Trang 1
MỤC LỤC
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài : lý luận, thực tiễn .................................................................2
II. Mục đích nghiên cứu .......................................................................................4
III. Đối tượng nghiên cứu .....................................................................................5
IV. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm ....................................................................5
V. Phương pháp nghiên cứu ..................................................................................5
VI. Phạm vi và thời gian nghiên cứu 6
B. NỘI DUNG
I. Những nội dung lý luận có liên quan trực tiếp đến vấn đề nghiên cứu 6
II. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu 7
III. Mô tả, phân tích các giải pháp 8
1. Rèn cho học sinh thực hiện tốt nề nếp học tập, tư thế ngồi viết, cách cầm bút,
để vở khi viết 8
2. Dạy cho học sinh kĩ năng viết đúng, viết đẹp 12
3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Tập viết 19
4. Kết hợp song song và đồng bộ với các môn học khác 23
5. Khắc sâu những lỗi học sinh thường gặp khó khăn 24
6. Tổ chức các trò chơi, phong trào thi đua “Giữ vở sạch-Viết chữ đẹp” 25
IV. Khả năng áp dụng 26
1. Kết quả thực hiện 26
2. Lợi ích kinh tế xã hội 28
C. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
I. Kết luận 28
II. Đề xuất, kiến nghị 29
Tài liệu tham khảo 31
Nhận xét đánh giá của Hội đồng khoa học cấp trường 32
Nhận xét đánh giá của Hội đồng khoa học cấp huyện 33
Trang 2
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài
Môn Tiếng Việt có một vị trí đặc biệt quan trọng. Để học tốt được Tiếng
Việt học sinh cần được rèn luyện qua 4 kĩ năng: nghe, nói, đọc, viết. Rèn kĩ năng
viết chữ là việc rất cần thiết và không bao giờ thiếu được khi dạy Tiếng Việt, đặc
biệt là dạy cho học sinh đầu cấp Tiểu học, nó đặt nền móng cơ bản cho toàn bộ
quá trình học tập, rèn luyện của các em. Như cố vấn Phạm Văn Đồng đã nói
"Chữ viết cũng là một biểu hiện của người viết. Dạy cho học sinh viết đúng, viết
cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, tính kỷ luật,
lòng tự trọng đối với mình cũng như đối với thầy, cô và bạn đọc bài vở của
mình”.
Tiểu học là bậc học nền tảng, dạy Tiếng Việt và tập viết Tiếng Việt là chúng
ta đã trao cho các em chìa khóa để mở ra những cánh cửa bước vào tương lai, là
công cụ để các em vận dụng suốt đời. Bởi vậy, chữ viết và dạy viết được cả xã
hội quan tâm. Nhiều thế hệ thầy cô giáo đã trăn trở, góp công, góp sức để cải tiến
kiểu chữ, nội dung cũng như phương pháp dạy học chữ viết. Tuy vậy, nhiều học
sinh vẫn viết sai, viết chưa chuẩn, viết chậm. Điều đó ảnh hưởng không nhỏ tới
các môn học khác.
Là một giáo viên ,việc nghiên cứu giáo dục lại là một vấn đề hết sức cần
thiết. Đó là niềm vinh dự cũng là trách nhiệm, nghĩa vụ phải thực hiện; tổ chức
cho các em bằng những phương pháp tích cực giúp các em nắm bắt, tiếp thu kiến
thức có hiệu quả .Với suy nghĩ, trăn trở như vậy trong quá trình giảng dạy theo
đúng nhiệm vụ năm học 2022-2023, tôi luôn nghiên cứu tìm hiểu phương pháp
làm thế nào để rèn kĩ năng viết chữ cho học sinh lớp 1, với mục đích góp phần
vào việc đổi mới phương pháp, nâng cao hiệu quả của giờ học.
Trong năm học này, bản thân tôi trực tiếp dạy lớp 1, tôi đã đầu tư nhiều
thời gian để tìm ra phương pháp, biện pháp rèn chữ viết cho học sinh lớp 1 đạt
kết quả cao. Để góp phần nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh, hôm nay tôi
mạnh dạn đưa ra đề tài “Một số biện pháp rèn kĩ năng viết chữ cho học sinh lớp
1” để tiến hành nghiên cứu.
