LUẬN VĂN:
Thực trạng xuất khẩu hàng hàng hoá
trong thời kỳ đổi mới ở Việt nam
Lời nói đầu
Trong thời đại ngày nay, cuộc cách mạng khoa học công nghệ trên thế giới đang
phát triển như vũ bão với tốc độ nhanh trên tất cả các lĩnh vực. Sự phát triển của khoa
học công nghệ đã làm cho nền kinh tế thế giới có những biến đổi to lớn và sâu sắc
đồng thời đẩy nhanh quá trình quốc tế hoá đời sống kinh tế thế giới. Chính vì vậy
ngày nay hợp tác quốc tế đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với sự phát triển đi lên của
mỗi quốc gia. Hoà nhập với xu thế này, trong công cuộc phát triển kinh tế - xã hội, đặc
biệt là từ khi tiến hành đổi mới kinh tế - xã hội, Đảng và Nhà nước ta rất coi trọng các
hoạt động kinh tế đối ngoại. Trong báo cáo chính trị của ban chấp hành trung ương
Đảng tại đại hội Đảng VIII đã nhấn mạnh:
“. . . Tiếp tục thực hiện đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, mở rộng đa phương
hoá và đa dạng hoá các quan hệ đối ngoại với tinh thần Việt Nam muốn làm bạn với tất
cả các nước trong cộng đồng thế giới, phấn đấu vì hoà bình, độc lập phát triển. Hợp tác
nhiều mặt, song phương và đa phương với các nước, các tổ chức quốc tế và khu vực. .
. ”.
Từ tháng 7/1995, ta đã trở thành thành viên chính thức của Hiệp hội các nước
Đông Nam (ASEAN) ;từ tháng 3/1996, ta là một trong những thành viên sáng lập của
diễn đàn Hợp tác á-ÂU (ASEM). Từ tháng 11/1998, ta đã trở thành thành viên chính
thức của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu á Thái Bình Dương (APEC)và đang trong
quá trình đàm phán để gia nhập vào tổ chức thương mại thế giới (WTO).
Tham gia vào các tổ chức này sẽ tạo điều kiện cho việt Nam sánh vai với các
nước trên diễn đàn quốc tế, mở rộng khả năng hợp tác kinh tế và đầu tư cũng như tạo
thêm điều kiện thuận lợi cho việc mở rộng thương mại giữa nước ta với các nước
Tuy nhiên, chúng ta tham gia hội nhập vào nền kinh tế thế giới nghĩa là chúng ta
phải chấp nhận xu hướng hợp tác trong cạnh tranh. Đây vừa là thời cơ mà ta có thể tận
dụng để phát triển đất nước đồng thời cũng là thách thức trước nguy cơ tụt hậu xa hơn
về kinh tế so với các nước xung quanh và trên thế giới. Hơn bao giờ hết xuất khẩu
đóng vai trò hết sức quan trọng đối với phát triển kinh tế. Việc mở rộng xuất khẩu để
tăng thu nhập ngoại tệ cho tài chính và cho nhu cầu nhập khẩu cũng như tạo cơ sở cho
phát triển cơ sở hạ tầng là mục tiêu quan trọng. Nhà nước ta đã và đang thực hiện các
chính sách và các biện pháp thúc đẩy các ngành kinh tế theo hướng xuất khẩu,
khuyến khích khu vực tư nhân mở rộng xuất khẩu để giải quyết công ăn việc làm, tăng
thu ngoại tệ cho đất nước. Do vậy, xây dựng được các chính sách và biện pháp thúc
đẩy xuất khẩu như thế nào để ta có thể tận dụng được những thuận lợi vượt qua những
khó khăn trong sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hoá đất nước, đưa kinh tế đất
nước phát triển bền vững đang là một vấn đề được Nhà nước ta đưa nên hàng đầu.
Nội dung của đề án bao gồm :
ChươngI: Những lý luận cơ bản về xuất khẩu hàng hoá trong thời kỳ đổi
mới ở Việt Nam
Chương II: Thực trạng xuất khẩu hàng hàng hoá trong thời kỳ đổi mới ở
Việt nam
Chương III: Biện pháp thúc đẩy xuất khẩu hàng hoá nước ta hiện nay
Chương I: những lý luận cơ bản về xuất khẩu hàng hoá trong thời kỳ đổi
mới ở Việt Nam
I Bản chất và vai trò của xuất khẩu hàng hoá
1- Thương mại quốc tế đối với sự phát triển của mỗi quốc gia.
1. 1 Khái niệm thương mại quốc tế
Thương mại quốc tế là sự trao đổi hàng hoá, dịch vụ giữa các nước thông qua
mua bán. Sự trao đổi đó là một hình thức của mối quan hệ xã hội và phản ánh sự phụ
thuộc lẫn nhau về kinh tế giữa những người sản suất hàng hoá riêng biệt của các quốc
gia.
