1
Phần 1. Thực trạng đề tài
Từ nhiều năm nay, phong trào xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp - an toàn
luôn được nhà trường quan tâm bởi việc làm ấy có ý nghĩa thiết thực trong công tác
giáo dục học sinh ý thức xây dựng và bảo vệ môi trường, hình thành kỹ năng sống cho
các em. Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh giáo dục ý thức xây dựng trường học xanh - sạch
- đẹp - an toàn vừa có ý nghĩa phát triển cơ sở vật chất, tôn tạo cảnh quan ngôi trường,
vừa góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh. Tuy nhiên, việc thực
hiện phong trào ấy của trường vẫn còn một số nội dung cần bổ sung, khắc phục bởi
khuôn viên nhà trường còn thiếu bóng mát của cây xanh, thiếu cây cảnh, việc trang trí
phòng học chưa đạt yêu cầu thẩm mĩ, vệ sinh trường lớp chưa được duy trì thường
xuyên, các em còn vứt rác bừa bãi, còn hiện tượng học sinh đánh nhau, chơi trò chơi
không an toàn,… Trước thực trạng trên, với chức năng của một Hiệu trưởng, trong
năm học 2017 - 2018 này, tôi quyết định chọn vấn đề: “Một vài kinh nghiệm Hiệu
trưởng tiểu học quản lý công tác xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp - an
toàn” làm đề tài nghiên cứu nhằm hình thành cho học sinh ý thức và thói quen bảo vệ
môi trường, góp phần xây dựng nếp sống văn minh trong trường học.
Phần 2: Nội dung cần giải quyết
Khi nắm bắt thực trạng, tôi đã tiến hành tìm hiểu nguyên nhân, suy nghĩ giải
pháp để thực hiện có hiệu quả việc xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp - an toàn
gắn với tình hình thực tế của đơn vị. Trong đề tài này, tôi tập trung vào các nội dung
sau:
- Thành lập Ban chỉ đạo, phân công nhiệm vụ cụ thể của từng thành viên.
- Tăng cường các hoạt động tuyên truyền và chỉ đạo các hoạt động nhằm nâng
cao hiệu quả phong trào xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp - an toàn.
- Cung cấp cho trẻ các kiến thức về bảo vệ môi trường, giáo dục lòng yêu thiên
nhiên. Giúp các em có kỹ năng chăm sóc sức khỏe.
- Hình thành cho học sinh những thói quen hành vi, thái độ ứng xử đúng đắn,
thân thiện với môi trường xung quanh.
- Nhà trường phối hợp với phụ huynh học sinh cùng chung tay xây dựng trường
học xanh - sạch - đẹp - an toàn.
Phần 3: Biện pháp giải quyết:
I. Những vấn đề chung:
* Công tác tổ chức:
- Căn cứ vào công văn số 960/KH-PGDĐT ngày 25/8/2016 của Phòng Giáo dục
và Đào tạo Tân Trụ về thực hiện xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp - an toàn cấp
tiểu học; căn cứ vào tình hình thực tế của địa phương, nhà trường tiến hành xây dựng
kế hoạch và triển khai thực hiện ngay từ đầu năm học.
2
- Thành lập Ban chỉ đạo gồm: Hiệu trưởng, P.Hiệu trưởng, Chủ tịch công đoàn,
Tổng phụ trách, Bí thư chi đoàn, nhân viên y tế, giáo viên chủ nhiệm các lớp. Hiệu
trưởng là trưởng ban và tiến hành phân công nhiệm vụ của từng thành viên.
- Ban chỉ đạo ban hành kế hoạch tổ chức thực hiện phong trào thi đua xây dựng
trường học xanh - sạch - đẹp - an toàn trong toàn trường; tăng cường kiểm tra, đánh
giá, đôn đốc thực hiện, biểu dương và nhân rộng các điển hình tiên tiến; có biện pháp
giáo dục kịp thời đối với trường hợp học sinh chưa thực hiện tốt.
- Nhà trường tăng cường phối kết hợp 3 môi trường giáo dục, tổ chức các buổi
tuyên truyền, phổ biến giáo dục công tác xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp - an
toàn, tìm nguyên nhân và giải pháp khắc phục những hạn chế.
