BÁO CÁO K T QUẾ Ả
NGHIÊN C U, NG D NG SÁNG KI NỨ Ứ Ụ Ế
1. L i gi i thi u:ờ ớ ệ
1.1. T x a đn nay, trong giáo d c, v n đ t h c v n, đã và đang là m từ ư ế ụ ấ ề ự ọ ẫ ộ
v n đ then ch t đc đt ra v i c ng i d y và ng i h c. Herrert Spencerấ ề ố ượ ặ ớ ả ườ ạ ườ ọ
cho r ng: “ằCh có qua con đng t h c, loài ng i m i có th phát tri nỉ ườ ự ọ ườ ớ ể ể
m nh m lên đcạ ẽ ượ ”. Ch t ch H Chí Minh cũng t ng nh n đnh: “ủ ị ồ ừ ậ ị Trong
cách h c, ph i l y t h c làm c tọ ả ấ ự ọ ố ”. Hay ng n ng Trung Qu c cũng đã choạ ữ ố
r ng: “ằTh y giáo c a anh có th d t anh đn c a, đt đc s h c hayầ ủ ể ắ ế ử ạ ượ ự ọ
không là tùy m i ng i”ở ỗ ườ . N u không có t h c thì m i ho t đng c aế ự ọ ọ ạ ộ ủ
ng i h c ch là ho t đng th đng: th đng ti p thu tri th c, th đngườ ọ ỉ ạ ộ ụ ộ ụ ộ ế ứ ụ ộ
trong vi c th c hi n các ho t đng, th c hi n các nhi m v h c t p… N uệ ự ệ ạ ộ ự ệ ệ ụ ọ ậ ế
không có t h c, thì ho t đng giáo d c ch là ho t đng 1 phía c a ng iự ọ ạ ộ ụ ỉ ạ ộ ủ ườ
d y. N u không có t h c, thi t nghĩ ho t đng giáo d c ch là m t “côngạ ế ự ọ ế ạ ộ ụ ỉ ộ
ngh ” nhân b n, xã h i s ch có nhi u thêm nh ng con ng i th đng,ệ ả ộ ẽ ỉ ề ữ ườ ụ ộ
thi u kh năng v n d ng, y u kĩ năng s ng c n thi t. ế ả ậ ụ ế ố ầ ế
1. 2. D i tác đng c a công cu c đi m i và cu c cách m ng 4.0, giáo d cướ ộ ủ ộ ổ ớ ộ ạ ụ
trong nh ng năm qua đã có s đi m i m nh m . T vi c d y và h c theoữ ự ổ ớ ạ ẽ ừ ệ ạ ọ
cách truy n th ng, l y ng i d y làm trung tâm truy n đt tri th c, ng iề ố ấ ườ ạ ề ạ ứ ườ
h c ch th đng ti p nh n và v n d ng máy móc, thì nay, m i ho t đngọ ỉ ụ ộ ế ậ ậ ụ ọ ạ ộ
c a quá trình này đu h ng v ch th m i – Ng i h c. V i nh n th c đó,ủ ề ướ ề ủ ể ớ ườ ọ ớ ậ ứ
giáo d c hi n nay đang có s chuy n mình tích c c. M t không khí đi m iụ ệ ự ể ự ộ ổ ớ
sôi n i trên m i m t tr n giáo d c. Đó là vi c áp d ng hình th c d y h c theoổ ọ ặ ậ ụ ệ ụ ứ ạ ọ
đnh h ng phát tri n năng l c; v n d ng linh ho t các ph ng pháp d y h cị ướ ể ự ậ ụ ạ ươ ạ ọ
m i, các kĩ thu t d y h c tích c c trong quá trình gi ng d y; đi m i sinhớ ậ ạ ọ ự ả ạ ổ ớ
ho t t chuyên môn b ng cách chuyên đ d y h c tích c c. Bên c nh đó,ạ ổ ằ ề ạ ọ ự ạ
nh m phát huy h n n a tính t ch , t giác, tích c c c a ng i h c, các nhàằ ơ ữ ự ủ ự ự ủ ườ ọ
1
s ph m cũng đã và đang th c hi n vi c t ch c ho t đng t h c cho h cư ạ ự ệ ệ ổ ứ ạ ộ ự ọ ọ
sinh trong t ng gi h c, bài h c. T h c đang đc xem là c n thi t, là t từ ờ ọ ọ ự ọ ượ ầ ế ấ
y u trong m t n n giáo d c theo đnh h ng phát tri n năng l c cho ng iế ộ ề ụ ị ướ ể ự ườ
h c. T đó, giáo d c t c p đa ph ng đn trung ng đang có nh ng b cọ ừ ụ ừ ấ ị ươ ế ươ ữ ướ
