Tài liệu giới thiệu Luật Phòng, chống bạo lực gia đình (sửa đổi)

Tình trạng bạo lực gia đình (BLGĐ) vẫn là một vấn đề xã hội dai dẳng và phức tạp tại Việt Nam, gây ra những hệ lụy nghiêm trọng về cả thể chất, tinh thần cho các cá nhân và thiệt hại kinh tế đáng kể. Mặc dù Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007 đã có những đóng góp quan trọng, thực tiễn đã bộc lộ nhiều bất cập và hạn chế. Vì vậy, việc ban hành Luật Phòng, chống bạo lực gia đình (sửa đổi) vào năm 2022, có hiệu lực từ tháng 7/2023, là một bước tiến pháp lý cấp thiết. Luật sửa đổi không chỉ thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc bảo vệ quyền con người, đặc biệt là các đối tượng yếu thế, mà còn nhằm mục đích tăng cường hiệu quả công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi BLGĐ, hướng tới xây dựng một xã hội công bằng và văn minh hơn.

Các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia pháp lý, cán bộ quản lý nhà nước, các tổ chức xã hội dân sự, nhà nghiên cứu và người dân quan tâm đến pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình.

Tài liệu này giới thiệu tổng quan về Luật Phòng, chống bạo lực gia đình (sửa đổi) năm 2022, có hiệu lực từ ngày 01/7/2023, nhằm giải quyết những thách thức còn tồn đọng từ Luật năm 2007. Văn bản nhấn mạnh sự cần thiết của việc sửa đổi, viện dẫn các số liệu thống kê đáng báo động về tỷ lệ phụ nữ phải chịu bạo lực gia đình, thiệt hại kinh tế mà nó gây ra, và thực trạng các đối tượng yếu thế khác như trẻ em, người cao tuổi cũng là nạn nhân. Mục tiêu chính của Luật mới là thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng về gia đình, đảm bảo phù hợp với Hiến pháp 2013 về quyền con người, công dân, và tuân thủ các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia. Luật cũng kế thừa và chỉnh sửa các quy định còn phù hợp, đồng thời bổ sung những vấn đề mới phát sinh.

Luật sửa đổi được xây dựng dựa trên phương pháp tiếp cận quyền con người và lấy người bị bạo lực gia đình làm trung tâm. Các điểm mới nổi bật bao gồm việc bổ sung và sửa đổi các hành vi BLGĐ, mở rộng đối tượng áp dụng (bao gồm người nước ngoài cư trú tại Việt Nam), và tăng cường các biện pháp phòng ngừa. Cụ thể, Luật chú trọng truyền thông, giáo dục, tư vấn, thiết lập Tổng đài quốc gia về phòng, chống BLGĐ, và quy định chi tiết hơn về trách nhiệm của chính quyền cơ sở. Bên cạnh đó, các biện pháp bảo vệ, hỗ trợ và xử lý vi phạm cũng được cải thiện, bao gồm việc tăng cường thẩm quyền của cơ quan công an cấp xã, quy định về cấm tiếp xúc, và các biện pháp giáo dục, hỗ trợ chuyển đổi hành vi cho người gây bạo lực. Luật cũng khuyến khích xã hội hóa công tác phòng, chống BLGĐ và nâng cao trách nhiệm của Nhà nước trong việc bố trí nguồn lực để phát triển các cơ sở trợ giúp chuyên nghiệp. Những cải cách này hứa hẹn sẽ nâng cao hiệu quả phòng, chống bạo lực, giảm thiểu chi phí xã hội và thúc đẩy sự phát triển bền vững của gia đình và đất nước.