SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP VỀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP
DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
Lĩnh vực; Quản lý
Cấp học: Tiểu học
Tên tác giả: Nguyễn Thị Hồng Điệp
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Trung Tự
Chức vụ: Phó Hiệu trưởng
NĂM HỌC 2018 - 2019
1/27
MỤC LỤC
PHẦN I - MỞ ĐẦU ...................................................................................... 2
1. Lí do chọn đề tài .................................................................................... 2
2. Mục tiêu nghiên cứu .............................................................................. 3
3. Phạm vi nghiên cứu ............................................................................... 3
4. Nội dung nghiên cứu ............................................................................. 3
5. Phương pháp nghiên cứu ....................................................................... 3
PHẦN II - NỘI DUNG.................................................................................. 4
Chương I: Một số vấn đề chung về phương pháp dạy học và đổi mới phương
pháp dạy học .................................................................................................. 4
Chương II: Thực trạng công tác dạy học ở trường tiểu học ............................. 9
Chương III: Phương hướng và giải pháp đổi mới phương pháp dạy học ở trường
tiểu học trong những năm học tiếp theo .......................................................... 12
1. Phương hướng ...................................................................................... 12
2. Một số giải pháp ................................................................................... 12
2.1. Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức của đội ngũ giáo viên về đổi mới
phương pháp dạy học ............................................................................... 12
2.2. Giải pháp 2: Tổ chức tốt các chuyên đề ............................................. 13
2.3. Giải pháp 3: Đổi mới hoạt động ở tổ chuyên môn ............................. 14
2.4. Giải pháp 4: Tăng cường chỉ đạo việc soạn giáo án đối với GV ........ 15
2.5. Giải pháp 5: Thường xuyên KT, giám sát hoạt động Dạy-học ........... 16
2.6. Giải pháp 6: Đổi mới hoạt động Dạy – Học ....................................... 17
2.7. Giải pháp 7: Đầu tư CSVC, ĐDDH, tích cực ứng dụng CNTT .......... 18
3.Kếtquả .................................................................................................. 20
PHẦN III - KẾT LUẬN - KHUYẾN NGHỊ .................................................. 22
1. Kết luận ................................................................................................ 22
2. Khuyến nghị:.............................................................................................22
HÌNH ẢNH MINH HỌA .............................................................................. 24
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................. 27
2/27
PHẦN I - MỞ ĐẦU
1.Lý do chọn đề tài
Trong giai đoạn hiện nay, giáo dục tiểu học đã trở thành mối quan tâm
lớn của toàn xã hội. Bậc Tiểu học được coi là bậc học nền tảng của hệ thống
giáo dục quốc dân, đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển nhân cách của
người lao động mới. Mục tiêu của giáo dục tiểu học được cụ thể hoá trong từng
bài, từng tiết học, môn học của nội dung chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 5.
Mục tiêu đó có thực hiện được hay không phụ thuộc rất nhiều yếu tố. Trong đó,
việc đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng
dạy học và giáo dục. Vì vậy, việc đổi mới PPDH ở các cấp học nói chung, cấp
tiểu học nói riêng đã và đang trở thành yêu cầu cấp bách nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện.
Tuy nhiên, việc đổi mới PPDH ở trường tiểu học cũng còn một số tồn tại
và chưa đạt hiệu quả cao do nhiều nguyên nhân.
Thứ nhất, một số giáo viên (GV) lớn tuổi tiếp cận và thực hiện đổi mới
PPDH còn chậm trong khi đó GV trẻ mới ra trường còn thiếu kinh nghiệm và
lúng túng khi vận dụng đổi mới PPDH vào thực tế giảng dạy.
Thứ hai, do thói quen trong giảng dạy, một số GV vẫn sử dụng nhiều các
phương pháp truyền thống dưới dạng thông báo – thu nhận, cung cấp kiến thức
cho học sinh chứ chưa thực sự chú trọng tới việc tổ chức các hoạt động để chiếm
lĩnh tri thức.
Trong một số tiết học, GV còn làm thay HS trong khi các em có thể tự
mình phát hiện và giải quyết được vấn đề của bài học.
Thứ ba, một số HS còn rụt rè, chưa tích cực, chủ động trong học tập; kĩ
năng làm việc nhóm còn hạn chế do đó ảnh hưởng đến việc tổ chức hoạt động
dạy học của giáo viên.