chuy n mình tr c đáng k , giúp cho xã h i và ng i h c v ng tâm th h nể ướ ể ộ ườ ọ ữ ế ơ
chu n b cho cu c c i cách giáo d c trong th i gian t i. ẩ ị ộ ả ụ ờ ớ
1.3. T ch c ho t đng t h c c a h c sinh là ti n trình t ch c các ho tổ ứ ạ ộ ự ọ ủ ọ ế ổ ứ ạ
đng đ hình thành ki n th c d a trên c s t nh n th c c a h c sinh. Tuyộ ể ế ứ ự ơ ở ự ậ ứ ủ ọ
m i đc v n d ng, nh ng vi c t ch c ho t đng t h c c a h c sinh đã vàớ ượ ậ ụ ư ệ ổ ứ ạ ộ ự ọ ủ ọ
đang t o nên lu ng gió m i trong không khí l p h c, khi n cho nh ng giạ ồ ớ ớ ọ ế ữ ờ
d y tr c đây n ng v ki n th c, khô khan tr nên sôi n i, tích c c. Đi u đóạ ướ ặ ề ế ứ ở ổ ự ề
t o nên nh ng ti m năng đ xây d ng l p h c h nh phúc trong t ng lai.ạ ữ ề ể ự ớ ọ ạ ươ
1.4. Đi v i b môn Ng Văn, trong nh ng năm tr l i đây, tình tr ng h cố ớ ộ ữ ữ ở ạ ạ ọ
sinh h c m t cách th đng đang tr thành ph bi n. Tâm lý “Thi m i h c”ọ ộ ụ ộ ở ổ ế ớ ọ
và “H c đ thi” khi n cho nhi u h c sinh d a d m vào tài li u, đ c ngọ ể ế ề ọ ự ẫ ệ ề ươ
trong khi y u v kĩ năng, h n ch v v n t . Bên c nh đó, s nh h ngế ề ạ ế ề ố ừ ạ ự ả ưở
không nh c a các thi t b Khoa h c công ngh hi n đi cũng khi n h c sinhỏ ủ ế ị ọ ệ ệ ạ ế ọ
dành quá ít th i gian cho vi c t h c. Ki n th c đc ti p thu m t cách máyờ ệ ự ọ ế ứ ượ ế ộ
móc, mà ít có s nghi n ng m, suy nghĩ, t tr i nghi m c a chính h c sinh.ự ề ẫ ự ả ệ ủ ọ
D y Văn, h c Văn nh th đang đng tr c nguy c b quay l ng, lãng quên.ạ ọ ư ế ứ ướ ơ ị ư
Th c tr ng đó đòi h i các nhà s ph m ph i l u tâm. Nhi u câu h i đã đcự ạ ỏ ư ạ ả ư ề ỏ ượ
đt ra: Ph i làm sao đ nâng cao h ng thú h c t p? Ph i làm sao đ t o nênặ ả ể ứ ọ ậ ả ể ạ
s ch đng, t giác cho ng i h c? Nh ng câu h i y đã thôi thúc ng iự ủ ộ ự ườ ọ ữ ỏ ấ ườ
d y h c ph i trách nhi m h n, sáng t o h n trong quá trình gi ng d y. V nạ ọ ả ệ ơ ạ ơ ả ạ ấ
đ là ph i kh i d y ý th c, kĩ năng h c t chính b n thân ng i h c. ề ả ơ ậ ứ ọ ừ ả ườ ọ
1.5. Trong s nh ng phân môn c a b môn Ng Văn, b môn Đc Văn chi mố ữ ủ ộ ữ ộ ọ ế
th i l ng l n và có vai trò quan tr ng. Đây là linh h n c a các gi h c Ngờ ượ ớ ọ ồ ủ ờ ọ ữ
Văn. Ki n th c Đc Văn không ch tái hi n văn h c s n c nhà mà còn gópế ứ ọ ỉ ệ ọ ử ướ
2
ph n b i đp năng l c c m th , đi s ng tình c m phong phú. Trong sầ ồ ắ ự ả ụ ờ ố ả ố
nh ng bài h c gây đc h ng thú, phát huy năng l c c m th văn ch ng c aữ ọ ượ ứ ự ả ụ ươ ủ
h c sinh ph i k đn bài h c “V i vàng” c a nhà th Xuân Di u. Xuân Di uọ ả ể ế ọ ộ ủ ơ ệ ệ
là m t nhà th l n, có đóng góp n i b t trong n n văn h c Vi t Nam hi nộ ơ ớ ổ ậ ề ọ ệ ệ
đi. Tác ph m c a ông th hi n tri t lý s ng tích c c, góp ph n giáo d c choạ ẩ ủ ể ệ ế ố ự ầ ụ
h c sinh l i s ng l c quan, s ng nhi t huy t, bi t trân tr ng t ng giây, t ngọ ố ố ạ ố ệ ế ế ọ ừ ừ
phút c a đi ng i đ không ph i xót xa ân h n. V i ý nghĩa đó, nh ngủ ờ ườ ể ả ậ ớ ữ
ng i biên so n sách đã l a ch n “V i vàng” – m t thi ph m xu t s c, coi đóườ ạ ự ọ ộ ộ ẩ ấ ắ
là tuyên ngôn ngh thu t và cũng là tuyên ngôn s ng tích c c c a nhà th đệ ậ ố ự ủ ơ ể
gi i thi u v i ng i h c. Tr i qua nhi u năm h c, thi ph m “V i vàng” đãớ ệ ớ ườ ọ ả ề ọ ẩ ộ
làm tròn vai c a mình trong vi c đánh th c năng l c c m th và ni m say mê,ủ ệ ứ ự ả ụ ề
h ng thú h c Văn c a h c sinh. Tuy nhiên, m i s ti p c n thi ph m cònứ ọ ủ ọ ọ ự ế ậ ẩ
di n ra th đng, mà đó ta th y giá tr c a t h c đc thay th b ng đcễ ụ ộ ở ấ ị ủ ự ọ ượ ế ằ ượ
h c, đc ti p nh n. Thay vì nói t hình thành tri th c mà nói Lĩnh h i triọ ượ ế ậ ự ứ ộ
th c; thay vì nói: t c m th thi ph m mà nói: đc c m th thi ph m; thayứ ự ả ụ ẩ ượ ả ụ ẩ
vì nói: tôi tìm thông đi p t thi ph m mà nói: Tôi nh n thông đi p t thiệ ừ ẩ ậ ệ ừ
ph m.ẩ
V i đi m xu t phát t xu h ng đi m i ph ng pháp d y h c và d yớ ể ấ ừ ướ ổ ớ ươ ạ ọ ạ
h c theo đnh h ng phát tri n năng l c, v i m c tiêu hình thành năng l c tọ ị ướ ể ự ớ ụ ự ự
h c cho h c sinh, ng i vi t ti n hành tri n khai đ tài sáng ki n kinhọ ọ ườ ế ế ể ề ế
nghi m: “ệT H C – CON ĐNG ĐÁNH TH C T DUY, KH I D YỰ Ọ ƯỜ Ứ Ư Ơ Ậ
SÁNG T O CHO H C SINH (V N D NG QUA VI C GI NG D YẠ Ọ Ậ Ụ Ệ Ả Ạ
BÀI TH : “V I VÀNG” – XUÂN DI U)Ơ Ộ Ệ . Qua đó, hi n th c hóa m t ph nệ ự ộ ầ
vi c áp d ng nh ng kĩ thu t d y h c tích c c trong quá trình d y – h c t oệ ụ ữ ậ ạ ọ ự ạ ọ ạ
nên s thay đi thái đ h c t p c a h c sinh, giúp h c sinh hi u sâu h nự ổ ộ ọ ậ ủ ọ ọ ể ơ
không ch m t n i dung bài h c mà còn m đng cho năng l c đc – hi uỉ ộ ộ ọ ở ườ ự ọ ể
nh ng văn b n t ng t .ữ ả ươ ự
2. Tên sáng ki n: ế
3
T H C – CON ĐNG ĐÁNH TH C T DUY, KH I D Y SÁNGỰ Ọ ƯỜ Ứ Ư Ơ Ậ
T O CHO H C SINH (V N D NG QUA VI C GI NG D Y BÀIẠ Ọ Ậ Ụ Ệ Ả Ạ
TH : “V I VÀNG” – XUÂN DI U)Ơ Ộ Ệ .
3. Tác gi sáng ki n:ả ế
- H và tên: Nguy n Th Vân Anhọ ễ ị
- Đa ch tác gi sáng ki n: Tr ng THPT Nguy n Thái H c – Khai Quang-ị ỉ ả ế ườ ễ ọ
Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc
- S đi n tho i: 0972144867 E_mail: ố ệ ạ vananh.atvp@gmail.com
4. Ch đu t t o ra sáng ki nủ ầ ư ạ ế : Tác gi sáng ki nả ế .
5. Lĩnh v c áp d ng sáng ki nự ụ ế :
Áp d ng trong công tác gi ng d y c a b môn Ng Văn mà tr ng tâm là phânụ ả ạ ủ ộ ữ ọ
môn Đc Văn c a ch ng trình Ng Văn 11.ọ ủ ươ ữ
6. Ngày sáng ki n đc áp d ng l n đu ho c áp d ng thế ượ ụ ầ ầ ặ ụ ử: Ngày 22
tháng 02 năm 2018.
