Thu c b o v th c v t là gì?ố ả ệ ự ậ
Thu c b o v th c v t Tu n Cúcố ả ệ ự ậ ấ
Các s n ph mả ẩ b o v th c v t là gìả ệ ự ậ ? Phân lo i chung nh th nào?ạ ư ế
Thu c trố ừ sâu là nh ng hóa ch t màữ ấ có th gi t ch t ho c ki m soát sâu b nh. D ch h iể ế ế ặ ể ệ ị ạ
sinh v t, vi sinh v t, côn trùng, ng v t g m nh m có kh n ng gây thi t h i cho cây tr ngậ ậ độ ậ ặ ấ ả ă ệ ạ ồ
và th c ph m.ự ẩ
- Thu c BVTVố có các lo i sau:ạ
- Thu c trố ừ sâu
- Thu c trố ừ b nhệ
- Thu c trố ừ c sênố
- Thu c trố ừ tuy n trùngế
- Thu c trố ừ g m nh mặ ấ
- Thu c tr vi khu nố ừ ẩ
- Thu c tr n m m cố ừ ấ ố
- Thu c trố ừ cỏ
Thu c b o v th c v tố ả ệ ự ậ có hi u qu ch ng l i sâu b nh trong nhi u cách khác nhau, ch ngệ ả ố ạ ệ ề ẳ
h n nh thông qua ng ru t thông qua mi ng, qua da, qua ng hô h pạ ư đườ ộ ệ đườ ấ
1. nh ngh a CHI TI T vĐị ĩ Ế ề Thu c b o v th c v tố ả ệ ự ậ
Thu c b o v th c v tố ả ệ ự ậ (BVTV) hay nông d c là nh ng ch t c có ngu n g c t t nhiênượ ữ ấ độ ồ ố ừ ự
hay hóa ch t t ng h p c dùng b o v cây tr ng và nông s n, ch ng l i s phá ho iấ ổ ợ đượ để ả ệ ồ ả ố ạ ự ạ
c a nh ng sinh v t gây h i n tài nguyên th c v t. Nh ng sinh v t gây h i chính g m sâuủ ữ ậ ạ đế ự ậ ữ ậ ạ ồ
h i, b nh h i, c d i, chu t và các tác nhân khác.ạ ệ ạ ỏ ạ ộ
2. Các Nhóm Thu c b o v th c v tố ả ệ ự ậ
Thu c b o v th c v tố ả ệ ự ậ c chia thành nhi u nhóm d a trên i t ng sinh v t h i.đượ ề ự đố ượ ậ ạ
- Thu c trố ừ b nhệ- Thu c tr nh nố ừ ệ
- Thu c trố ừ sâu - Thu c trố ừ tuy n trùngế
- Thu c trố ừ cỏ- Thu c đi u hòa sinh tr ngố ề ưở
- Thu c trố ừ c sênố- Thu c trố ừ g m nh mặ ấ
3. Các d ngạ thu c BVTVố
D ng thu cạ ố Ch vi t t tữ ế ắ Thí dụGhi chú
Nhũ d uầND, EC
Tilt 250 ND,
Basudin 40 EC,
DC-Trons Plus 98.8 EC
Thu c th l ng, trong su t.ố ở ể ỏ ố
D b t l a cháy nễ ắ ử ổ
Dung d chịDD, SL, L, AS
Bonanza 100 DD,
Baythroid 5 SL,
Glyphadex 360 AS
Hòa tan đ u trong n c, khôngề ướ
ch a ch t hóa s aứ ấ ữ
B t hòa n cộ ướ BTN, BHN, WP,
DF, WDG, SP
Viappla 10 BTN,
Vialphos 80 BHN,
Copper-zinc 85 WP,
Padan 95 SP
D ng b t m n, phân tán trongạ ộ ị
n c thành dung d ch huy nướ ị ề
phù
Huy n phùềHP, FL, SC
Appencarb super 50 FL,
Carban 50 SC L c đ u tr c khi s d ngắ ề ướ ử ụ
H tạH, G, GR
Basudin 10 H,
Regent 0.3 G Ch y u rãi vào đ tủ ế ấ
Viên P
Orthene 97 Pellet,
Deadline 4% Pellet
Ch y u rãi vào đ t, làm bủ ế ấ ả
m i.ồ
Thu c phunố
b tộBR, D Karphos 2 D
D ng b t m n, không tan trongạ ộ ị
n c, r c tr c ti pướ ắ ự ế
ND: Nh D u, EC: Emulsifiable Concentrate.ủ ầ
DD: Dung D ch, SL: Solution, L: Liquid, AS: Aqueous Suspension.ị
BTN: B t Th m N c, BHN: B t Hòa N c, WP: Wettable Powder,ộ ấ ướ ộ ướ
DF: Dry Flowable, WDG: Water Dispersible Granule, SP: Soluble Powder.
