Tài liệu tập huấn giáo viên: Hướng dẫn phát triển năng lực số cho học sinh phổ thông cấp trung học phổ thông

Trong bối cảnh của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, năng lực số (NLS) đã nổi lên như một bộ kỹ năng nền tảng và không thể thiếu cho công dân toàn cầu trong thế kỷ 21. Nhận thức được sự chuyển đổi quan trọng này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phát triển tài liệu hướng dẫn này nhằm hỗ trợ việc phát triển NLS cho học sinh phổ thông, đặc biệt là cấp trung học phổ thông. Tài liệu này cung cấp một khuôn khổ toàn diện và hướng dẫn có hệ thống cho các nhà giáo dục để nuôi dưỡng các kỹ năng, kiến thức và thái độ số thiết yếu cho người học. Bằng cách nhấn mạnh việc tích hợp NLS vào các môn học và hoạt động giáo dục, sáng kiến này tìm cách trao quyền cho học sinh để điều hướng, tham gia và đóng góp hiệu quả vào một thế giới ngày càng số hóa, thúc đẩy khả năng tự học, tư duy phản biện và chuẩn bị cho các cơ hội nghề nghiệp tương lai.

Giáo viên phổ thông cấp trung học phổ thông, cán bộ quản lý giáo dục, và các nhà hoạch định chính sách giáo dục tại Việt Nam.

Tài liệu tập huấn này, do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, phác thảo một phương pháp tiếp cận toàn diện để phát triển năng lực số (NLS) cho học sinh phổ thông, đặc biệt là cấp trung học phổ thông, phù hợp với yêu cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Tài liệu bắt đầu bằng việc định nghĩa NLS, tham chiếu các khuôn khổ quốc tế như DigComp và UNESCO, trước khi đi sâu vào Khung NLS chính thức của Việt Nam (Thông tư 02/2025/TT-BGDĐT). Nó nhấn mạnh tầm quan trọng sâu sắc của NLS đối với học sinh, chỉ ra vai trò của NLS trong việc nâng cao hiệu quả học tập, chuẩn bị cho sự nghiệp tương lai và thúc đẩy sự tham gia có trách nhiệm trong môi trường số. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển NLS, bao gồm môi trường học đường, gia đình và cá nhân, cũng được phân tích chi tiết. Logic triển khai có hệ thống, bắt đầu bằng việc nâng cao nhận thức trong toàn bộ cộng đồng trường học – từ cán bộ quản lý đến giáo viên, học sinh và phụ huynh – coi phát triển NLS là trách nhiệm chung. Tài liệu sau đó tập trung vào bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên, khuyến khích các năng lực sư phạm số bên cạnh kỹ năng công nghệ. Hơn nữa, nó nhấn mạnh việc tối ưu hóa nguồn lực và đảm bảo cơ sở hạ tầng công nghệ. Chiến lược triển khai cốt lõi được cấu trúc thành quy trình bốn bước: đánh giá hiện trạng năng lực và sự sẵn sàng về công nghệ, xác định mục tiêu NLS dựa trên quy định quốc gia, thiết kế chương trình và kế hoạch bài giảng tích hợp NLS một cách tự nhiên vào các môn học khác nhau (Tin học, các môn học khác, hoạt động ngoại khóa), và đào tạo giáo viên liên tục. Tài liệu cũng đưa ra hướng dẫn cụ thể và ví dụ minh họa về cách tích hợp NLS vào kế hoạch dạy học của các môn như Tin học, Công nghệ và Lịch sử, thúc đẩy một hệ sinh thái giáo dục số toàn diện. Giá trị ứng dụng và hàm ý của hướng dẫn này là rất lớn, vì nó cung cấp một nền tảng pháp lý và chuyên môn thống nhất cho các trường học và nhà giáo dục trên toàn quốc. Bằng cách tích hợp NLS một cách có hệ thống, sáng kiến này nhằm trang bị cho tất cả học sinh những kỹ năng cần thiết để học tập, làm việc và tham gia một cách tự tin, an toàn và sáng tạo vào xã hội số, từ đó giảm thiểu khoảng cách số và chuẩn bị nguồn nhân lực Việt Nam cho hội nhập toàn cầu.