- Việc thực hiện phong trào này được nhà trường xem là một trong những tiêu
chí để đánh giá thi đua đối với giáo viên chủ nhiệm, Tổng phụ trách và từng giáo viên,
đánh giá học sinh, thi đua giữa các lớp trong năm học 2017 - 2018.
* Đối với Hiệu trưởng:
- Tiến hành phổ biến trong Hội đồng giáo viên và trong cuộc họp cha mẹ học sinh
ngay đầu năm học về mục đích, ý nghĩa và các tiêu chí thực hiện xây dựng trường học
xanh - sạch - đẹp - an toàn và phát động thi đua trong toàn trường.
- Tăng cường công tác phối kết hợp trong quản lý; tham mưu với lãnh đạo địa
phương quy hoạch tổng thể và chi tiết về xây dựng và bố trí phòng học, phòng làm
việc; chọn và bố trí cây trồng phù hợp với môi trường và khuôn viên trường học.
- Ban giám hiệu chỉ đạo việc giữ vệ sinh chung để trường, lớp luôn sạch sẽ, các
phòng làm việc, phòng học luôn được sắp xếp gọn gàng, khoa học.
- Chỉ đạo việc thực hiện lồng ghép giáo dục môi trường ở một số tiết học chính
khóa và các hoạt động ngoại khóa.
- Phát động phong trào thi đua trong toàn trường về xây dựng trường học xanh -
sạch - đẹp - an toàn.
* Đối với các đoàn thể và giáo viên:
- Chi bộ nhà trường, Ban chấp hành công đoàn, Đoàn thanh niên cùng với Ban
giám hiệu tuyên truyền, vận động đội ngũ thực hiện tốt kế hoạch đã đề ra và duy trì có
hiệu quả phong trào xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp - an toàn.
- Giáo viên tập trung nghiên cứu các văn bản chỉ đạo của ngành, của nhà trường
về xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp - an toàn; tổ chức triển khai cho học sinh
nắm và thực hiện, có sự giúp đỡ kịp thời đối với những em chưa thực hiện tốt; thực
hiện việc lồng ghép giáo dục môi trường ở một số tiết học có liên quan.
* Đối với các ban ngành đoàn thể địa phương và phụ huynh học sinh:
3
Ban giám hiệu yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ giữa các ban ngành với nhà trường
và phụ huynh học sinh trong việc giáo dục các em ý thức xây dựng, bảo vệ môi trường,
phòng tránh tai nạn thương tích.
* Đối với học sinh:
Tôi khuyến khích các em:
- Tham gia tốt các hoạt động vì môi trường xanh, sạch, đẹp, biết giữ an toàn cho
bản thân và những người xung quanh. Nhắc nhở và báo ngay với giáo viên chủ nhiệm
hoặc Tổng phụ trách khi phát hiện bạn vi phạm, biết nhìn nhận những sai phạm của
mình để khắc phục.
- Các em phải tìm hiểu, ghi nhớ và khắc sâu kiến thức qua các tiết học chính
khóa, hoạt động ngoại khóa nhằm hình thành ý thức và thói quen xây dựng trường học
xanh - sạch - đẹp - an toàn.
II. Biện pháp cụ thể
Nhằm thực hiện có hiệu quả phong trào xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp -
an toàn, tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài và đưa ra các giải pháp sau:
1. Tăng cường các hoạt động tuyên truyền trong nhà trường:
Công tác tuyên truyền có tác dụng lớn góp phần thực hiện hiệu quả nội dung
giáo dục. Tôi phân công Tổng phụ trách và giáo viên chủ nhiệm tổ chức hoạt động
tuyên truyền thông qua hoạt động của Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, qua giờ
chào cờ đầu tuần, chương trình phát thanh măng non, sinh hoạt Đội, sinh hoạt sao nhi
đồng, thi vẽ tranh với chủ đề môi trường, an toàn giao thông. Hoạt động này giúp các
em có những hiểu biết về vấn đề môi trường hiện nay và trách nhiệm mỗi người phải
chung tay bảo vệ môi trường.
Nhà trường treo các khẩu hiệu tuyên truyền: “Xây dựng trường học thân thiện,
học sinh tích cực”, “Không vứt rác là văn minh”, “Cổng trường sạch, đẹp, an toàn”,…
nhằm tuyên truyền và nhắc nhở mọi người hãy hành động vì môi trường xanh, sạch,
đẹp, vì sức khỏe và sự an toàn của mọi người. Tổng phụ trách giúp học sinh hiểu ý
nghĩa của các khẩu hiệu và hướng dẫn các em thực hiện.