Thứ tư, công tác quản lý, bồi dưỡng trong GD còn nhiều bất cập dẫn đến
việc nghiên cứu và giới thiệu các phương pháp mới cho đội ngũ GV cũng mang
tính hình thức và chưa phát huy được hết tác dụng tích cực.
Do vậy là người quản lý trường tiểu học, người Phó Hiệu trưởng phụ
trách hoạt động Dạy và học có nhiệm vụ hàng đầu là xây dựng đội ngũ GV, lực
lượng trụ cột sư phạm trong tập thể sư phạm trường học vững mạnh, để đảm bảo
thành công nhiệm vụ và thực hiện tốt mục tiêu của giáo dục phổ thông như quy
định của Luật giáo dục. Với lý do trên tôi chọn đề tài :“Một số giải pháp về đổi
mới phương pháp dạy học ở trường tiểu học”.
3/27
2. Mục tiêu nghiên cứu:
Trên cơ sở thực trạng, đề xuất những giải pháp đổi mới PPDH nhằm
nâng cao năng lực của đội ngũ GV từ đó nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy
học ở trường Tiểu học.
3. Phạm vi nghiên cứu của đề tài:
- HS và GV trường tiểu học
- Đổi mới phương pháp dạy học ở tiểu học
4. Nội dung nghiên cứu:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về đổi mới PPDH của trường tiểu học.
- Khảo sát đánh giá thực trạng và kết quả việc triển khai và đổi mới PPDH
ở trường Tiểu học.
- Đề xuất và thử nghiệm đổi mới PPDH ở trường tiểu học.
5. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu lý luận.
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
- Phương pháp chuyên gia.
- Phương pháp thử nghiệm sư phạm.
4/27
PHẦN II - NỘI DUNG
CHƯƠNG I
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHƯƠNG PHÁP
DẠY HỌC VÀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
1. Phương pháp dạy học ở tiểu học
Khái niệm phương pháp dạy học
Phương pháp dạy học (PPDH) là cách thức hoạt động của GV trong việc
chỉ đạo, tổ chức các hoạt động học tập của HS nhằm giúp HS chủ động đạt
được mục tiêu dạy học .
PPDH bao gồm cả cách thức dạy của thầy và cách thức học của trò.
Trong quá trình dạy học có hai chủ thể: GV là chủ thể của hoạt động dạy, HS là
chủ thể của hoạt động học. Hai chủ thể này phải hợp tác với nhau tạo ra hiệu quả
của quá trình dạy học.
Trong quan hệ hợp tác này GV giữ vai trò chủ đạo vì dạy học là quá trình
có mục đích, có kế hoạch, được tiến hành dưới sự chỉ đạo chặt chẽ của GV, còn
HS giữ vai trò chủ động. PPDH có quan hệ chặt chẽ với các thành tố của quá
trình dạy học.
Mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện, tổ chức, đánh giá. Các
thành tố này có mối quan hệ tương tác với nhau tạo thành một chỉnh thể.
2. Các đặc điểm của PPDH tiểu học
2.1. PPDH học phụ thuộc vào nội dung dạy học
Thế giới xung quanh chúng ta đang biến đổi không ngừng. Theo tính toán
của các nhà khoa học thì cứ 10 năm thì lượng thông tin của nhân loại lại tăng lên
gấp đôi.
Vì vậy, đòi hỏi chúng ta phải lựa chọn nội dung dạy học trong ngành
trường sao cho cập nhật hoá để theo kịp sự phát triển của thời đại.
Sự thay đổi của nội dung dạy học kéo theo sự biến đổi của PPDH theo xu
hướng kế thừa và phát huy ưu điểm của các PPDH truyền thống đồng thời tiếp
thu các PPDH hiện đại.
2.2 PPDH phụ thuộc vào đặc điểm tâm sinh lý riêng biệt của từng lứa tuổi
HS ở những độ tuổi khác nhau có những đặc điểm tâm sinh lý khác nhau.
Căn cứ vào đó, các nhà GD đã xây dựng hệ thống các PPDH đồng thời chia ra
cách sử dụng các phương pháp đó sao cho phù hợp để có thể phát huy tối đa ưu
điểm của các PPDH, nâng cao chất lượng dạy học.