
Những vấn đề lý luận về thị trường, xuất
khẩu và hoạt động mở rộng thị trường
xuất khẩu
Biên tập bởi:
Đại Học Kinh Tế Quốc Dân

Những vấn đề lý luận về thị trường
Trong thời kỳ đất nước mở cửa và xu hướng khu vực hóa, toàn cầu hoá đang tạo ra cơ
hội cho các doanh nghiệp tự do kinh doanh trên thị trường nội địa và thị trường quốc tế.
Tuy nhiên để tồn tại và phát triển được là một điều rất khó khăn vì các doanh nghiệp Việt
nam còn nhiều bỡ ngỡ trước thềm của xu hướng toàn cầu hoá hoạt động kinh doanh.
Toàn cầu hoá mở ra nhiều cơ hội và tiềm năng mới song cũng dẫn đến điều kiện kinh
doanh với mức độ cạnh tranh ngày càng gay gắt, thị trường thường xuyên biến động. Vì
vậy, mỗi doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển tốt hơn trên thị trường trong nước và
thị trường quốc tế đòi hỏi mỗi doanh nghiệp mỗi nhà kinh tế phải nắm bắt được, hiểu
biêt được bản chất của thị trường
Thế nào là thị trường
Thị trường là một phạm trù kinh tế khách quan, gắn bó chặt chẽ với khái niệm phân
công lao động xã hội. ở đâu có phân công lao động xã hội và sản xuất hàng hoá thì ở
đó có thị trường. Cùng với sự phát triển của thị trường đã có rất nhiều quan điểm, cách
nhìn nhận, hiểu biết khác nhau về thị trường. Với sự phát triển của sản xuất và lưu thông
hàng hoá khái niệm thị trường ngày càng được nghiên cứu tìm hiểu sâu và điều đó giúp
nó ngày càng hoàn thiện hơn
Theo cách hiểu cổ điển ‘Thị trường được xem như là nơi diễn ra các quan hệ trao đổi
mua bán hàng hoá, nó được gắn với không gian, thời gian địa điểm cụ thể ". Như vậy
trước đây nói tới thị trường thì người ta thường hình dung ra thị trường như là một cái
chợ hay nhỏ hơn là một của hàng hoặc một địa điểm cụ thể để người mua và người bán
gặp nhau tiến hành trao đổi mua bán
Ngày nay khi mà phân công lao động xã hội diễn ra mạnh mẽ sản xuất và lưu thông hàng
hoá ngày càng phát triển, các quan hệ trao đổi mua bán ngày càng đa dạng và phức tạp
thì khái niệm thị trường cũng được các nhà kinh tế học nhìn nhận một cách phát triển
hơn " thị trường là một quá trình mà người mua và người bán tác động qua lại lẫn nhau
để xác định giá cả và lượng hàng hoá mua bán". Như vậy ở đây thị trường không còn là
một địa điểm hay một nơi cụ thể mà nó là một hoạt động tương tác giữa cung và cầu để
tạo nên giá cả
Theo quan điểm của Mác thì : ‘thị trường là tổng thể của nhu cầu hoặc tập hợp nhu cầu
về một hàng hoá nào đó, là nơi diễn ra các hoạt động mua bán hàng hoá bằng tiền tệ ‘
Theo từ điển kinh tế Việt Nam : ‘ Thị trường là nơi lưu thông tiền tệ là toàn bộ các giao
dịch mua bán hàng hoá"
2/41

Theo định nghĩa của hiệp hội quản trị Hoa Kỳ : ‘Thị trường là tổng hợp các lực lượng và
các điều kiện trong đó người mua và người bán thực hiện các quyết định chuyển hàng
hoá dịch vụ từ người bán sang người mua’
Những khái niệm trên cùng diễn tả cho thị trường chung, nó được xem xét dưới góc độ
của những nhà phân tích kinh tế theo giác độ quan lý vĩ mô nền kinh tế
Theo quan điểm của Marketing, dưới giác độ quản trị doanh nghiệp xuất phát từ yêu cầu
xác định thị trường để có những quyết định trong kinh doanh thì khái niệm thị trường
được phát biểu như sau :’ thị trường bao gồm tất cả các khách hàng tiềm năng cùng có
một nhu cầu hay mong muốn cụ thể, sẵn sàng và có khả năng tham gia trao đổi để thoả
mãn nhu cầu và mong muốn đó ‘
Tóm lại dù xét ở nhà hoạch định kinh tế vĩ mô hay nhà quản trị doanh nghiệp thì thị
trường phải hội tụ đủ ba yếu tố sau :
- Phải có khách hàng
- khách hàng phải có nhu cầu chưa được thoả mãn
- khách hàng phải có khả năng thanh toán cho việc mua hàng
Phân loại thị trường
Phân loại theo tính chất
Theo tính chất người ta thành thị trường các khu vực I và thị trường các khu vực II. Cách
phân loại này dựa trên sự tồn tại của hai hệ thống xã hội tồn tại song song trước đây
Thị trường khu vực I là thị trường mà hàng hoá được buôn bán trong phạm vi các nước
xã hội chủ nghĩa
Thị trường khu vực II là thị trường mà hàng hoá được buôn bán ngoài phạm vi các nước
xã hội chủ nghĩa
Phân loại thị trường theo đối tượng mua bán
Thị trường hàng hoá : đây là thị trường có quy mô lớn nhất, rất phức tạp và tinh vi.
Trong thị trường này diễn ra các hoạt động mua bán hàng hoá với mục tiêu thoả mãn
nhu cầu về vật chất
Thị trường tiền tệ, tín dụng là nơi diễn ra các loại hoạt động trao đổi tiền tệ trái phiếu
....Với sự phát triển của nền kinh tế đây là một thị trường quan trọng quyết định sự phát
triển của xã hội
3/41