HP: huy n phù FL: Flowable Liquid, SC: Suspensive Concentrate.ề
H: h t, G: granule, GR: granule.ạ
P: Pelleted (d ng viên)ạ
BR: B t r c, D: Dust.ộ ắ
4. Cách tác đ ng c aộ ủ Thu c b o v th c v tố ả ệ ự ậ
* Thu c tr sâuố ừ
- Ti p xúc: thu c tác ng qua da.ế ố độ
- V c: thu c tác ng qua mi ng.ị độ ố độ ệ
- Xông h i: thu c tác ng qua ng hô h p.ơ ố độ đườ ấ
- N i h p hay l u d n: thu c th m vào trong t bào và xâm nh p vào h th ng m ch d nộ ấ ư ẫ ố ấ ế ậ ệ ố ạ ẫ
trong cây. Sâu chích hút ho c n ph n v cây có phun thu c r i ch t.ặ ă ầ ỏ ố ồ ế
- Th m sâu: Thu c th m vào mô cây và di t nh ng côn trùng s ng n d i nh ng ph nấ ố ấ ệ ữ ố ẩ ướ ữ ầ
phun thu c.ố
Ngoài ra còn có m t s thu c có tính xua u i ho c gây ngán n i v i côn trùng.ộ ố ố đ ổ ặ ă đố ớ
* Thu c tr b nhố ừ ệ
Ti p xúc: tiêu di t n m b nh n i ti p xúc v i thu c và ng n ch n s xâm nhi m ti p t cế ệ ấ ệ ơ ế ớ ố ă ặ ự ễ ế ụ
c a n m b nh.ủ ấ ệ
N i h p (l u d n): thu c xâm nh p và chuy n v trong cây nh m tiêu di t n m b nh n mộ ấ ư ẫ ố ậ ể ị ằ ệ ổ ấ ệ ằ
sâu trong mô cây, xa n i ti p xúc v i thu c.ở ơ ế ớ ố
* Thu c tr cố ừ ỏ
- Ti p xúc: thu c h y di t các mô cây c khi ti p xúc tr c ti p v i thu c.ế ố ủ ệ ỏ ế ự ế ớ ố
- N i h p hay l u d n: thu c c cây c h p thu và di trong m ch nh a, chuy n n cácộ ấ ư ẫ ố đượ ỏ ấ ạ ự ể đế
b ph n khác làm thay i tr ng thái sinh h c c a c ho c gi t ch t cây c .ộ ậ đổ ạ ọ ủ ỏ ặ ế ế ỏ
- Ch n l c: di t c d i nh ng không h i n nhóm c khác ho c cây tr ng.ọ ọ ệ ỏ ạ ư ạ đế ỏ ặ ồ
- Không ch n l c: di t t t c các loài c k c cây tr ng.ọ ọ ệ ấ ả ỏ ể ả ồ
- Ti n n y m m: Thu c có tác d ng di t c tr c khi h t c s p n y m m hay ngay khi cề ẩ ầ ố ụ ệ ỏ ướ ạ ỏ ắ ẩ ầ ỏ
ang n y m m. i u ki n thành công c a bi n pháp này là t ph i b ng ph ng, mđ ẩ ầ Đ ề ệ ủ ệ đấ ả ằ ẳ đủ ẩ
. Thu c xâm nh p vào cây c qua r m m và lá m m.độ ố ậ ỏ ễ ầ ầ
- H u n y m m s m: di t c t khi cây c ang m c và ã m c ( c hai lá tr l i).ậ ẩ ầ ớ ệ ỏ ừ ỏ đ ọ đ ọ đượ ở ạ
- H u n y m m: thu c có tác d ng di t c sau khi c và cây tr ng ã m c. Thu c xâmậ ẩ ầ ố ụ ệ ỏ ỏ ồ đ ọ ố
nh p vào cây c qua lá và m t ph n qua r .ậ ỏ ộ ầ ễ
5. K thu t s d ngỹ ậ ử ụ Thu c b o v th c v tố ả ệ ự ậ
5.1. S d ng theo 4 úngử ụ đ
a. úng thu cĐ ố
C n c i t ng d ch h i c n di t tr và cây tr ng ho c nông s n c n c b o v ă ứ đố ượ ị ạ ầ ệ ừ ồ ặ ả ầ đượ ả ệ để
ch n úng lo i thu c và d ng thu c c n s d ng. Vi c xác nh tác nhân gây h i c n sọ đ ạ ố ạ ố ầ ử ụ ệ đị ạ ầ ự
tr giúp c a cán b k thu t b o v th c v t ho c khuy n nông.ợ ủ ộ ỹ ậ ả ệ ự ậ ặ ế
b. úng lúcĐ
Dùng thu c khi sinh v t còn di n h p và các giai o n d m n c m v i thu c, th i kố ậ ở ệ ẹ ở đ ạ ễ ẫ ả ớ ố ờ ỳ
sâu non, b nh ch m xu t hi n, tr c khi bùng phát thành d ch. Phun tr s kém hi u quệ ớ ấ ệ ướ ị ễ ẽ ệ ả
và không kinh t .ế
c. úng li u l ng, n ng Đ ề ượ ồ độ
