Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp
Vò V©n Hµ - KT§T - 39
Më ®Çu
NÒn kinh tÕ ViÖt Nam sau h¬n 10 n¨m ®æi míi ®· cã nh÷ng thay ®æi
®¸ng kÓ, ®¹t ®îc nhiÒu thµnh tu næi bËt. NhiÒu c«ng tr×nh quan träng cña
nÌn kinh tÕ ®· ®îc triÓn khai vµ hoµn thµnh gãp phÇn t¨ng n¨ng lùc s¶n xuÊt
cña nhiÒu ngµnh kinh tÕ. Trong n«ng nghiÖp, ®· hoµn thµnh ®îc hÖ thèng
thuû lîi kh¸ hoµn chØnh phôc vô ngµy cµng tèt h¬n sù nghiÖp ph¸t triÓn kinh
tÕ nãi chung vµ c«ng nghiÖp nãi riªng. Trong lÜnh vùc c«ng nghiÖp, gi¸ trÞ s¶n
xuÊt c«ng nghiÖp gi÷a ®îc møc t¨ng trëng cao, æn ®Þnh liªn tôc t¨ng b×nh
qu©n hµng n¨m tõ 10-13%, tr×nh ®é c«ng nghÖ ®îc n©ng cao, tiÕp nhËn ®îc
víi c«ng nghÖ hiÖn ®¹i vµ b¾t ®Çu cã sù g¾n bã víi n«ng nghiÖp. C¬ së h¹
tÇng giao th«ng vËn t¶i còng ®îc ph¸t triÓn s©u réng vµ toµn diÖn. HÖ thèng
gi¸o dôc cã nh÷ng bíc tiÕn ®¸ng kÓ, qui m« ®µo t¹o ngµy cµng më réng.
Riªng ®èi víi ngµnh Thuû s¶n, mét ngµnh xuÊt ph¸t tõ NghÒ c¸ Nh©n
d©n tr¶i qua mét thêi gian dµi khã kh¨n, trong nh÷ng n¨m ®æi míi còng ®·
t×m ra híng ®i thÝch hîp vµ chuyÓn m×nh ®øng dËy. Sau thêi kú sa sót 1975-
1980 do thiÕu nhiªn liÖu, phô tïng thay thÕ, thiÕu thèn l¬ng thùc chu ng
d©n ®i biÓn, sang n¨m 1981, nghÞ quyÕt Trung ¬ng lÇn thø IV kho¸ 4 ®· b¾t
®µu cëi trãi, ngµnh Thuû s¶n lµ mét trong nh÷ng ngµnh ®Çu tiªn ®îc Nhµ
níc cho phÐp ¸p dông m« h×nh “tù c©n ®èi, tù trang tr¶i “ ®îc phÐp xuÊt
khÈu tù do s¶n phÈm ®Þ mäi thÞ trêng, ®îc sö dông ngo¹i tÖ tõ xuÊt khÈu vµ
lÊy l·i tõ kh©u nhËp khÈu bï cho lç cña xuÊt khÈu, nhê ®ã ®· cã nh÷ng
chuyÓn biÕn s«i ®éng, ngµnh thuû s¶n kh«ng ngõng t¨ng trëng, ph¸t triÓn cã
hiÖu qu¶ vµ ®îc më réng theo con ®êng hiÖn ®¹i ho¸ phï hîp víi ®iÒu kiÖn
cña níc ta. NhÞp dé t¨ng trëng trung b×nh cña ngµnh thuû s¶n hµnh n¨m lµ
7%. Thêi k× 1995-1997 lµ thêi kú cã bíc ngoÆt ®èi víi ngµnh thuû s¶n ViÖt
Nam, nh×n chung ngµnh vÉn ph¸t triÓn nhng hiÖu suÊt ph¸t triÓn ®ang cã
chiÒu híng gi¶m sót. Nguyªn nh©n cña t×nh tr¹ng nµy do nhiÒu vÊn ®Ò
nhng tùu chung l¹i lµ do qu¶n lý Nhµ níc cha tèt, c¸c ho¹t ®éng cña
ngµnh kh«ng ®em l¹i hiÖu qu¶ cao. N¨m 2000 võa qua ngµnh ®· ®¹t ®îc
møc kim ngh¹ch xuÊt khÈu lµ 1 tû USD ®¸nh dÊu sù ph¸t triÓn trë l¹i. §Ó duy
tr× kÕt qu¶ nµy cÇn h¹n chÕ khuyÕt ®iÓm cò b»ng c¸ch n¾m v÷ng thùc tr¹ng vµ
yªu cÇu ph¸t triÓn cña ngµnh ®Ó cã bíc ®Çu t ®óng ®¾n duy tr× vµ ph¸t huy
thµnh qu¶ trªn.`
Qua thêi gian thùc tËp ë Vô Tæng Hîp Kinh TÕ Quèc D©n - Bé KÕ
Ho¹ch vµ §Çu Tvµ sau khi ®äc s¸ch b¸o vµ tµi liÖu nghiªn cøu, em ®· chän
®Ò tµi “Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p ®Çu t ph¸t triÓn ngµnh Thuû S¶n ViÖt
Nam “
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp
Vò V©n Hµ - KT§T - 39
Ngoµi phÇn më ®Çu vµ kÕt luËn, chuyªn ®Ò gåm c¸c ch¬ng sau:
Ch¬ng I : Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn.