* Tóm lại: Với những biện pháp tuyên truyền trên đã tạo sự chuyển biến mạnh
mẽ trong nhận thức, hành động của các em về ý thức xây dựng xây dựng trường học
xanh - sạch - đẹp - an toàn. Tôi hy vọng rằng mỗi học sinh sẽ là một tuyên truyền viên,
tác động tích cực vào ý thức của người thân trong gia đình và những người xung
quanh. Như vậy, các em đã góp phần xây dựng môi trường.
2. Hiệu trưởng chỉ đạo việc xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp - an
toàn.
a. Xây dựng trường học xanh:
4
Trường học không thể thiếu cây xanh, cây bóng mát và các loại hoa kiểng. Cây
trồng mang lại không khí mát mẻ, trong lành và tô điểm cho ngôi trường thêm sắc màu
thiên nhiên. Nhằm mục tiêu “Xanh hóa trường học”, tôi đã chỉ đạo việc trồng cây ở
trường như sau:
a.1. Trồng cây tạo bóng mát, cây cảnh:
- Cây tạo bóng mát: Trẻ em lứa tuổi tiểu học hay nghịch ngợm, leo trèo nên
trường không trồng các loại cây ăn quả, cây có gai, cây có thân cành dễ gãy và không
trồng cây có hoa quả hấp dẫn ruồi nhặng, sâu bọ. Trên sân trường, tôi bố trí trồng: cây
phượng vĩ, cây bằng lăng, cây điệp vàng, cây xà cừ, cây muồng hoàng yến, cây lộc
vừng,… Các loại cây được trồng thành hàng trông rất đẹp mắt, đã tạo được bóng mát
trong sân trường cho các em vui chơi.
- Cây cảnh: được trồng trong các chậu hoa, bồn hoa và bố trí dọc theo hai bên
lối đi nội bộ, bồn hoa ven tường trước các phòng làm việc, phòng học gồm các loại
cây: cây cau cảnh, cây cọ ta, cây trạng nguyên, hoa kèn đỏ… Đặc biệt trồng cây lưỡi
hổ, cây lan ý, cây dây nhện, cây lưỡi mèo không những thanh lọc không khí mà còn
hút nhanh chất độc trong môi trường.
a.2. Vườn thuốc nam:
Vườn thuốc nam của trường được nhân viên y tế cùng với đoàn viên trồng nhiều
loại cây: đinh lăng, nghệ, dừa cạn, lá lốt, ngãi cứu, sả, rau tần dày lá… góp phần tạo
cảnh quan cho ngôi trường. Giáo viên tuyên truyền cho học sinh biết vai trò thiết thực
của cây thuốc nam trong việc sơ cứu, chữa trị một số bệnh thông thường. Qua đó,
khuyến khích mọi người trồng và sử dụng cây thuốc nam tại gia đình, việc làm đó tuy
đơn giản nhưng hữu ích.
* Tóm lại: Với phong trào “Xanh hóa trường học” nhà trường đã tìm những loại
cây phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng địa phương, ít tốn thời gian chăm sóc, dễ trồng
và đã thay đổi nhiều loại cây mới. Nhờ sự chung tay góp sức của tất cả các thành viên
mà nhà trường có được cảnh quan đẹp như hôm nay.