7. Mô t b n ch t c a sáng ki nả ả ấ ủ ế :
CH NG 1:ƯƠ
T H C – T LÝ THUY T ĐN KH NĂNG V N D NGỰ Ọ Ừ Ế Ế Ả Ậ Ụ
1. Khái l c v t h cượ ề ự ọ
1.1. Khái ni m và vai trò c a t h cệ ủ ự ọ
1.1.1. Khái ni mệ
“T h c là ho t đng đc l p chi m lĩnh ki n th c, kĩ năng, kĩ x o, làự ọ ạ ộ ộ ậ ế ế ứ ả
t mình đng não, suy nghĩ, s d ng các năng l c trí tu (quan sát, so sánh,ự ộ ử ụ ự ệ
4
phân tích, t ng h p…) cùng các ph m ch t đng c , tình c m đ chi m lĩnhổ ợ ẩ ấ ộ ơ ả ể ế
tri th c m t lĩnh v c hi u bi t nào đó hay nh ng kinh nghi m l ch s , xã h iứ ộ ự ể ế ữ ệ ị ử ộ
c a nhân lo i, bi n nó thành s h u c a chính b n thân ng i h củ ạ ế ở ữ ủ ả ườ ọ ”.
Tác gi Nguy n K T p chí Nghiên c u giáo d c s 7/ 1998 cũng bànả ễ ỳ ở ạ ứ ụ ố
v khái ni m t h c: ề ệ ự ọ “T h c là ng i h c tích c c ch đng, t mình tìm raự ọ ườ ọ ự ủ ộ ự
tri th c kinh nghi m b ng hành đng c a mình, t th hi n mình. T h c làứ ệ ằ ộ ủ ự ể ệ ự ọ
t đt mình vào tình hu ng h c, vào v trí nghiên c u, x lí các tình hu ng,ự ặ ố ọ ị ứ ử ố
gi i quy t các v n đ, th nghi m các gi i pháp…T h c thu c quá trình cáả ế ấ ề ử ệ ả ự ọ ộ
nhân hóa vi c h c”ệ ọ .
1.1.2. Vai trò c a t h củ ự ọ
* T h c là m c tiêu c b n c a quá trình d y h cự ọ ụ ơ ả ủ ạ ọ .
T lâu các nhà s ph m đã nh n th c rõ ý nghĩa c a ph ng pháp d y từ ư ạ ậ ứ ủ ươ ạ ự
h c. Trong quá trình ho t đng d y h c, ng i th y không ch d ng l i ọ ạ ộ ạ ọ ườ ầ ỉ ừ ạ ở
vi c truy n th nh ng tri th c có s n, yêu c u h c sinh ghi nh mà quanệ ề ụ ữ ứ ẵ ầ ọ ớ
tr ng h n là ph i đnh h ng, t ch c cho hoc sinh t mình khám phá, hìnhọ ơ ả ị ướ ổ ứ ự
thành tri th c m i. Cũng chính t b c t h c nhà tr ng Ph thông t oứ ớ ừ ướ ự ọ ở ườ ổ ạ
ti n đ cho h c sinh có năng l c t h c nh ng b c h c cao h n, t h cề ề ọ ự ự ọ ở ữ ậ ọ ơ ự ọ
trong nhà tr ng hay r ng h n là t h c ngoài xã h i. ườ ộ ơ ự ọ ộ
* B i d ng năng l c t h c là ph ng th c t t nh t đ t o ra đng l cồ ưỡ ự ự ọ ươ ứ ố ấ ể ạ ộ ự
m nh m cho quá trình h c t p.ạ ẽ ọ ậ
M t trong nh ng ph m ch t quan tr ng mà giáo d c c n đnh h ng ộ ữ ẩ ấ ọ ụ ầ ị ướ ở
h c sinh là tính tích c c, s ch đng sáng t o trong m i hoàn c nh. Các nhàọ ự ự ủ ộ ạ ọ ả
s ph m mong mu n đào t o ra nh ng cá nhân năng đng, sáng t o, thích ngư ạ ố ạ ữ ộ ạ ứ
v i hoàn c nh. Tính tích c c nh m t đi u ki n, k t qu c a s phát tri nớ ả ự ư ộ ề ệ ế ả ủ ự ể
nhân cách th h tr trong xã h i hi n đi. Trong đó ho t đng t h c làế ệ ẻ ộ ệ ạ ạ ộ ự ọ
5