Ch¬ng II :Thùc tr¹ng s¶n xuÊt kinh doanh vµ ®Çu t ph¸t triÓn ngµnh
Thuû S¶n ViÖt Nam giai ®o¹n 1991-2000.
Ch¬ng III : Mét sè gi¶i ph¸p ®µu t ph¸t triÓn ngµnh Thuû S¶n ViÖt
Nam.
§Ó hoµn thµnh chuyªn ®Ò nµy em ®· ®îc sù híng dÉn tËn t×nh cña
thÇy gi¸o Ph¹m V¨n Hïng- Gi¶ng viªn bé m«n- Trêng §¹i Häc Kinh TÕ
Quèc D©n.
Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c c« chó trong vô Tæng Hîp Kinh TÕ
Quèc D©n ®· t¹o ®iÒu kiÖn gióp em trong qu¸ tr×nh thùc tËp vµ c«ng t¸c thu
thËp tµi liÖu hoµn thµnh chuyªn ®Ò .
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp
Vò V©n Hµ - KT§T - 39
Ch¬ng I
Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn.
I §Çu t vµ vai trß cña ®Çu t ph¸t tiÓn.
1-Kh¸i niÖm cña ®Çu t vµ ®Çu t ph¸t triÓn.
ThuËt ng÷ “®Çu t “cã thÓ ®îc hiÓu ®ång nghÜa víi “sù bá ra “, “sù hy
sinh “. Tõ ®ã cã thÓ coi ®Çu t lµ sù bá ra, sù hy sinh nh÷ng c¸i g× ®ã ë hiÖn
t¹i (tiÒn, søc lao ®éng, cña c¶i, vËt chÊt, trÝ tuÖ) nh»m ®¹t ®îc nh÷ng kÕt qu
cã lîi cho nhµ ®Çu ttrong t¬ng lai. XÐt trªn gi¸c ®é tõng c¸ nh©n hoÆc tõng
®¬n vÞ, tÊt c¶ nh÷ng hµnh ®éng bá tiÒn ra ®Ó tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng nh»m
thu vÒ mét lîi Ých nµo ®ã trong t¬ng lai lín h¬n chi phÝ bá ra ®Òu ®îc gäi lµ
®Çu t. Tuy nhiªn nÕu xÐt trªn gi¸c ®é toµn bé nÒn kinh tÕ th× kh«ng ph¶i tÊt
c¶ nh÷ng hµnh ®éng cña hä ®Òu ®em l¹i lîi Ých cho nÒn kinh tÕ vµ ®îc coi lµ
®Çu t cña nÒn kinh tÕ. §Çu t trªn gi¸c ®é nÒn kinh tÕ lµ sù hy sinh gi¸ trÞ
hiÖn t¹i g¾n víi viÖc t¹o ra c¸c tµi s¶n míi cho nÒn kinh tÕ. C¸c ho¹t ®éng
mua b¸n, ph©n phèi l¹i, chuyÓn giao tµi s¶n hiÖn cã gi÷a c¸c c¸ nh©n, c¸c tæ
chøc kh«ng ph¶i lµ ®Çu t ®èi víi nÒn kinh tÕ. XuÊt ph¸t tõ b¶n chÊt vµ ph¹m
vi lîi Ých do ®Çu t ®em l¹i chóng ta cã thÓ ph©n biÖt c¸c lo¹i ®Çu t sau:
§Çu ttµi chÝnh (®Çu t tµi s¶n tµi chÝnh) lµ lo¹i ®Çu ttrong ®ã
ngêi cã tiÒn bá tiÒn ra cho vay hoÆc mua c¸c chøng chØ cã gi¸ ®Ó
hëng l·i suÊt ®Þnh tríc (göi tiÕt kiÖm hoÆc mua tr¸i phiÕu chÝnh
phñ) hoÆc l·i suÊt tuú thuéc vµo t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña
c«ng ty ph¸t hµnh. §Çu t tµi s¶n tµi chÝnh kh«ng t¹o ra tµi s¶n míi
cho nÒn kinh tÕ (nÕu kh«ng xÐt ®Õn quan hÖ quèc tÕ trong lÜnh vùc
nµy) mµ chØ lµm t¨ng gi¸ trÞ tµi s¶n tµi chÝnh cña tæ chøc, c¸c nh©n
®Çu t. Víi sù ho¹t ®éng cña c¸c h×nh thøc ®Çu t tµi chÝnh, vèn bá
ra ®Çu t ®íc lu chuyÓn dÔ dµng, khi cÇn cã thÓ rót l¹i nhanh
chãng. §iÒu ®ã khuyÕn khÝch ngêi cã tiÒn bá ra ®Ó ®Çu t, ®Ó gi¶m
®é rñi ro hä cã thÓ ®Çu t vµo nhiÒu n¬i, mçi n¬i mét Ýt tiÒn. §©y lµ
mét nguån cung cÊp vèn quan träng cho ®Çu t ph¸t triÓn.
§Çu t th¬ng m¹i lµ lo¹i ®Çu t trong ®ã ngêi cã tiÒn bá tiÒn ra
®Ó mua hµng ho¸ sau ®ã b¸n víi gi¸ cao h¬n nh»m thu lîi nhuËn do
chªnh lÖch gi¸ khi mua vµ khi b¸n. Lo¹i ®Çu t nµy còng kh«ng t¹o
tµi s¶n míi cho nÒn kinh tÕ (nÕu kh«ng xÐt ®Õn ngo¹i th¬ng), mµ
chØ lµm t¨ng tµi s¶n tµi chÝnh cña ngêi ®Çu t trong qu¸ tr×nh mua
®i b¸n l¹i, chuyÓn giao quyÒn së h÷u hµng ho¸ gi÷a ngêi b¸n víi
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp
Vò V©n Hµ - KT§T - 39
ngêi ®Çu t vµ ngêi ®Çu t víi kh¸ch hµng cña hä. Tuy nhiªn ®Çu
t th¬ng m¹i cã t¸c dông thóc ®Èy qu¸ tr×nh lu th«ng cña c¶i vËt
chÊt do ®Çu t ph¸t triÓn t¹o ra, tõ ®ã thóc ®Èy ®Çu t ph¸t triÓn,
t¨ng thu cho ng©n s¸ch, t¨ng tÝch luü vèn cho ph¸t triÓn s¶n xuÊt,
kinh doanh dÞch vô nãi riªng vµ nÒn s¶n xuÊt x· héi nãi chung.
§Çu t tµi s¶n vËt chÊt vµ søc lao ®éng, trong ®ã ngêi cã tiÒn cã
thÓ bá tiÒn ra ®Ó tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng nh»m t¹o ra tµi s¶n míi
cho nÒn kinh tÕ, lµm t¨ng tiÒm lùc s¶n xuÊt kinh doanh vµ mäi ho¹t
®éng x· héi kh¸c, lµ ®iÒu kiÖn chñ yÕu ®Ó t¹o viÖc lµm, n©ng cao ®êi
sèng cña mäi ngêi d©n trong x· héi. §ã chÝnh lµ viÖc bá tiÒn ra ®Ó
x©y dùng, söa ch÷a nhµ cöa vµ c¸c kÕt cÊu h¹ tÇng, mua s¾m trang
thiÕt bÞ vµ l¾p ®Æt chóng trªn nÒn bÖ vµ båi dìng ®µo t¹o nguån
nh©n lùc, thùc hiÖn c¸c chi phÝ thêng xuyªn g¾n liÒn víi sù ho¹t
®éng cña c¸c tµi s¶n nµy nh»m duy tr× tiÒm lùc ho¹t ®éng cña c¸c c¬
së ®ang tån t¹i vµ t¹o tiÒm lùc míi cho nÒn kinh tÕ x· héi. Lo¹i ®Çu
t nµy ®îc gäi chung lµ ®Çu t ph¸t triÓn.
Nh vËy ®Çu t ph¸t triÓn lµ mét bé phËn c¬ b¶n cña ®Çu t, lµ qu¸
tr×nh chuyÓn ho¸ vèn b»ng tiÒn thµnh vèn b»ng hiÖn vËt nh»m t¹o ra nh÷ng
yÕu tè c¬ b¶n cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, dÞch vô, ®êi sèng, t¹o ra
nh÷nh tµi s¶n míi, n¨ng lùc s¶n xuÊt míi còng nh duy tr× nh÷ng tiÒm n¨ng
s½n cã cña nÒn kinh tÕ.
2-Vai trß quan träng cña ®Çu t ®èi víi ph¸t triÓn kinh tÕ vµ ph¸t
triÓn ngµnh Thuû S¶n ViÖt Nam.
2.1 Vai trß cña ®Çu t ®èi víi ph¸t triÓn kinh tÕ.
2.1.1 Trªn gi¸c ®é toµn bé nÒn kinh tÕ cña ®Êt níc.
§Çu t võa t¸c ®éng ®Õn tæng cung, võa t¸c ®éng ®Õn tæng cÇu. §èi
víi cÇu, ®Çu t lµ mét yÕu tè chiÕm tû träng lín trong tæng cÇu cña toµn
bé nÒn kinh tÕ, ®Çu t thêng chiÕm kho¶ng 24-28% trong c¬ cÊu tæng
cÇu cña tÊt c¶ c¸c níc trªn thÕ giíi. §èi víi tæng cÇu, t¸c ®éng cña
®Çu t lµ ng¾n h¹n. Khi tæng cung cha kÞp thay ®æi, sù t¨ng lªn cña
®Çu t lµm tæng cÇu t¨ng. §èi víi cung, khi thµnh qu¶ cña ®Çu t cha
ph¸t huy t¸c dông, c¸c n¨ng lùc míi ®i vµo ho¹t ®éng th× tæng cung ®Æc
biÖt lµ tæng cung dµi h¹n t¨ng lªn.
§Çu t cã t¸c ®éng hai mÆt ®Õn sù æn ®Þnh kinh tÕ. Sù t¸c ®éng
kh«ng ®ång ®Òu vÒ mÆt thêi gian cña ®Çu t ®èi víi tæng cÇu vµ ®èi víi
tæng cung cña nÒn kinh tÕ lµm cho mçi sù thay ®æi cña ®Çu t dï t¨ng
hay gi¶m ®Òu cïng mét lóc võa lµ yÕu tè duy tr× sù æn ®Þnh võa lµ yÕu
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp
Vò V©n Hµ - KT§T - 39
tè ph¸ vì sù æn ®Þnh cña nÒn kinh tÕ cña mäi quèc gia. Khi ®Çu t t¨ng
khiÕn cho c¸c yÕu tè liªn quan t¨ng theo khi møc t¨ng vît qu¸ giíi
h¹n th× dÉn ®Õn t×nh tr¹ng l¹m ph¸t, khi ®ã sÏ dÉn ®Õn sÑ tr× trÖ cña nÒn
kinh tÕ, ngîc l¹i ®Çu t t¨ng sÏ thu hót l¹o ®éng t¹o c«ng ¨n viÖc lÇm
n©ng cao ®êi sèng x· héi. Khi ®Çu t gi¶m c¸c ho¹t ®éng diÔn ra nguîc
l¹i.
§Çu t t¸c ®éng ®Õn tèc ®é ph¸t triÓn vµ t¨ng trëng kinh tÕ. KÕt
qu¶ nghiªn cøu cña c¸c nhµ kinh tÕ cho thÊy muèn gi÷ tèc ®é t¨ng
trëng ë møc ®é trung b×nh th× tû lÖ ®Çu t ph¶i ®¹t ®îc tõ 15-25% so
víi GDP tuú thuéc vµo ICOR cña mçi níc.
NÕu ICOR kh«ng ®æi, møc t¨ng GDP hoµn toµn phô thuéc vµo vèn ®Çu
t. ë níc ta do t×nh tr¹ng kinh tÕ cßn cha ®îc ph¸t triÓn nªn cã hiÖn
tîng thiÕu vèn thõa lao ®éng nªn hÖ sè nµy thêng thÊp.Kinh nghiÖm
cho thÊy chØ tiªu ICOR phô thuéc m¹nh vµo c¬ cÊu kinh tÕ vµ hiÖu qu
®Çu t trong c¸c ngµnh, c¸c vïng l·nh thæ còng nh phô thuéc vµo hiÖu
qu¶ cña c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ nãi chung. Th«ng thêng ICOR trong
n«ng nghiÖp thêng thÊp h¬n ICOR trong c«ng nghiÖp, ICOR trong
giai ®o¹n chuyÓn ®æi c¬ chÕ chñ yÕu do tËn dông n¨ng lùc s¶n xuÊt. Do
®ã ë c¸c níc ph¸t triÓn tû lÖ ®Çu t thÊp thêng dÉn ®Õn tèc ®é t¨ng
trëng thÊp. §èi víi c¸c níc ®ang ph¸t triÓn, ph¸t triÓn vÒ b¶n chÊt
®îc coi lµ vÊn ®Ò ®¶m b¶o nguån vèn ®Çu t ®ñ ®Ó ®¹t ®îc mét tû lÖ
t¨ng thªm s¶n phÈm quèc d©n dù kiÕn. Thùc vËy ë nhiÒu níc ®Çu t
®ãng vai trß nh mét “có hÝch ban ®Çu “ t¹o ®µ cho sù cÊt c¸nh cña nÒn
kinh tÕ.
§Çu t vµ sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ. Kinh nghiÖm cña c¸c níc
cho thÊy con ®êng tÊt yÕu ®Ó t¨ng trëng nhanh tèc ®é mong muèn
(tõ 9-10%) lµ t¨ng cêng ®Çu t nh»m t¹o sù ph¸t triÓn nhanh ë c¸c
khu vùc c«ng nghiÖp vµ dÞch vô. §èi víi c¸c ngµnh n«ng l©m ng
nghiÖp do c¸c h¹n chÕ vÒ ®Êt ®ai vµ kh¶ n¨ng sinh häc nªn ®Ó ®¹t ®îc
tèc ®é t¨ng trëng tõ 5-6% lµ rÊt khã kh¨n. Nh vËy chÝnh s¸ch ®Çu t
quyÕt ®Þnh qu¸ tr×nh chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ ë c¸c quèc gia nh»m
®¹t ®îc tèc ®é t¨ng trëng nhanh cña toµn bé nÒn kinh tÕ.
VÒ c¬ cÊu l·nh thæ, ®Çu t cã t¸c dông gi¶i quyÕt nh÷ng mÊt c©n ®èi
gi÷a c¸c vïng l·nh thæ ®a c¸c vïng kÐm ph¸t triÓn tho¸t khái t×nh
tr¹ng ®ãi nghÌo, ph¸t huy tèi ®a nh÷ng lîi thÕ so s¸nh vÒ tµi nguyªn,
®Þa thÕ, kinh tÕ, chÝnh trÞ...cña nh÷ng vïng cã kh¶ n¨ng ph¸t triÓn
nhanh h¬n, lµm bµn ®¹p thóc ®Èy c¸c vïng kh¸c cïng ph¸t triÓn.
§Çu t ®èi víi viÖc t¨ng cêng kh¶ n¨ng khoa häc c«ng nghÖ cña
dÊt níc. C«ng nghÖ lµ trung t©m cña c«ng nghiÖp ho¸. §Çu tlµ ®iÒu
kiÖn tiªn quyÕt cña sù ph¸t triÓn vµ t¨ng cêng kh¶ n¨ng c«ng nghÖ cña
níc ta hiÖn nay. ViÖt Nam víi tr×nh ®é c«ng nghÖ cßn l¹c hËu th× ®Çu
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.