b. Trường học sạch:
- Sân trường sạch sẽ: Với phong trào “Trường em không có rác”, nội dung này
tôi giao nhiệm vụ cho tổng phụ trách và giáo viên chủ nhiệm thực hiện. Tôi đã chỉ đạo
triển khai công tác dọn dẹp toàn bộ khuôn viên của trường ngay từ đầu năm học. Tổng
phụ trách phân công khu vực làm vệ sinh mỗi ngày cho từng lớp từ khối 3 đến khối 5,
tổ chức cho toàn trường lao động làm vệ sinh trường, lớp sạch sẽ vào chiều thứ sáu
hàng tuần cuối buổi học. Tổng phụ trách, giáo viên chủ nhiệm kiểm tra nhắc nhở, có
đội cờ đỏ ghi nhận và đánh giá thi đua hàng tuần. Trên sân trường, nhiều thùng đựng
rác có nắp đậy được bố trí ở những nơi phù hợp, mỗi thùng đều có ghi nhãn “Thùng
đựng rác tái chế” (các loại giấy thải, các loại hộp, chai, vỏ lon nước ngọt, các vật dụng
5
bằng nhựa đã bỏ đi) hoặc “Thùng đựng rác thải” cùng với các khẩu hiệu: “Hãy bỏ rác
đúng nơi quy định”, “Bỏ rác vào thùng” và yêu cầu các em bỏ rác đúng qui định. Rác
tái chế được các em thu gom và bán làm kế hoạch nhỏ, như vậy đã làm giảm lượng rác
thải của trường. Các loại rác thải khác được nhân viên bảo vệ thu gom, có hợp đồng xe
đến chở rác thải đi xử lí mỗi ngày. Việc thực hiện phong trào đã mang lại kết quả thiết
thực. Các em thực hiện bỏ rác đúng nơi qui định, sân trường luôn sạch sẽ. Liên đội tổ
chức cho đội viên, sao nhi đồng đăng ký với anh chị phụ trách việc làm tốt là không
vứt rác vừa bãi. Đội cờ đỏ làm nhiệm vụ theo dõi, giám sát việc thực hiện của các bạn,
kịp thời nhắc nhở các bạn thực hiện chưa tốt.
- Nhà vệ sinh sạch sẽ: Nhà trường xây dựng nội quy sử dụng nhà vệ sinh và dán
trước khu vực vệ sinh với yêu cầu đi tiêu, đi tiểu đúng nơi qui định, đi xong phải dội
nước sạch sẽ và rửa tay bằng xà phòng, khóa nước cẩn thận khi rửa tay xong... Giáo
viên tăng cường giáo dục học sinh ý thức chấp hành nội quy khi sử dụng nhà vệ sinh,
tạo thói quen có văn hóa khi đi vệ sinh. Mỗi em có nhiệm vụ nhắc nhở những bạn chưa
thực hiện tốt. Khu vực này được nhân viên phục vụ làm vệ sinh mỗi ngày ít nhất 3 lần.
Nhà vệ sinh của trường cũng được trang trí bởi màu xanh của cây, có mùi hương của
hoa tạo cho các em cảm giác dễ chịu và vẽ trang trí lên tường những hình ảnh thân
thiện vừa đạt yêu cầu thẩm mỹ, thoáng mát, vừa có tác dụng giáo dục học sinh, giúp
các em có ý thức hơn trong việc giữ gìn vệ sinh môi trường. Nhà vệ sinh luôn đảm bảo
yêu cầu sạch sẽ.
* Tóm lại: Việc giữ gìn vệ sinh chung luôn được nhà trường thực hiện tốt với
những việc làm thường xuyên và định kì đã tạo được một môi trường học tập, sinh
hoạt thoáng mát, sạch sẽ, hợp vệ sinh.
c. Trường học đẹp:
Cây xanh, cây cảnh đa dạng về chủng loại được giáo viên, học sinh trồng theo
quy hoạch, có trật tự, khoa học, có bảng ghi tên cây trồng và được chăm sóc thường
xuyên. Cây cảnh được nhân viên bảo vệ cắt tỉa tạo hình phù hợp trông rất đẹp mắt,
những khoảng đất trống sân trường giờ đây là thảm cỏ xanh.
Sân trường được vệ sinh sạch sẽ hàng ngày cùng với những hình ảnh thân thiện
được giáo viên Mĩ thuật cùng với học sinh có năng khiếu vẽ trang trí lên tường các
phòng học làm cho cảnh quang của trường thêm đẹp.
Việc làm đẹp ngôi trường luôn gắn liền với việc làm đẹp của mỗi thành viên đó
là: đẹp trong cách trang phục (trang phục phải phù hợp với môi trường trường học),
đẹp trong từng lời nói, cử chỉ, hành động. Bởi thế, tôi luôn coi trọng việc tu dưỡng
phẩm chất đạo đức, lối sống nhà giáo và rèn luyện phẩm chất, nhân cách cho học sinh,
đẩy mạnh xây dựng môi trường văn hóa trong trường học thông qua việc thiết lập quy
tắc giao tiếp ứng xử để mỗi cá nhân lấy đó làm mục tiêu phấn đấu.