ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƢỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG
TÀI LIỆU GIẢNG DẠY MÔN
QUẢN LÍ NHÀ NƢỚC VỀ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
(Dành cho giảng dạy lớp NVSP TH, THCS, THPT)
Tác giả: TS. Nguyễn Bách Thắng
AN GIANG, NĂM 2021
LỜI NÓI ĐẦU ........................................................................................................................................ 1
Chƣơng I: GIÁO DỤC TRONG XÃ HỘI HIỆN ĐẠI ........................................................................ 2
1.1. Đặc điểm xã hội hiện đại và yêu cầu đặt ra đối với giáo dục....................................................... 2
1.2. Xu thế và chiến lƣợc phát triển giáo dục trên thế giới ............................................................. 5
1.2.1. Tự chăm sóc bản thân (Self-Care) .................................................................... 5
1.2.2. Học tập kết hợp (Blended learning) .................................................................. 5
1.2.3. Học tập cá nhân hóa (Personalized Learning) ................................................ 5
1.2.4. Chương trình giảng dạy STEAM (STEAM Curriculum) ................................ 5
1.2.5. Giờ thiên tài (Genius Hour) .............................................................................. 6
1.2.6. Công dân số (Digital citizenship) ...................................................................... 6
1.2.7. Học tập kiểu “vừa miệng” (Bite-Sized Learning) ............................................ 6
1.2.8. Học tập cảm xúc xã hội (Social-Emotional Learning) .................................... 6
1.2.9. Lồng ghép trò chơi vào bài giảng (Gamification) ............................................ 6
1.2.10. Học tập trải nghiệm (Experiential Learning) ................................................ 6
1.3. Xã hội hóa giáo dục ..................................................................................................................... 7
1.3.1. Đào tạo có sự tham gia của nhà sử dụng lao động .......................................... 7
1.3.2. Thu hút vốn đầu tư ngoài ngân sách cho phát triển giáo dục ........................ 7
1.4. Chiến lƣợc phát triển giáo dục Việt Nam ................................................................................. 9
1.5. Xã hội hóa giáo dục ................................................................................................................... 10
1.5.1 Cơ sở chính trị, pháp lý của chính sách xã hội hóa giáo dục ........................ 10
1.5.2. Những kết quả đạt được, hạn chế, bất cập trong thực hiện xã hội hoá giáo
dục Việt Nam ............................................................................................................. 12
CÂU HỎI ÔN TẬP .......................................................................................................................... 15
Chƣơng II: . QUẢN LÍ HÀNH CHÍNH NHÀ NƢỚC VÀ QUẢN LÍ NHÀ NƢỚC VỀ GIÁO .... 16
2.1. Đƣờng lối, quan điểm của Đảng và Nhà nƣớc về giáo dục .................................................... 16
2.2. Công cụ, hình thức và phƣơng pháp quản lí hành chính Nhà nƣớc ..................................... 17
2.2.1. Công sở............................................................................................................. 17
2.2.2. Công vụ và công chức ..................................................................................... 17
2.2.3. Quyết định quản lí hành chính Nhà nước ..................................................... 17
2.3. Hình thức quản lí hành chính Nhà nƣớc ................................................................................. 18
2.3.1. Ra văn bản pháp quy quy phạm pháp luật hành chính ................................. 18
2.3.2. Hội nghị ........................................................................................................... 18
2.3.3. Hoạt động thông tin điều hành bằng các phương tiện kỹ thuật hiện đại ..... 18
2.4. Phƣơng pháp quản lí hành chính Nhà nƣớc ........................................................................... 19
2.4.1. Phương pháp kế hoạch hóa: ........................................................................... 19
2.4.2. Phương pháp thống kê: ................................................................................... 19
2.4.3. Phương pháp toán học hóa ............................................................................. 19
2.4.4. Phương pháp tâm lí – xã hội học .................................................................... 19
2.4.5. Phương pháp sinh lí học ................................................................................. 19
2.4.6. Phương pháp quản lí hành chính .................................................................. 19
2.4.7. Phương pháp giáo dục ý thức, tư tưởng, đạo đức.......................................... 20
2.4.8. Phương pháp tổ chức ...................................................................................... 20
2.4.9. Phương pháp kinh tế ....................................................................................... 20
2.5. Luật Giáo dục 2019 .................................................................................................................. 20