c k h ng d n trên nhãn thu c, m b o úng li u l ng ho c n ng pha loãng vàĐọ ỹ ướ ẫ ố đả ả đ ề ượ ặ ồ độ
l ng n c c n thi t cho m t n v di n tích. Phun n ng th p làm sâu h i quen thu c,ượ ướ ầ ế ộ đơ ị ệ ồ độ ấ ạ ố
ho c phun quá li u s gây ng c i v i cây tr ng và làm t ng tính ch u ng, tính khángặ ề ẽ ộ độ đố ớ ồ ă ị đự
thu c.ố
d. úng cáchĐ
Tùy vào d ng thu c, c tính thu c và nh ng yêu c u k thu t c ng nh n i xu t hi n d chạ ố đặ ố ữ ầ ỹ ậ ũ ư ơ ấ ệ ị
h i mà s d ng cho úng cách. Nên phun thu c vào sáng s m ho c chi u mát. N u phunạ ử ụ đ ố ớ ặ ề ế
vào bu i tr a, do nhi t cao, tia t ngo i nhi u làm thu c nhanh m t tác d ng, thu c b cổ ư ệ độ ử ạ ề ố ấ ụ ố ố
h i m nh d gây ng c cho ng i phun thu c. Nên i trên gió ho c ngang chi u gió. N uơ ạ ể ộ độ ườ ố đ ặ ề ế
phun ng xa nên i hai ng i có th c u giúp nhau khi g p n n trong quá trình phunở đồ đ ườ để ể ứ ặ ạ
thu c.ố
5.2. H n h p thu cỗ ợ ố
Là pha hai hay nhi u lo i thu c nh m tr cùng m t lúc c nhi u d ch h i. Tuy nhiên c nề ạ ố ằ ừ ộ đượ ề ị ạ ầ
l u ý các i m sau: Ch nên pha các lo i thu c theo s h ng d n ghi trong nhãn thu c,ư đ ể ỉ ạ ố ự ướ ẫ ố
b ng h ng d n pha thu c ho c s h ng d n c a cán b k thu t bi t rõ v c tínhả ướ ẫ ố ặ ự ướ ẫ ủ ộ ỹ ậ ế ề đặ
c a thu c. Nên h n h p t i a hai lo i thu c khác nhóm g c hóa h c, khác cách tác ng,ủ ố ỗ ợ ố đ ạ ố ố ọ độ
ho c khác i t ng phòng tr trong cùng m t bình phun.ặ đố ượ ừ ộ
H n h p thu c nh m m t trong nh ng m c ích sau:ỗ ợ ố ằ ộ ữ ụ đ
•M r ng ph tác d ng.ở ộ ổ ụ
•S d ng s t ng tác có l i.ử ụ ự ươ ợ
•H n ch s m t hi u l c nhanh c a m t s ho t ch t.ạ ế ự ấ ệ ự ủ ộ ố ạ ấ
•Gia tăng s an toàn trong s d ng.ự ử ụ
•Ti t ki m công lao đ ng, tăng hi u qu kinh t .ế ệ ộ ệ ả ế
Tuy nhiên khi h n h p c n tuân th theo khuy n cáo c a nhà s n xu t vì có nh ng ho tổ ợ ầ ủ ế ủ ả ấ ữ ạ
ch t không th h n h p v i nhau. Không ph i h p thu c có tính acid v i tính ki m. Hi nấ ể ỗ ợ ớ ố ợ ố ớ ề ệ
nay ã có nhi u lo i thu c c pha s n ph n nào áp ng th hi u c a bà con nôngđ ề ạ ố đượ ẵ để ầ đ ứ ị ế ủ
dân nh thu c tr c Butanil 55 EC c h n h p t hai ho t ch t : Propanil và Butachlor,ư ố ừ ỏ đượ ỗ ợ ừ ạ ấ
Tilt super 300 ND c h n h p t hai ho t ch t Propiconazole và Difennoconazole,đượ ỗ ợ ừ ạ ấ
Sumibass 75 EC c h n h p t hai ho t ch t Fenitrothion và Fenoburcarb.đượ ỗ ợ ừ ạ ấ
6. Gi i thích m t s thu t ngả ộ ố ậ ữ
6.1. Tên thu cố
- Tên th ng m i: do Công ty s n xu t ho c phân ph i thu c t ra phân bi t s n ph mươ ạ ả ấ ặ ố ố đặ để ệ ả ẩ
gi a Công ty này và Công ty khác. Tên th ng m i g m 3 ph n: tên thu c, hàm l ng ho tữ ươ ạ ồ ầ ố ượ ạ
ch t và d ng thu c. Thí d thu c tr sâu Basudin 10 H, trong ó Basudin là tên thu c, 10 làấ ạ ố ụ ố ừ đ ố
10% hàm l ng ho t ch t và H là d ng thu c h t.ượ ạ ấ ạ ố ạ
- Tên ho t ch t: là thành ph n ch y u trong thu c có tác d ng tiêu di t d ch h i. Tên ho tạ ấ ầ ủ ế ố ụ ệ ị ạ ạ
ch t c a Basudin là Diazinon.ấ ủ