TB: 15
Ưu điểm: Đa số học sinh hiền, chăm chỉ.
Hạn chế: Học sinh rụt rè, còn e ngại và khó hoà nhập, hoà đồng vào các hoạt động
trường lớp.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên, theo tôi có thể khái quát thành các
nguyên nhân chính sau:
Thứ nht, lớp chủ nhiệm của tôi là lớp có học lực từ cấp hai cơ bản trung bình và
khá, các em chưa ổn định và lo lắng về việc học; giao tiếp với thầy cô mới, bạn bè rụt rè.
Thứ hai, vai trò của giáo viên làm công tác chủ nhiệm chưa được quan tâm đúng
mức, kĩ năng về giáo dục và nắm bắt tâm lí học sinh hạn chế và chỉ thực hiện công việc theo
kế hoạch của nhà trường, ngại tổ chức các hoạt động giáo dục. Vì thế, công tác chủ nhiệm
còn hạn chế, hiệu quả giáo dục học sinh chưa cao.
Thứ ba, một số học sinh có hoàn cảnh gia đình đặc biệt (mồ côi cha mẹ hoặc cha mẹ
ly hôn sống cùng ông bà hay ở trọ một mình) làm cho các em mặc cảm, hạn chế trong giao
tiếp, hoà đồng với bạn bè.
Thứ tư, nhiều phụ huynh quá bao bọc con dẫn đến tâm lý ỷ lại, dựa dẫm, làm cho các
con không tự chủ trong cuộc sống và khó khăn khi một mình đối diện giải quyết vấn đề.
Thứ năm, Sĩ số lớp khá đông làm cho giáo viên khó có thể bao quát và quan tâm hết
được học sinh, việc duy trì nền nếp khó đảm bảo. Hơn nữa, mục tiêu của chương trình giáo
dục 2018 là phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh khó đạt được.
Với các nguyên nhân nêu trên, tôi đã mạnh dạn đưa ra một số giải pháp nhằm nâng
cao về năng lực tự chủ, khả năng giao tiếp và làm việc nhóm cho học sinh lớp 11B4 (2020 -
2023) – trường THPT Lê Lợi.
2. Trình bày giải pháp
B1: Kiện toàn tổ chức lớp học và Ban cán sự lớp
Theo Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT ngày 15/9/2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về
việc ban hành Điều lệ trường THPT có nêu rõ mỗi lớp học có lớp trưởng và các lớp phó do
4
học sinh ứng cử hoặc giáo viên chủ nhiệm giới thiệu. Lớp học được chia thành nhiều tổ học
sinh, mỗi tổ có tổ trưởng và tổ phó. Hoạt động của lớp học bảo đảm tính dân chủ, tự quản,
hợp tác. Mỗi học sinh được chủ động thảo luận, tham gia xây dựng kế hoạch hoạt động của
tổ và của lớp học với sự hỗ trợ của giáo viên.
Giáo viên chủ nhiệm chủ động dự kiến phân công nhiệm vụ, công việc phù hợp sở
trường, tính cách, năng lực của học sinh để kiện toàn Ban cán sự lớp. Giao nhiệm vụ cụ thể
và tạo điều kiện để Ban cán sự lớp thể hiện bản lĩnh.
Giáo viên biên chế tổ theo giới tính, theo năng lực học tập, theo địa bàn cư trú, xếp học
sinh ngồi xen kẽ nhằm mục đích giúp đỡ nhau trong học tập và sau 4 tuần thực tế, học sinh
được dịch chuyển chỗ ngồi để tương quan về năng lực học tập và một số kĩ năng mềm giữa
các tổ.
B2: Xây dựng đội ngũ cán sự lớp năng động, bản lĩnh, tự quản, giải quyết vấn đề
hiệu quả
Nâng cao năng lực tự quản của Ban cán sự lớp trong công tác quản lí lớp học về nền
nếp, trật tự, vệ sinh, học tập, phong trào thi đua, các cuộc vận động và hoạt động ngoại
khóa. Qua đó tập cho học sinh lớp năng lực quản lí, lãnh đạo, mạnh dạn và tự tin.
Giáo viên chủ nhiệm thời gian đầu phải thường xuyên đến lớp vào đầu buổi học, giữa
các tiết và cuối buổi học để rèn cho học sinh tính tổ chức kỷ luật như: tổ chức việc ôn lại bài
cũ, chuẩn bị bài mới; việc dọn vệ sinh lớp và xếp bàn ghế trước khi vào lớp, hoặc khi ra về
giúp các em nhận thức, hình thành thói quen trong việc duy trì nề nếp và thực hiện một cách
tự giác.