Trang 3
1. Cơ sở lý luận
Từ ngàn xưa, trong nền văn hóa của dân tộc, chữ viết đã được ông cha ta rất
coi trọng. Không phải ngẫu nhiên mà người ta thường dùng thành ngữ “Văn hay
chữ tốt” để khen những học trò giỏi. Rõ ràng chữ viết cũng được coi trọng chẳng
kém gì nội dung văn chương. Chữ viết đẹp, dễ xem sẽ gây được thiện cảm cho
người đọc. Mặt khác, chữ viết phần nào phản ánh ý thức rèn luyện, óc thẩm mỹ
và tính nết của con người. Song song với đó thì tâm lý chung của học sinh Tiểu
học là ngây thơ, hay bắt chước, học đòi, không nhớ lâu và trẻ rất thích tiếp thu
những cái mới, cái lạ.
Trẻ tiếp thu hình ảnh của chữ viết qua mắt. Ngoài chức năng ghi nhận hình
chữ, mắt còn có nhiệm vụ hướng dẫn, tác động để tái hiện các đường nét của chữ
viết. Trong thời gian đầu, có thể các em nhận ra đúng hình dạng của mẫu chữ.
Chỉ sau một số lần luyện tập, số lần nhắc đi nhắc lại nhiều hay ít tuỳ theo từng
em thì các em mới chép lại đúng mẫu.
Khi cầm bút (nhất là trẻ lớp 1) các em có tâm lý sợ rơi bút ra khỏi lòng bàn
tay nên đã có một phản ứng tự nhiên là các em cầm bút chặt, cầm bút bằng bốn
hoặc năm ngón tay. Vì thế, các cơ tay căng nên khi viết vận động cổ tay, cánh tay
sẽ mau mệt mỏi, rất khó di chuyển dẫn đến sức chú ý kém, kết quả chữ viết
không đúng, không nhanh.
Đối với học sinh lớp 1, việc dạy viết trọng tâm là rèn kĩ năng viết các chữ
cái cỡ vừa và nhỏ, tập ghi dấu thanh đúng vị trí, làm quen với chữ hoa cỡ lớn và
cỡ vừa theo mẫu quy định. Rèn chữ viết cho học sinh không chỉ rèn luyện cho
các em kĩ năng viết chữ đẹp, viết đúng, viết nhanh phục vụ tốt cho việc chép để
học tốt các môn học khác mà còn rèn cho các em tính cẩn thận, tỉ mỉ, tính kỉ luật
và khiếu thẩm mỹ.
Vì vậy, để làm được những điều đó việc nghiên cứu đề ra các biện pháp tích
cực để rèn kĩ năng viết chữ cho học sinh lớp 1 là vô cùng cần thiết.
2. Cơ sở thực tiễn
Qua quan sát thực tế việc dạy chữ viết ở đơn vị mà tôi công tác, tôi đã nhận
thấy được một số điều như sau:
2.1. Thuận lợi
Học sinh lớp 1 là lứa tuổi đầu cấp, mọi thứ đều rất bỡ ngỡ với các em nên
hầu hết các em rất thích học, ham học, ham viết.
Phụ huynh cũng rất quan tâm đến việc học tập của con em mình.
Trang 4
Nhà trường, ngành giáo dục luôn quan tâm đến chất lượng chữ viết của các
em ngay từ lớp 1 nên đã đầu tư cơ sở vật chất đầy đủ: Bộ chữ mẫu của giáo viên,
các bảng chữ mẫu (với nhiều kiểu chữ) để cho học sinh quan sát, Ti vi để hỗ trợ
cho việc dạy học bằng phần mềm công nghệ số, bài giảng điện tử.
2.2. Khó khăn
Dựa vào kết quả theo dõi tình hình chữ viết của học sinh trong đầu năm học
2022 – 2023, tôi nhận thấy các em học sinh lớp 1 gặp rất nhiều khó khăn khi viết
chữ như:
+ Chưa xác định được đường kẻ ngang, đường kẻ dọc; điểm đặt bút, điểm
dừng bút khi viết chữ; khoảng cách viết giữa các con chữ và các chữ trong từ.
+ Các em viết không đúng mẫu chữ, ngồi viết chưa đúng tư thế, chưa tập
trung vào bài, còn mải chơi, hay đùa nghịch.
