TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH
KHOA KINH TẾ, LUẬT
BỘ MÔN KẾ TOÁN
TÀI LIỆU GIẢNG DẠY
MÔN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG
GV biên soạn: THS. LÊ TRUNG HIẾU
Mail: letrunghieutvu@yahoo.com
Di động: 093.99999.83
Trà Vinh, 7/2014
Lưu hành nội bộ
Tín dụng Ngân hàng
MỤC LỤC
Nội dung Trang
CHƯƠNG 1.....................................................................................................................1
TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI (NHTM)....................................1
1.1. NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG:......1
1.1.1. Khái niệm:...................................................................................................... 1
1.1.2. Quá trình ra đời và phát triển của hệ thống NHTM:..................................... 4
1.1.3. Bản chất của NHTM:..................................................................................... 7
1.2. CHỨC NĂNG CỦA NHTM:............................................................................... 8
1.2.1. Chức năng trung gian tài chính (trung gian tín dụng, trung gian thanh toán):
.................................................................................................................................. 8
1.2.2. Chức năng tạo tiền:...................................................................................... 10
1.2.3. Chức năng sản xuất (Cung ứng dịch vụ ngân hàng):.................................. 12
1.3. PHÂN LOẠI NHTM:.........................................................................................14
1.3.1. Dựa vào hình thức sở hữu:...........................................................................14
1.3.2. Dựa vào chiến lược kinh doanh:..................................................................14
1.3.3. Dựa vào quan hệ tổ chức:........................................................................... 14
1.4. CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA NHTM:................................................................... 15
1.4.1. Thu nhập:......................................................................................................17
1.4.2. Chi phí:.........................................................................................................18
1.4.3. Lợi nhuận của NHTM:.................................................................................18
1.4.4. Chỉ tiêu đánh giá chất lượng hoạt động kinh doanh NHTM:......................18
1.4.5. Các chỉ tiêu đánh giá cơ cấu tài chính của NHTM:.................................... 19
1.5. CÁC MẶT HOẠT ĐỘNG CỦA NHTM:.......................................................... 21
1.5.1. Huy động vốn:..............................................................................................21
1.5.2. Hoạt động tín dụng:......................................................................................21
1.5.3. Hoạt động thanh toán và ngân quỹ:............................................................. 21
1.5.4. Hoạt động khác:........................................................................................... 22
CHƯƠNG 2 NGHIỆP VỤ HUY ĐỘNG VỐN..........................................................25
2.1. CƠ CẤU VỐN CỦA NHTM:.............................................................................25
2.1.1. Các hoạt động chủ yếu của NHTM:............................................................ 25
2.1.2. Phân loại các nghiệp vụ NHTM:................................................................. 25
2.1.3. Các quy định về vốn:................................................................................... 26
2.1.4. Cơ cấu vốn của NHTM:...............................................................................26
2.2. NGHIỆP VỤ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NHTM:...............................................32
2.2.1. Tầm quan trọng của nghiệp vụ huy động vốn:............................................32
2.2.2. Hoạt động huy động vốn của NHTM (Nghiệp vụ TS nợ)...........................32
CHƯƠNG 3:..................................................................................................................41
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CỦA........................41
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI...................................................................................41
3.1. KHÁI NIỆM TÍN DỤNG:................................................................................. 41
3.2. Cho vay và phân loại cho vay:...........................................................................46
3.3. Các phương pháp xác định lãi suất cho vay:................................................... 54
3.4. Quy trình tín dụng:.............................................................................................55
Tín dụng Ngân hàng
3.4.1. Ý nghĩa của việc thiết lập quy trình tín dụng:............................................. 55
3.4.2. Tác dụng của quy trình tín dụng:.................................................................55
3.4.3. Quy trình tín dụng căn bản:......................................................................... 55
3.5. Đảm bảo tín dụng:..............................................................................................56
3.5.1. Khái niệm:.................................................................................................... 56
3.5.2. Các hình thức đảm bảo tín dụng:.................................................................56
CHƯƠNG 4...................................................................................................................59
NGHIỆP VỤ CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP............. 59
4.1. Những vấn đề chung về cho vay:...................................................................... 59
4.1. 1. Khái niệm về cho vay:................................................................................ 59
4.1.2. Nguyên tắc vay vốn:.....................................................................................59
4.1.3. Điều kiện vay vốn:....................................................................................... 59
4.1.4. Mục đích vay vốn:........................................................................................60
4.1.5. Hồ sơ vay vốn:............................................................................................. 60
4.1.6. Thẩm định và quyết định cho vay:...............................................................60
4.1.7. Hợp đồng tín dụng:...................................................................................... 60
4.1.8. Giới hạn cho vay:......................................................................................... 61
4.1.9. Hạn chế cho vay:..........................................................................................61
4.1.10. Những trường hợp không cho vay:............................................................61
4.2. Hoạt động cho vay ngắn hạn đối với DN:........................................................ 61
4.2.1. Nhu cầu vốn ngắn hạn của doanh nghiệp:...................................................61
4.2.2. Nhu cầu tài trợ thường xuyên:..................................................................... 62
4.2.3. Nhu cầu tài trợ ngắn hạn thời vụ:................................................................ 62
4.2.3. Phương thức cho vay:.................................................................................. 62
CHƯƠNG 5...................................................................................................................92
PHÂN TÍCH TÍN DỤNG VÀ QUYẾT ĐỊNH CHO VAY...................................... 92
5.1. MỤC ĐÍCH PHÂN TÍCH TÍN DỤNG:........................................................... 92
5.2. THÔNG TIN PHỤC VỤ PHÂN TÍCH:........................................................... 92
5.3. CÁC NỘI DUNG CẦN PHÂN TÍCH:..............................................................93
5.4. PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH DN:..................................................93
TÀI LIỆU THAM KHẢO......................................................................................... 100
Tín dụng Ngân hàng
1
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI (NHTM)
………………………………………………………….