CÂU HỎI ÔN TẬP .......................................................................................................................... 22
Chƣơng III: ĐIỀU LỆ, QUI CHẾ, QUI ĐỊNH CỦA BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỐI VỚI
GIÁO DỤC PHỔ THÔNG. ................................................................................................................. 23
3.1. Những quy định chung của Nhà nƣớc về giáo dục và đào tạo .............................................. 23
3.2. Điều lệ Trƣờng THCS và THPT .............................................................................................. 23
CÂU HỎI ÔN TẬP .......................................................................................................................... 46
Chƣơng IV HỆ THỐNG GIÁO DỤC VIỆT NAM ........................................................................... 47
4.1. Khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân ............................................................................. 47
4.2. Các giải pháp phát triển giáo dục ............................................................................................ 51
4.2.1. Đổi mới quản lí giáo dục ................................................................................. 51
4.2.2. Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục ................................ 52
4.2.3. Đổi mới nội dung, phương pháp dạy học, thi, kiểm tra và đánh giá chất
lượng giáo dục ........................................................................................................... 53
4.2.4. Tăng nguồn lực đầu tư và đổi mới cơ chế tài chính giáo dục ....................... 53
4.2.5. Tăng cường gắn đào tạo với sử dụng, nghiên cứu khoa học và chuyển
giao công nghệ đáp ứng nhu cầu xã hội .................................................................. 54
4.2.6. Tăng cường hỗ trợ phát triển giáo dục đối với các vùng khó khăn, dân tộc
thiểu số và đối tượng chính sách xã hội ................................................................... 55
4.2.7. Phát triển khoa học giáo dục .......................................................................... 55
4.2.8. Mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về giáo dục ......................... 55
4.3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lí nhà trƣờng ...................................................... 56
4.3.1. Một số nhiệm vụ trọng tâm ............................................................................. 56
4.3.2. Một số nhiệm vụ cụ thể ................................................................................... 56
4.3.3. Một số giải pháp cơ bản .................................................................................. 59
4.3.4. Tổ chức thực hiện ............................................................................................ 60
4.5. Quản lí về giáo dục và đào tạo tại địa phƣơng ....................................................................... 60
4.5.1. Những quy định chung ................................................................................... 60
4.5.2. Tổ chức bộ máy quản lí giáo dục – đào tạo các cấp ở địa phương ............... 61
Chƣơng V: TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC VIỆT NAM ................................................. 74
5.1. Tình hình phát triển giáo dục Việt Nam ................................................................................. 74
5.1.1. Những kết quả nổi bật ..................................................................................... 74
5.1.2. Các thành tựu .................................................................................................. 76
5.1.3. Hạn chế, bất cập .............................................................................................. 79
5.1.4 Nhóm giải pháp cơ bản .................................................................................... 80
CHƢƠNG VI: ĐÁNH GIÁ ................................................................................................................. 80
TÀI LIỆU THAM KHẢO: .................................................................................................................. 81
1
LỜI NÓI ĐẦU
Bộ Giáo dục và Đào tạo hƣớng dẫn các trƣờng (khoa) Sƣ phạm đƣa nội dung kiến
thức Quản lí Nhà nƣớc về giáo dục và đào tạo thành một học phần của chƣơng trình đào tạo
nghiệp vụ sƣ phạm để cấp chứng chỉ cho các học viên đã tốt nghiệp đại học có nhu cầu làm
giáo viên các trƣờng phổ thông.
Ngày 05 tháng 4 năm 2021 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành chƣơng trình Quản lí
Nhà nƣớc về Giáo dục và Đào tạo theo Thông tƣ số 11 và 12/2021/TT-BGDĐT.
Để có tài liệu phục vụ cho công tác giảng dạy và học tập của giảng viên và học viên
trƣờng đại học An Giang. Chúng tôi tổ chức biên soạn tài liệu giảng dạy: Quản lí Nhà nước về
Giáo dục và đào tạo theo chƣơng trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Tài liệu đƣợc biên soạn nhằm phục vụ rộng rãi cho tất cả các đối tƣợng của các hệ đào
tạo từ tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông. Vì vậy, tài liệu giảng dạy đã cố
gắng phản ánh tối đa nội dung và yêu cầu của các hệ đào tạo trong phạm vi thực tế giáo dục
của cả nƣớc.
Trong quá trình biên soạn không tránh khỏi những sai sót, mong đƣợc độc giả góp ý
kiến để tài liệu ngày một hoàn chỉnh hơn.
TS. Nguyễn Bách Thắng