Xây dựng đội ngũ cán sự lớp tự quản tốt là nền tảng cho công tác chủ nhiệm và cũng
là một việc làm quan trọng và khó khăn đối với giáo viên chủ nhiệm. Bồi dưỡng Ban cán sự
lớp có phương pháp quản lý lớp, ý thức trách nhiệm cao đối với lớp, phục vụ tập thể lớp,
biết phê bình và tự phê bình.
Mỗi tháng họp một lần để tổng kết rút kinh nghiệm, giao kế hoạch nhiệm vụ tháng tới,
lập sổ theo dõi. Mỗi tuần giao ban một lần vào thứ 6 để thứ 7 có số liệu sinh hoạt trong giờ
sinh hoạt lớp.
Trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ lớp, giáo viên chủ nhiệm cũng cần chú ý chọn
đúng nguồn, tránh việc thay cán bộ lớp, không phó mặc việc lớp cho đội ngũ cán sự lớp.
B3: Phát triển bản thân thông qua kĩ năng giao tiếp, tự tin và thích ứng với môi
trường mới
5
Phát triển bản thân là quá trình diễn ra suốt đời. Trong đó, mỗi cá nhân không ngừng
nâng cao kĩ năng, phẩm chất của mình thông qua giáo dục, rèn luyện, nỗ lực của chính
mình. Mỗi người sẽ cần đến những năng lực khác nhau tuỳ thuộc vào mục tiêu riêng. Học
sinh đầu cấp bỡ ngỡ với môi trường học tập mới, bạn mới, thầy cô mới. Vì vậy, học sinh
cần được rèn luyện kĩ năng giao tiếp, tự tin để hoà nhập bằng cách luyện tập và cải thiện
những năng lực hiện có. Tuy nhiên, khá nhiều học sinh nhút nhát, cảm thấy không thoải
mái, thậm chí sợ nói trước đám đông.
Học sinh sẽ tham gia vào 1 trò chơi có tên "GIỚI THIỆU BẢN THÂN" diễn ra xuyên
suốt thời gian của học kì I để giúp học sinh có cơ hội thực hành kĩ năng phát biểu trước tập
thể và tự tin giao tiếp nhiều hơn. Từ đó, dần xây dựng sự tự tin, kĩ năng giao tiếp và thích
ứng với môi trường mới cho học sinh.
* GIAO NHIỆM VỤ
- Chọn ngẫu nhiên 3 học sinh để chuẩn bị bài giới thiệu bản thân;
- Học sinh có 1 tuần chuẩn bị bài giới thiệu bằng Powerpoint gồm hình ảnh cá nhân,
tên trường THCS đã theo học, môn học mà bản thân cảm thấy yêu thích hay tệ nhất (giáo
viên dựa vào thông tin này để thành lập nhóm bộ môn để học sinh giúp đỡ lẫn nhau), kĩ
năng mềm mà bản thân thấy tự tin nhất (vẽ, thuyết trình, hát, nhảy, múa …);
- Học sinh thuyết trình giới thiệu bản thân vào giờ sinh hoạt lớp, sau đó sẽ trả lời một
số câu hỏi liên quan đến bản thân do giáo viên chủ nhiệm, lớp trưởng, tổ trưởng và các bạn
trong lớp hỏi;
- Giáo viên nhận xét, đánh giá bài thuyết trình.
B4: Thực tập làm Ban cán sự lớp
Học sinh sẽ có 1 tuần thực tập làm Ban sự lớp (tổ trưởng) nhằm giúp học sinh tiếp cận
với việc quản lí lớp và quan sát tổ viên ở một khía cạnh khác. Ở vai trò mới này, học sinh có
cơ hội phân công công việc; quản lí và kiểm soát công việc; giải quyết vấn đề và ra quyết
định; thu thập và xử lí thông tin; đàm phán và giải quyết xung đột; chia sẻ và cảm thông.
Giáo viên chủ nhiệm, Ban cán sự lớp sẽ đảm nhận vai trò giúp đỡ và quan sát.
* GIAO NHIỆM VỤ
- Giáo viên chọn ngẫu nhiên 4 học sinh ở 4 tổ (hoặc dựa trên tinh thần tự giác của học
sinh để học sinh xung phong)
- Học sinh được chọn sẽ có nhiệm kì 1 tuần để trải nghiệm những quyền lợi và nghĩa
vụ của tổ trưởng đương thời: