Tám đi u c n bi t v vàng và kinh doanh vàngề ầ ế ề
1. Vàng là m t lo i hàng hóa đ c bi t vì nó đ c s n xu t ra đ tích lũy trong khi các lo iộ ạ ặ ệ ượ ả ấ ể ạ
hàng hóa khác đ c s n xu t đ tiêu dùng. V c b n t t c vàng trong l ch s đ u t n t iượ ả ấ ể ề ơ ả ấ ả ị ử ề ồ ạ
trên m t đ t tuy nhiên vàng v n r t hi m.ặ ấ ẫ ấ ế
Toàn b l ng vàng này là kho ng 155.000 t n. N u đem t t c b vào m t cái thùng thì kíchộ ượ ả ấ ế ấ ả ỏ ộ
th c c a nó s là: 8000 m3, kh i l ng này t ng đ ng 1/5 đáy c a t ng đài Washingtonướ ủ ẽ ố ượ ươ ươ ủ ượ
hay 3.25 kích th c c a m t h b i Olympic.ướ ủ ộ ồ ơ
2. Ngu n cung c a vàng là ngu n cung phía trên m t đ tồ ủ ồ ặ ấ
Vì vàng đ c tích lũy và không đ c tiêu dùng nên ngu n cung c a vàng là ngu n cung tượ ượ ồ ủ ồ ừ
phía trên m t đ t. S th t này làm thay đ i m i thu t ng trong vi c phân tích vàng.ặ ấ ự ậ ổ ọ ậ ữ ệ
Giá vàng v n ho t đ ng thông qua cung c u nh ng ngu n cung thì l i không ch là nh ng gìẫ ạ ộ ầ ư ồ ạ ỉ ữ
đ c khai thác hàng năm mà l ch s đã ch ra r ng ch có s gia tăng trong ngu n hàng phíaượ ị ử ỉ ằ ỉ ự ồ
trên m t đ t, hàng năm là x p x 1.7%. H n n a, ngu n cung vàng là t t c kh i l ng vàngặ ấ ấ ỉ ơ ữ ồ ấ ả ố ượ
t n t i trên m t đ t đ n gi n là vì vàng khai thác ngày hôm nay cũng ch ng khác gì vàng đ cồ ạ ặ ấ ơ ả ẳ ượ
khai thác t th i la mã c đ i.ừ ờ ổ ạ
Ngu n cung vàng trong ng n h n v c b n là không đ i vì s n l ng khai thác m i khôngồ ắ ạ ề ơ ả ổ ả ượ ớ
th thay đ i nhanh đ c. Do đó, giá vàng gi đây ch đ c xác đ nh d a trên l ng c u.ể ổ ượ ờ ỉ ượ ị ự ượ ầ
Ta th ng nghe r ng giá vàng đ c quy t đ nh b i nhu c u vàng n trang, đi u này hoàn toànườ ằ ượ ế ị ở ầ ữ ề
không chính xác. Cũng nh vi c đ ng t không th gây ra m a thì giá vàng không h phư ệ ườ ướ ể ư ề ụ
thu c vào nhu c u vàng n trang. Đi m m u ch t đây không ph i là hình d ng c a vàng khiộ ầ ữ ể ấ ố ở ả ạ ủ
nó đ c t o ra mà là m c đích mà con ng i s d ng. H u h t các lo i n trang đ u đòi h iượ ạ ụ ườ ử ụ ầ ế ạ ữ ề ỏ
vàng ph i có đ tinh khi t cao là do đ c tính liên quan đ n ti n t c a vàng ch không ph i làả ộ ế ặ ế ề ệ ủ ứ ả
do đ trang trí.ể
Do đó, giá vàng – hay chính xác h n vì vàng là ti n – nên t giá vàng đ i v i ti n t c a t ngơ ề ỷ ố ớ ề ệ ủ ừ
qu c gia ph thu c vào nhu c u v ti n mà m t s ng i th ng nh m l n g i là nhu c uố ụ ộ ầ ề ề ộ ố ườ ườ ầ ẫ ọ ầ
đ u t . Đi u này là khá rõ ràng vì trong t ng s vàng c trên m t đ t thì 80% đ c tích trầ ư ề ổ ố ố ặ ấ ượ ữ
cho m c đích liên quan đ n ti n mà không là vì th i trang hay trang trí hay b t kì lý do nàoụ ế ề ờ ấ
khác.