+ Chưa nắm được độ cao, độ rộng của từng con chữ; nối nét giữa các con
chữ chưa được đẹp (ch, tr, nh, ph, ng, ngh, gh, gi), chưa nắm được cấu tạo nét,
điểm đặt bút, dừng bút của các nét cơ bản, các con chữ … Chưa nắm được quy
trình viết hay viết ngược chữ.
+ Các em chuyển từ hoạt động vui chơi sang hoạt động học nhiều hơn, phải
viết nhiều nên các em mỏi tay dẫn đến nản trí khi viết.
+ Bên cạnh đó gia đình học sinh đa số ở vùng nông thôn sống bằng nghề
nông, gia đình đông con, hoàn cảnh kinh tế gia đình còn nhiều khó khăn nên cha
mẹ chưa thật sự quan tâm đến việc học tập của con em.
+ Bản thân mỗi em chưa phát huy được tính tự học tự rèn ở trường cũng
như ở nhà. Mặt khác phụ huynh chưa đôn đốc nhắc nhở còn thơ ơ với việc học
tập.
+ Các em còn ham chơi hơn ham học.
II. Mục đích nghiên cứu
Mục đích của đề tài nghiên cứu là giới thiệu những biện pháp tích cực
trong việc dạy chữ viết Tiếng Việt , góp phần giúp học sinh lớp 1 viết đúng và
đẹp. Thông qua các biện pháp này tôi có thể nâng cao kiến thức của bản thân và ý
thức được việc nghiên cứu , tìm tòi phương pháp giảng dạy là một nhu cầu cũng
như nhiệm vụ của mình. Đồng thời tìm ra những cơ sở lí luận, vai trò vị trí,
nhiệm vụ và phương pháp dạy học, hệ thống hóa những vấn đề lí luận có liên
quan đến đề tài. Ngoài ra còn khảo sát quá trình dạy học tập viết ở trường. Tham
khảo 1 số phương pháp của các bạn đồng nghiệp , của các nhà nghiên cứu trên cơ
sở tìm ra những cái hay, cái đúng và những cái còn hạn chế , từ đó biết cải tiến ,
Trang 5
áp dụng vào trường lớp của mình và đề xuất những biện pháp tích cực, khắc phục
hạn chế của việc dạy chữ viết rèn chữ viết cho học sinh lớp 1, giải quyết những
khó khăn trong giảng dạy cũng như trong công tác chủ nhiệm của mình. Rèn chữ
cho học sinh làm cho học sinh có tính cẩn thận , óc thẩm mỹ, kiên trì và chịu khó.
Qua đó , giáo dục các em ý thức tự trọng và tôn trọng người khác.
III. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là những biện pháp góp phần rèn chữ
viết cho học sinh lớp 1 ở trường tiểu học hiện nay nói chung và học sinh lớp 1A2
trường Tiểu số 1 Phước Quang nói riêng.
Tổng số học sinh 33 em, trong đó nữ 21 em.
IV. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm
- Đối tượng khảo sát, thực nghiệm là học sinh lớp 1A2, Trường Tiểu học số
1 Phước Quang.
V. Phương pháp nguyên cứu
Để việc nghiên cứu đạt kết quản tốt, tôi sử dụng nhiều phương pháp nghiên
cứu, trong đó chủ yếu là các phương pháp sau:
Phương pháp điều tra
Theo dõi, kiểm tra chất lượng chữ viết của học sinh trong lớp.
Phương pháp đàm thoại, trao đổi
Cùng với giáo viên trong tổ chuyên môn, tôi bàn bạc và trao đổi về phương
pháp, cách rèn chữ viết cho học sinh lớp 1.
Phương pháp thực nghiệm
Khi đưa ra biện pháp khắc phục, tôi áp dụng trực tiếp vào quá trình giảng
dạy ở lớp. Vận dụng giải pháp mới vào giảng dạy để rút ra kết luận. Song song
với biện pháp, tôi luôn tìm ra cách rèn kĩ năng viết chữ cho học sinh lớp 1 sao
cho phù hợp với việc đổi mới phương pháp dạy học, không làm cho môn học trở
nên đơn điệu, học sinh nhàm chán, lười luyện viết.
Không hướng dẫn sơ lược hoặc giao hẳn phần luyện viết cho học sinh mà
phải thường xuyên quan tâm đến học sinh, khuyến khích các em chú ý đến việc
rèn kĩ năng viết.
Phương pháp thống kê