1. 2 vai trò của thương mại quốc tế
Quốc gia cũng như cá nhân không thể sống riêng rẽ mà vẫn đầy đủ được. Thương
mại quốc tế có tính chất sống còn vì một lý do cơ bản là ngoại thương mở rộng khả
năng sản suất và tiêu đùng trong nước khi thực hiện chế độ tự, cung tự cấp, không
buôn bán.
Thương mại quốc tế có vai trò hết sức quan trọng đối với sự phát triển của mỗi
quốc gia, không chỉ do nó cho phép mở rộng khả năng tiêu dùng của mỗi quốc gia mà
nó còn giúp quốc gia đó phát triển. Bên cạnh đó có nhiều lý do khác khiến thương mại
quốc tế trở nên vô cùng quan trọng.
Thương mại quốc tế cần thiết cho việc thực hiện chuyên môn hoá sâu để có hiệu
quả kinh tế trong nhiều ngành công nghiệp hiện đại. Chuyên môn hoá quy mô lớn làm
cho chi phí sản xuất giảm và hiệu quả kinh tế theo quy mô sẽ được thực hiện ở từng
nước trong các nước khác nhau.
Sự khác nhau về sở thích hay mức cầu cũng là một nguyên nhân khác để có thể
buôn bán. Ngay cả trong trường hợp hiệu quả tuyệt đối trong hai nơi giống hệt nhau,
buôn bán vẫn có thể diễn ra do khác nhau về sở thích.
Có thể nói nhu cầu trao đổi xuất hiện từ thời cổ đại nhưng chỉ từ khi ra đời của
nền sản xuất tư bản chủ nghĩa mới phá vỡ tính chất đóng kín của từng đơn vị kinh tế
trong từng quốc gia và của từng nước.
Chế độ tư bản chủ nghĩa gắn chặt thị trường dân tộc với thị trường thế giới, gắn
chặt phân công lao động trong nước với phân công lao động quốc tế. Ngoại thương trở
nên không thể thiếu được với phương thức sản xuất đó, như Lê-Nin đã nhận xét: “
không có thị trường bên ngoài thì một số nước tư bản không thể sống được
. Thực tế chứng minh rằng không một quốc gia nào có thể bằng chính sách đóng
cửa với nước ngoài lại phát triển nhanh và có hiệu quả kinh tế cao được. Muốn phát
triển nhanh, mỗi nước không thể đơn độc dựa vào nguồn lực của mình mà phải biết tận
dụng có hiệu quả tất cả các thành tựu kinh tế, khoa học kỹ thuật của nhân loại đã đạt
được. Nền kinh tế mở cửa sẽ mở ra những tiềm năng sẵn có của một nước nhằm sử
dụng phân công lao động quốc tế một cách có lợi nhất.
Mở rộng thương mại quốc tế và các mối quan hệ kinh tế đối ngoại là vận dụng
một trong những bài học kinh nghiệm quý báu rút ra từ thực tiễn nước ta trong những
năm qua. Đại hội VIII đảng ta đã khẳng định chúng ta chủ trương hợp tác bình đẳng và
cùng có lợi với tất cả các nước không phân biệt thể chế chính trị, xã hội trên nguyên
tắc cùng tồn tại hoà bình ”.
Cho đến nay dù thành tựu đã đạt được xong chưa có thể giúp chúng ta thoát khỏi
vị trí là một trong những nước nghèo trên thế giới nhưng cũng có những kết quả đáng
mừng từ chính sách mở rộng thương mại, giao lưu kinh tế với bên ngoài. Nước ta đang
từng bước chuyển mình với nhịp độ sản xuất mới bằng những công nghệ khoa học tiên
tiến. Tin tưởng rằng, với những hướng đi đúng dắn, với những ưu thế của mình và sự
lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, Việt nam sẽ trở thành một mắt xích quan trọng trong
nền kinh tế thế giới. Báo cáo chính trị của ban chấp hành tw đảng tại đại hội lầnVI đã
nhấn mạnh:" Nhiệm vụ ổn định và phát triển kinh tế trong chặng đường đầu tiêncũng
như sự phát triển khoa học,kỹ thuậtvà công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa của nước ta
tiến hành nhanh hay chậm phụ thuộc một phần quan trọng vào việc mở rộngvà nâng
cao hiệu quả kinh tế đối ngoại".
2. vị trí và vai trò của xuất khẩu hàng hoá trong thời kỳ đổi mới ở Việt Nam.
2. 1 Vị trí của xuất khẩu hàng hoá.
Xuất khẩu hàng hoá là những việc mua bán trao đổi hàng hoá, dịch vụ của một
nước này với các nước khác và dùng ngoại tệ làm phương tiện trao đổi. Hoạt động