3. Vàng là ti n. Quan sát nhu c u v ti n t này hàm ý r ng vàng là ti n. Nói cách khác, vàngề ầ ề ề ệ ằ ề
đ c tích tr là do tính h u d ng r t cao c a nó phát sinh t nh ng ng i bi n nó thành ti n.ượ ữ ữ ụ ấ ủ ừ ữ ườ ế ề
L i th c a vàng nh ti n là r t l n. Có l đi u quan tr ng nh t trong th i bu i đ c đánhợ ế ủ ư ề ấ ớ ẽ ề ọ ấ ờ ổ ượ
d u b i tình tr ng l m phát, thì vàng là lo i ti n không b nh h ng b i các quy t đ nh c aấ ở ạ ạ ạ ề ị ả ưở ở ế ị ủ
chính ph .ủ
M t nhân t khác ng h cho vàng chính là m t núi n và các s n ph m phái sinh tài chínhộ ố ủ ộ ộ ợ ả ẩ
đang treo l l ng trên đ u n n kinh t toàn c u. Vàng là lo i ti n duy nh t không ph thu cơ ử ầ ề ế ầ ạ ề ấ ụ ộ
vào l i h a c a b t kì ai, đi u này gi i thích t i sao vàng đ c g i là “ti n thông thái”.ờ ứ ủ ấ ề ả ạ ượ ọ ề
4. Vàng là m t s n ph m thay th cho đô la Mộ ả ẩ ế ỹ
Đ ng đô la M đang g p khó khăn vì nó đang b đ nh giá th p – nó đang b l m phát là doồ ỹ ặ ị ị ấ ị ạ
nh ng đ ng đô la m i đ c t o ra đ c dùng đ tài tr cho thâm h t ngân sách chính ph vàữ ồ ớ ượ ạ ượ ể ợ ụ ủ
nh ng kho n n cá nhân cũng nh công c ng khác. L m phát đã làm gi m s c mua c a đô laữ ả ợ ư ộ ạ ả ứ ủ
theo th i gian. K t qu là, ngày càng có nhi u ng i quay tr l i v i vàng nh là m t lo iờ ế ả ề ườ ở ạ ớ ư ộ ạ
ti n đ c a chu ng h n.ề ượ ư ộ ơ
Đã t ng có lúc đô la đ c xem nh “t t nh vàng”. Đô la làm đ c đi u này là do tr c đâyừ ượ ư ố ư ượ ề ướ
trong ch đ b n v vàng (ch m d t ho t đ ng vào tháng 8/1971) nó đ c đ nh giá theo vàng.ế ộ ả ị ấ ứ ạ ộ ượ ị
D i h th ng này, vàng và đô la có th đ i cho nhau và có giá tr g n nh b ng nhau. Nh ngướ ệ ố ể ổ ị ầ ư ằ ư
gi đây đi u này đã không còn đ i v i nh ng ng i còn n m gi đ ng đô la. Theo tính toánờ ề ố ớ ữ ườ ắ ữ ồ
trong m t ch ng m c nào đó, thì đô la đã m t đi 90% s c mua k t th i đi m đó.ộ ừ ự ấ ứ ể ừ ờ ể
M c cho nh ng khó khăn mà đô la g p ph i, nó v n ti p t c vai trò chu chuy n c a ti n t .ặ ữ ặ ả ẫ ế ụ ể ủ ề ệ
cũng có nh ng d đoán t ng t t o ra môi tr ng c nh tranh v i vàng và giúp gia tăng nhuữ ự ươ ự ạ ườ ạ ớ
c u đ ng đô la. K t qu là trái ng c v i m i t ng quan l n nhau d i ch đ b n v vàng,ầ ồ ế ả ượ ớ ố ươ ẫ ướ ế ộ ả ị
thì vàng và đô la tr thành đ i th c a nhau. S th t vàng chính là đ i th chính c a đô la.ở ố ủ ủ ự ậ ố ủ ủ
Chúng c nh tranh v i nhau đ đ c n m gi nhi u h n và nhu c u v m i lo i chính là đi uạ ớ ể ượ ắ ữ ề ơ ầ ề ỗ ạ ề
quy t đ nh t giá c a chúng, hay cái mà ta g i là giá c a vàng.ế ị ỷ ủ ọ ủ
M i quan h v nhu c u vàng và đô la cũng gi i thích t m quan tr ng c a lãi su t th c đô la,ố ệ ề ầ ả ầ ọ ủ ấ ự
v n c n đ c tăng theo th i gian nh m khuy n khích ng i ta n m gi đô la thay vì n m giố ầ ượ ờ ằ ế ườ ắ ữ ắ ữ
vàng
5.Vàng b o t n ngang giá s c muaả ồ ứ
Vàng b o v cho ngang giá s c mua, nh ng có m t cách khác đ mô t đ c tính đ c bi t nàyả ệ ứ ư ộ ể ả ặ ặ ệ
c a vàng. Đ ng xem giá vàng đang tăng mà hãy xem xét s c mua c a đô la đang gi m. k tủ ừ ứ ủ ả ế
lu n có th đ c làm rõ b ng cách nhìn vào giá c hàng hóa d ch v theo vàng cũng nh đô la.ậ ể ượ ằ ả ị ụ ư
6.Giá tr c a vàng đ c quy t đ nh b i th tr ngị ủ ượ ế ị ở ị ườ
Giá tr c a vàng đ n t s h u d ng c a nó ch không ph i t ngân hàng trung ng. Hi uị ủ ế ừ ự ữ ụ ủ ứ ả ừ ươ ể
đ c vi c th tr ng là nhân t quy t đ nh giá vàng là m t đi u quan tr ng m c dù ngân hàngượ ệ ị ườ ố ế ị ộ ề ọ ặ
trung ng mu n b n hi u theo cách khác. Ngân hàng trung ng nói cho b n nh ng gì b nươ ố ạ ể ươ ạ ữ ạ
mu n nghe. H mu n b n nghĩ r ng h ki m soát giá vàng, vì đi u này làm cho h d dàngố ọ ố ạ ằ ọ ể ề ọ ễ
h n trong vi c c i thi n nhu c u v đ ng đô la. Nh ng s th t l i h i khác. Th tr ng quy tơ ệ ả ệ ầ ề ồ ư ự ậ ạ ơ ị ườ ế
đ nh giá vàng, cũng nh nó quy t đ nh giá b c tranh c a picasso hay là m t bánh mì.ị ư ế ị ứ ủ ộ ổ
Ngân hàng trung ng can thi p vào th tr ng vàng cũng nh đã làm v i các th tr ng khác.ươ ệ ị ườ ư ớ ị ườ
Lí do cho vi c c g ng ki m soát giá vàng thì khá đ n gi n. b ng cách gi giá vàng m cệ ố ắ ể ơ ả ằ ữ ở ứ
th p, ngân hàng trung ng s làm cho đ ng đô la trông có v t t h n. V i vi c can thi p nàyấ ươ ẽ ồ ẻ ố ơ ớ ệ ệ
ngân hàng trung ng đang c làm cho đ ng đô la tr thành m t đ ng ti n quan tr ng c a thươ ố ồ ở ộ ồ ề ọ ủ ế
gi i trong khi s th t l i không ph i nh v y.ớ ự ậ ạ ả ư ậ
Vàng là th c đo dùng đ đo l ng xem li u đ ng ti n c a m t qu c gia có đ c qu n lý t tướ ể ườ ệ ồ ề ủ ộ ố ượ ả ố
