I. Mộtsốvấnđề cơbảnvềthịtrường độcquyền
hòantòan.
II. Phântíchtrongngắnhạn.
III. Phântíchtrongdàihạn
IV. ChiếnlượcphânbiệtgiácủacácDN độcquyền.
V. Sựcan thiệpcủachínhphủvàothịtrường độc
quyền.
4/2/2009
1
NGUYỄN VĂN BÌNH
Trongthịtrường độcquyềnhòantòan, DN làngười
quyếtđịnhgiáthôngqua việcthay đổimứcsảnlượng.
1. Đặcđiểmcủathịtrường độcquyềnhòantòan.
2. ĐặcđiểmcủaDN độcquyềnhòantòan
4/2/2009NGUYỄN VĂN BÌNH
2
-Ngườibán: “mộtmìnhmộtchợ”.
-Sảnphẩm: “Hàng độc”
-Phânlọai độcquyền:
Ò+ Độcquyềnvềtàinguyênchiếnlược. (Điện, nước, )
Ò+ Độcquyềnvềbằngphátminh, sángchế. (Microsoft)
Ò+ Độcquyềndo luậtđịnh. (Quốcphòng, thuốclá)
Ò+ Độcquyềntựnhiên. cónhữngngànhcàngmởrộng
qui môcàngcóhiệuquả, chi phítrungbìnhcànggiảmdo
đóchỉcòn1 DN họat độngcóhiệuquảtạora độcquyềntự
nhiên. (Giaothông, thủylợi,...)
4/2/2009NGUYỄN VĂN BÌNH
3
ÒĐườngcầuđứngtrướcDN độcquyềncũng
chínhlà đườngcầuthịtrường(D).
ÒĐườngdoanhthutrungbình (AR)cũngchínhlà
đườngcầuđứngtrướcdoanhnghiệp
TR P.Q
ÒAR = -------------= --------------= P
ÒQ Q
ÒDoanhthutrungbìnhbằnggiábán ởcácmức
sảnlượng(AR = P).
4/2/2009NGUYỄN VĂN BÌNH
4
Q P TR AR MR
110 10 10 10
2 9 18 9 8
3 8 24 8 6
4 7 28 7 4
5 6 30 6 2
6 5 30 5 0
7 4 28 4 -2
4/2/2009NGUYỄN VĂN BÌNH
5
*Phân tích bằng sốlịêu
4/2/2009NGUYỄN VĂN BÌNH
6
T
R
18
10
0 1 2 5 Q
TR
AR, (D)
Q
MR
P
9
8
0 1 2
ÒĐường doanh thu biên (MR):
ÒNếu hàm cầu thị trường códạng tuyến tính
P = a.Q + b
(1)
Ò=> TR = P.Q = (a.Q + b). Q = a.Q2+b.Q
Ò=> MR = (TR)’= 2a.Q + b
(2)
vídụ: P = -1/5 Q + 2000 =>MR = -2/5 Q + 2000
4/2/2009NGUYỄN VĂN BÌNH
7
ÒMội quan hệgiácảvàdoanh thu biên của DN độc quyền thể
hiện qua công thức:
ÒP
ÒMR = P ----------------
Ò│ED│
ÒVì: MR =∆TR/∆Q = ∆(P.Q)/∆Q = Q.∆P/∆Q + P.∆Q/∆Q =
P/P.Q.∆P/∆Q + P
Ò= P/ED+ P = P( 1 + 1/ ED) = P(1-1/│ED│)
ÒNếu+ │ED│= ∞=> MR = P
Ò+ │ED│ > 1 => MR> 0 => TR tăng
Ò+ │ED│< 1 => MR< 0 => TR giảm
Ò+ │ED│= 1 => MR = 0 => TRMax
ÒDo đó DN độc quyền luôn họat động trong khỏang giácócầu
co dãn nhiều │ED│> 1.
4/2/2009NGUYỄN VĂN BÌNH
8
1. Mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận.
2. Mục tiêu mởrộng thị trường màkhông bị
lỗ.
3. Mục tiêu tối đa hóa doanh thu ( TRMax).
4. Mục tiêu đạt lợi nhuận định mức theo chi
phí.
4/2/2009NGUYỄN VĂN BÌNH
9
ÒPhân tích bằng đồ thị
Cách phân tích cũng tương tự như trong thị trường cạnh
tranh hòan tòan. Đường TR vàTC của DN độc quyền được
mô tả trên đồ thị. Để đạt được lợi nhuận tối đa, DN độc
quyền sẽSX ởmức sản lượng Q1tại đóchênh lệch giữa
TR vàTC làlớn nhất.
4/2/2009NGUYỄN VĂN BÌNH
10
TR,TC
TFC
0
-TFC
QcQ1Q
D
TR
TC
Q
AR, (D)
AC
MC
MR
P
P1
C1
0Q1Q
A
B
E
A
B
=> DN đạt ∏Max khi vàchỉkhi: MR =MC
Hàm cầu thị trường của sản phẩm X: P = -1/4 Q +280 và
chỉcó công ty A độc quyền sản xuất sản phẩm này với
hàm tổng chi phí: TC = 1/6Q2 + 30Q + 15000. Đơn vịtính
của giálà; nghìn đồng/ sản phẩm, đơn vịtính của sản
lượng làsản phẩm.
Hãy xác định; Sản lượng, giábán, vàmức lợi nhuận tối
đa?
4/2/2009NGUYỄN VĂN BÌNH
11
ÒGiải: Để tối đa hóa lợi nhuận, công ty A sẽsản xuất sản
lượng Q thỏa mãn điều kiện:
ÒMR = MC
ÒMà MR = 2.aQ + b => MR = -1/2Q + 280.
ÒMC = (TC)’= 1/3Q + 30
Ò=> -1/2Q + 280 = 1/3Q + 30 => Q = 250.6/5 = 300 (sp)
Ò=> P = -1/4. 300 +280 = 205 (nghìn đồng/sp)
Ò=> пMax = TR –TC = P.Q –TC
Ò= 300.205 –(1/6. 3002+ 30.300 + 15000)
Ò= 22.500 (nghìn đồng)
4/2/2009NGUYỄN VĂN BÌNH
12
Vấn đề đặt ra làDN sẽphân phối sản lượng sản xuất cho
các cơ sởtheo nguyên tắc nào để tối thiểu hóa chi phísản
xuất?
Ò Đường chi phíbiên chung (MC) làtổng cộng theo hòanh độ
của đường chi phí biên cơ sở.
Ta cóthểviết: MC(q1+q2) = MCq1 + MCq2
ÒĐể tối thiểu hóa chi phísản xuất, DN nên phân phối sản
lượng cho các cơ sởsản xuất sao cho chi phíbiên giữa các
cơ sởphải bằng nhau vàbằng chi phíbiên chung.
MC1= MC2= ... = MC
4/2/2009NGUYỄN VĂN BÌNH
13
ÒSựhình thành đường chi phíbiên chung
4/2/2009NGUYỄN VĂN BÌNH
14
MC
MC=MR
MC1MC2MC
0Q1Q2Q1+ Q2
Q
ÒNếu đường chi phí
trung bình (AC) ởtất
cảcác mức sản lượng
đều nhỏ hơn hay bằng
doanh thu trung bình
(AR), hay giábán (P),
DN độc quyền sản
xuất ởbất kỳmức sản
lượng nào cũng đều
không có lợi
nhuận.Trong trường
hợp AR = P < AFC
Ò=> DN phải đóng
cửa.
4/2/2009NGUYỄN VĂN BÌNH
15
P
TFC
AC1
AC2
AR,(D)
0Q