Mục tiêu học tập: Sau khi học xong chương này, người học có thể:
- Hiểu biết khái niệm ngân hàng thương mại và chức năng của NHTM.
- Phân biệt được các loại hình ngân hàng thương mại trong nền kinh tế
- Hiểu biết về cơ cấu tổ chức của một NHTM.
- Hiểu rõ về các khoản thu nhập chi phí và lợi nhuận của một NHTM
1.1. NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG:
1.1.1. Khái niệm:
Ngân hàng thương mại đã hình thành, tồn tại và phát triển gắn liền với sự phát
triển của kinh tế hàng hoá. Sự phát triển của hệ thống ngân hàng thương mại đã có tác
động rất lớn và quan trọng đến quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hoá, ngược lại
kinh tế hàng hoá phát triển mạnh mẽ đến giai đoạn cao của nó– kinh tế thị trường – thì
ngân hàng thương mại cũng ngày càng được hoàn thiện và trở thành những định chế
tài chính không thể thiếu được.
Ðạo luật ngân hàng của Pháp (1941): ngân hàng là những doanh nghiệp
(entreprises) hoặc cơ sở làm nghề thường xuyên nhận của công chúng, dưới hình thức
ký thác hoặc hình thức khác, những khoản tiền mà nó dùng vì lợi ích của mình, vào
nghiệp vụ chiết khấu, nghiệp vụ tín dụng hoặc nghiệp vụ tài chính.
Định nghĩa ngân hàng theo Luật các Tổ chức tín dụng Việt Nam 2010:
1. Tổ chức tín dụng: là doanh nghiệp thực hiện một, một số hoặc tất cả các
hoạt động ngân hàng. Tổ chức tín dụng bao gồm ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân
hàng, tổ chức tài chính vi mô và quỹ tín dụng nhân dân.
2. Ngân hàng: là loại hình tổ chức tín dụng có thể được thực hiện tất cả các
hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật này. Theo tính chất và mục tiêu hoạt
Tín dụng Ngân hàng
2
động, các loại hình ngân hàng bao gồm ngân hàng thương mại, ngân hàng chính sách,
ngân hàng hợp tác xã.
3. Ngân hàng thương mại: là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các
hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này
nhằm mục tiêu lợi nhuận.
4. Tổ chức tín dụng phi ngân hàng: là loại hình tổ chức tín dụng được thực
hiện một hoặc một số hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật này, trừ các hoạt
động nhận tiền gửi của cá nhân và cung ứng các dịch vụ thanh toán qua tài khoản của
khách hàng. Tổ chức tín dụng phi ngân hàng bao gồm công ty tài chính, công ty cho
thuê tài chính và các tổ chức tín dụng phi ngân hàng khác.
Công ty cho thuê tài chính là loại hình công ty tài chính có hoạt động chính là
cho thuê tài chính theo quy định của Luật này.
5. Tổ chức tài chính vi mô: là loại hình tổ chức tín dụng chủ yếu thực hiện
một số hoạt động ngân hàng nhằm đáp ứng nhu cầu của các cá nhân, hộ gia đình có
thu nhập thấp và doanh nghiệp siêu nhỏ.
6. Quỹ tín dụng nhân dân: là tổ chức tín dụng do các pháp nhân, cá nhân và
hộ gia đình tự nguyện thành lập dưới hình thức hợp tác xã để thực hiện một số hoạt
động ngân hàng theo quy định của Luật này và Luật hợp tác xã nhằm mục tiêu chủ
yếu là tương trợ nhau phát triển sản xuất, kinh doanh và đời sống.
7. Ngân hàng hợp tác xã: là ngân hàng của tất cả các quỹ tín dụng nhân dân
do các quỹ tín dụng nhân dân và một số pháp nhân góp vốn thành lập theo quy định
của Luật này nhằm mục tiêu chủ yếu là liên kết hệ thống, hỗ trợ tài chính, điều hòa
vốn trong hệ thống các quỹ tín dụng nhân dân.
Theo luật Ngân hàng Việt Nam 2010:
Hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung ứng thường xuyên một hoặc
một số nghiệp vụ sau đây:
a) Nhận tiền gửi;
b) Cấp tín dụng;