hay không. Vì v y b ng cách gi cho giá vàng m c th p, ngân hàng trung ng đã t o raậ ằ ữ ở ứ ấ ươ ạ
nhu c u cao h n cho đ ng đô la. Vi c can thi p này cũng khá phù h p v i quan ni m c a m tầ ơ ồ ệ ệ ợ ớ ệ ủ ộ
s chính ph . C th , h s s d ng m i quy n l c trong tay đ duy trì c ng c đ a v vàố ủ ụ ể ọ ẽ ử ụ ọ ề ự ể ủ ố ị ị
quy n l i mà h đ c h ng t nh ng ng i dân ph i n p thu .ề ợ ọ ượ ưở ừ ữ ườ ả ộ ế
M c dù ngân hàng trung ng không ki m soát th tr ng vàng, nh ng h l i có th gây nhặ ươ ể ị ườ ư ọ ạ ể ả
h ng lên giá vàng. Nh ng đi u quan tr ng là s nh h ng này ngày càng ít đi. Ngân hàngưở ư ề ọ ự ả ưở
trung ng đã bán đi g n h t s vàng mà h có, vì v y l ng vàng h năm gi hi n nay chươ ầ ế ố ọ ậ ượ ọ ữ ệ ỉ
chi m m t ph n r t nh trong t ng l ng vàng t n t i trên m t đ t. sau chi n tranh th gi iế ộ ầ ấ ỏ ổ ượ ồ ạ ặ ấ ế ế ớ
th hai, kho ng 68% l ng vàng hi n h u là thu c s h u c a các ngân hàng trung ng. Giứ ả ượ ệ ữ ộ ở ữ ủ ươ ờ
đây con s này ch còn kho ng 10%.ố ỉ ả
Càng n m gi ít vàng thì ngân hàng trung ng càng có ít nh h ng lên giá vàng, đây là m tắ ữ ươ ả ưở ộ
trong nh ng lí do t i sao ngày nay ngân hàng trung ng không còn là nhân t quan tr ng nhữ ạ ươ ố ọ ư
tr c kia.ướ
7.Vàng đang trong m t th tr ng đang lênở ộ ị ườ
Vàng b t đ u tăng giá t năm 2001. đ ng ti n c a các qu c gia g p càng nhi u v n đ thìắ ầ ừ ồ ề ủ ố ặ ề ấ ề
vàng v n s ti p t c tăng cao h n. Nh ng câu h i đ t ra là cao h n bao nhiêu?ẫ ẽ ế ụ ơ ư ỏ ặ ơ
T t nhiên là không ai bi t đ c đi u này vì không bao gi có m t s ch c ch n khi tham giaấ ế ượ ề ờ ộ ự ắ ắ
th tr ng.Tuy nhiên trong m t cu c ph ng v n đ c th c hi n vào tháng 10/2003 t i Barron,ị ườ ộ ộ ỏ ấ ượ ự ệ ạ
tôi đã nh n ra m c $8000 nh là m c tiêu c a mình trong vòng 10 – 12 năm t i. Tôi cũng xácậ ứ ư ụ ủ ớ
nh n l i m t l n n a m c tiêu đó và kh ang th i gian còn l i là 7 – 9 năm trong m t bu iậ ạ ộ ầ ữ ụ ỏ ờ ạ ộ ổ
ph ng v n sau đó cũng di n ra t i Barron vào tháng 05/2006. Bây gi tr c khi b n cho r ngỏ ấ ễ ạ ờ ướ ạ ằ
m c tiêu đó là thái quá, hãy xem xét đi u sau: ph i m t $10 đ mua đ c cái mà vào nh ngụ ề ả ấ ể ượ ữ
năm 1970 ta ch m t có $1. Ta cũng th y r ng vàng tăng t $35 vào th i đi m đó lên $800 vàoỉ ấ ấ ằ ừ ờ ể
năm 1980. tôi mong ch l ch s l p l i, vàng đ t đ c cùng m t m c đ gia tăng, nh ng k tờ ị ử ặ ạ ạ ượ ộ ứ ộ ư ế
qu đ ng đô la ph i tăng giá h n 10 l n đ bù vào ph n mà ngang giá s c mua b m t. Doả ồ ả ơ ầ ể ầ ứ ị ấ
v y tôi kỳ v ng vàng s tăng t $359 năm 2003 lên trên $8000 ch trong m t th p k .ậ ọ ẽ ừ ỉ ộ ậ ỉ
8.Mua vàng v t ch t ch không ph i vàng gi yậ ấ ứ ả ấ
C n ph i r t c n tr ng khi mua vàng vì v n đ phát sinh liên quan đ n đô la và ti n t c aầ ả ấ ẩ ọ ấ ề ế ề ệ ủ
m t qu c gia đang đ c c nh báo. Vàng cung c p m t cách đ n gi n đ đa d ng hóa vàộ ố ượ ả ấ ộ ơ ả ể ạ
phòng ng a r i ro cho ti n t , nh ng c n ph i ch c ch n r ng b n mua kim lo i vàng chừ ủ ề ệ ư ầ ả ắ ắ ằ ạ ạ ứ
không ph i gi y. Có m t đi m khác nhau quan tr ng gi a vi c s h u vàng kim lo i và m tả ấ ộ ể ọ ữ ệ ở ữ ạ ộ
l i h a tr b ng kim lo i, nhi u lúc l i h a đó ch đáng giá b ng t gi y mà nó đ c ghi lên.ờ ứ ả ằ ạ ề ờ ứ ỉ ằ ờ ấ ượ
Ví d v vàng v t ch t mà b n có th n m gi là: ti n xu, vàng th i, đ trang s c có đ tinhụ ề ậ ấ ạ ể ắ ứ ề ỏ ồ ứ ộ
khi t cao. Còn vàng gi y là nh ng ch ng ch vàng đ c phát hành b i các ngân hàng và khoế ấ ữ ứ ỉ ượ ở
b c, các tài kho n vàng và các qu đ u t đ c niêm y t trên sàn NYSE. V i nh ng s nạ ả ỹ ầ ư ượ ế ớ ữ ả
ph m này b n ch n m gi m t t m gi y h n là n m gi vàng. Chúng cho b n ti p xúc v iẩ ạ ỉ ắ ữ ộ ấ ấ ơ ắ ữ ạ ế ớ
giá vàng nh ng đôi khi r i ro có th x y ra là b n không th nh n đ c vàng vào lúc b n c n.ư ủ ể ả ạ ể ậ ượ ạ ầ
K t lu nế ậ
M c tiêu c a bài vi t ng n này là gi i thi u nguyên t c mua vàng và s h u vàng v t ch tụ ủ ế ắ ớ ệ ắ ở ữ ậ ấ
nh ng có m t m c tiêu khác quan tr ng h n. Đó là trình bày lý do có th giúp ng i ta sư ộ ụ ọ ơ ể ườ ử
d ng lí do ch không ph i là tình c m trong phân tích b n ch t và tính h u d ng c a vàng.ụ ứ ả ả ả ấ ữ ụ ủ
Vàng có th không dành cho t t c m i ng i nh ng m t cái nhìn s l c v nó ch ng làmể ấ ả ọ ườ ư ộ ơ ượ ề ẳ
t n th ng ai. Tám đi u trên đây c n đ c xem xét m t cách th n tr ng đ hi u rõ h n vổ ươ ề ầ ượ ộ ậ ọ ể ể ơ ề
vàng, đây là b c đ u tiên đ quy t đ nh xem li u vàng có h u ích v i b n hay không.ướ ầ ể ế ị ệ ữ ớ ạ
James Turk – goldmoney.com