TR NG ĐI H C KINH T - ĐI H C QU C GIA HÀ N IƯỜ Ạ Ọ Ế Ạ Ọ Ố Ộ
KHOA KINH T CHÍNH TR Ế Ị
MÔN: KINH T CHÍNH TR MÁC - LÊNINẾ Ị
Nhóm sinh viên th c ự
hi nệ
:
Nguy n Nam Anhễ
Nguy n Vi t Anhễ ệ
Phùng Minh Chi
Nguy n Thành Đtễ ạ
Ngô H i Namả
Võ Chi n Th ngế ắ
Tr n Ph ng Th oầ ươ ả
L pớ
:
QH-2021-E Kinh t CLC ế1
1
Mã h c ph nọ ầ
:
212_PEC1008 7
Gi ng viên h ng d nả ướ ẫ
:
TS. Nguy n Th Thùy Linhễ ị
Hà N iộ – 2022
2
Đ bài: “Chung tay vì ng i nghèo – Không đề ườ ể
ai b b l i phía sau”. C s lý lu n và th c ti nị ỏ ạ ơ ở ậ ự ễ
Vi t Nam.ở ệ
I. C S LÝ LU NƠ Ở Ậ
1: Các quan ni m v đói nghèoệ ề
-Theo Wikipedia: m c s ng th p h n so v i m c s ng c a m t qu c gia làứ ố ấ ơ ớ ứ ố ủ ộ ố
nghèo và chia nghèo thành 2 d ng:ạ
Nghèo tuy t đi: Là tình tr ng c a m t b ph n dân c khôngệ ố ạ ủ ộ ộ ậ ư
th đáp ng các nhu c u t i thi u nh ăn, m c, v sinh, giáoể ứ ầ ố ể ư ặ ệ
d c...ụ
N
ghèo t ng đi: So v i m c s ng c a c ng đng đa ph ng,ươ ố ớ ứ ố ủ ộ ồ ị ươ
nh ng ng i nghèo t ng đi có m c s ng th p h n.ữ ườ ươ ố ứ ố ấ ơ
-Theo Liên H p Qu c (UN): Nghèo đói là thi u c h i đ đáp ng m t cu cợ ố ế ơ ộ ể ứ ộ ộ
s ng có các tiêu chu n t i thi u nh t đnh. ố ẩ ố ể ấ ị [1]
-Theo Ngân hàng Th gi i: Ng i nghèo là nh ng ng i có thu nh p ít h nế ớ ườ ữ ườ ậ ơ
1USD m i ngày, Ngân hàng Th gi i cho r ng 1 USD là s ti n t i thi u đ cóỗ ế ớ ằ ố ề ố ể ể
th chi tr cho nhu y u ph m t t y u đ t n t i. ể ả ế ẩ ấ ế ể ồ ạ [2]
-Th a nh n khái ni m đc trình bày trong H i ngh ch ng đói nghèo châu Á -ừ ậ ệ ượ ộ ị ố
Thái Bình D ng (9/1993), quan ni m nghèo c a Vi t Nam là tình tr ng m tươ ệ ủ ệ ạ ộ
b ph n dân c không đc đáp ng các nhu c u c b n c a con ng i. Cácộ ậ ư ượ ứ ầ ơ ả ủ ườ
nhu c u c b n đc xã h i th a nh n theo trình đ kinh t xã h i và t pầ ơ ả ượ ộ ừ ậ ộ ế ộ ậ
quán đa ph ng.ị ươ
-Dù có r t nhi u quan ni m v khái ni m c a đói nghèo, song nhìn chung cácấ ề ệ ề ệ ủ
quan ni m đó đu th a nh n các khía c nh: ệ ề ừ ậ ạ Thi u th n các đi u ki n ho cế ố ề ệ ặ
hi m đc h ng th các nhu c u t i thi u trong cu c s ng, có m c s ng kémế ượ ưở ụ ầ ố ể ộ ố ứ ố
m c trung bình c a v i c ng đng dân c đa ph ng, ho c không có c h iứ ủ ớ ộ ồ ư ị ươ ặ ơ ộ
đ có th gia nh p quá trình phát tri n c ng đng. ể ể ậ ể ộ ồ
2: Nguyên nhân c a đói nghèo:ủ
Nghèo đói là m t hi n t ng xã h i có tính l ch s , hình thành trong quá trình phátộ ệ ượ ộ ị ử
tri n c a kinh t xã h i c a t t c các qu c gia. Nh m xóa đói gi m nghèo m t cáchể ủ ế ộ ủ ấ ả ố ằ ả ộ
3
hi u qu , c n xác đnh rõ ngu n g c c a hi n t ng này t ng đa ph ng, vùngệ ả ầ ị ồ ố ủ ệ ượ ở ừ ị ươ
mi n, qu c gia.ề ố
-Nguyên nhân ch quan:ủ
Ch quan c a b n thân ng i nghèo: do trình đ dân trí, h c v n th p,ủ ủ ả ườ ộ ọ ấ ấ
không có kinh nghi m, k năng làm ăn, kinh doanh; không bi t cách tính toánệ ỹ ế
chi tiêu, lãng phí; l i bi ng, tham gia vào các t n n xã h i; do m c ph i dườ ế ệ ạ ộ ắ ả ị
t t b m sinh, tai n n, không có kh năng lao đng...ậ ẩ ạ ả ộ
Ch quan do các c p chính quy n: do s thi u năng l c, trình đ chuyênủ ấ ề ự ế ự ộ
môn, thi u hi u bi t, kinh nghi m đ có th qu n lý, quan tâm và h trế ể ế ệ ể ể ả ỗ ợ
ng i nghèo c i thi n cu c s ng c a các c p chính quy n.ườ ả ệ ộ ố ủ ấ ề
-Nguyên nhân khách quan:
Do đi u ki n t nhiên: khí h u, th i ti t không thu n l i, thiên tai (bão lũ,ề ệ ự ậ ờ ế ậ ợ
đng đt…); do đt đai c n c i, đa hình, đi núi hi m tr nên khó canh tác;ộ ấ ấ ằ ỗ ị ồ ể ở
d ch b nh b t ng ...ị ệ ấ ờ
Do xu t phát đi m t m t n n kinh t kém phát tri n: do s y u kém v cấ ể ừ ộ ề ế ể ự ế ề ơ
s h t ng t i thi u (nh giao thông, th y l i, thông tin, đi n n c...), ch aở ạ ầ ố ể ư ủ ợ ệ ướ ư
đáp ng đc yêu c u c a th tr ng cũng nh nhu c u s n xu t. ứ ượ ầ ủ ị ườ ư ầ ả ấ
Tuy nhiên th c t đã ch ng minh là không ch có m t nguyên nhân bi t l p mà có thự ế ứ ỉ ộ ệ ậ ể
gây nên tình tr ng nghèo kinh niên hay trên di n r ng. Mà đó còn là s đan xen, k tạ ệ ộ ự ế
h p gi a các y u t khách quan và ch quan đã nêu trên.ợ ữ ế ố ủ
3. Lý lu n v xóa đói gi m nghèoậ ề ả
Gi m nghèo là m t ph m trù mang tính t ng đi và lâu dài, b i vì nghèo v n luôn t nả ộ ạ ươ ố ở ẫ ồ
t i trong xã h i do s khác bi t v năng l c, th ch t, thu nh p, đa v xã h i… gi aạ ộ ự ệ ề ự ể ấ ậ ị ị ộ ữ
các cá nhân v i nhau. Nói cách khác là có th xóa đc đói, nh ng không th xóa đcớ ể ượ ư ể ượ
nghèo tuy t đi mà ch có th gi m nghèo.ệ ố ỉ ể ả
Đng l i, chính sách c a Đng Vi t Nam d a trên c s ch nghĩa Mác – Lênin vàườ ố ủ ả ở ệ ự ơ ở ủ
T t ng H Chí Minh v vi c xóa đói gi m nghèo và xu t phát t l i căn d n c aư ưở ồ ề ệ ả ấ ừ ờ ặ ủ
ch t ch H Chí Minh năm 1945: ph i làm cho m i ng i ai cũng đc ăn no, m củ ị ồ ả ọ ườ ượ ặ
m, ai cũng đc h c hành. Năm 1946 Vi t Nam đã có công cu c “ch ng gi c đói”,ấ ượ ọ ệ ộ ố ặ
giai đo n xóa đói gi m nghèo đã đc xã h i quan tâm, Đng và Nhà n c đã nhanhạ ả ượ ộ ả ướ
chóng đa ra các gi i pháp gi i quy t, t o c h i đ ng i nghèo ti p c n các d ch vư ả ả ế ạ ơ ộ ể ườ ế ậ ị ụ
s n xu t, góp ph n tăng thu nh p, gi m nghèo và khuy n khích làm giàu.ả ấ ầ ậ ả ế
4
Gi m nghèo cũng là m t bi u hi n m nh m c a cam k t v ng ch c c a Đng vàả ộ ể ệ ạ ẽ ủ ế ữ ắ ủ ả
Nhà n c Vi t Nam v i c ng đng qu c t nh m th c hi n các m c tiêu c a Tuyênướ ệ ớ ộ ồ ố ế ằ ự ệ ụ ủ
b Thiên niên k . Chính ph Vi t Nam đã và đang t p trung phân lu ng và u tiênố ỷ ủ ệ ậ ồ ư
ngu n l c đ th c hi n t t m c tiêu xóa đói, gi m nghèo. N i dung, gi i pháp c aồ ự ể ự ệ ố ụ ả ộ ả ủ
t ng giai đo n tuy khác nhau nh ng đu h ng t i m c tiêu chung là nâng cao ch từ ạ ư ề ướ ớ ụ ấ
l ng cu c s ng c a nhân dân, gi m nhanh t l h nghèo, thúc đy phát tri n kinhượ ộ ố ủ ả ỷ ệ ộ ẩ ể
t , xã h i.ế ộ
4. Tính t t y u và vai trò c a xóa đói gi m nghèo đi v i phát tri n kinhấ ế ủ ả ố ớ ể
t xã h iế ộ
a) Tính t t y u c a xóa đói gi m nghèo trong quá trình phát tri n kinh t xã h iấ ế ủ ả ể ế ộ
Theo K.Marx: quá trình tích lũy t b n chính là quá trình phân c c c a xã h i t b n:ư ả ự ủ ộ ư ả
s giàu có c a giai c p t b n và s b n cùng c a ng i lao đng. B ng các ti n bự ủ ấ ư ả ự ầ ủ ườ ộ ằ ế ộ
khoa h c k thu t, giai c p t b n ngày càng ra s c bóc l t các lao đng làm thuê đọ ỹ ậ ấ ư ả ứ ộ ộ ể
thu đc nhi u giá tr th ng d nh t. Trên c s công nhân ngày m t ít h n nên t tượ ề ị ặ ư ấ ơ ở ộ ơ ấ
y u s x y ra tình tr ng th a lao đng, khi n m t b ph n công nhân b m t vi c làm,ế ẽ ả ạ ừ ộ ế ộ ộ ậ ị ấ ệ
không có thu nh p d n đn nghèo đói và d d n đn m t n đnh chính tr , xã h i…ậ ẫ ế ễ ẫ ế ấ ổ ị ị ộ
Do đó đ xã h i phát tri n cân đi thì c n ph i xóa đói gi m nghèo.ể ộ ể ố ầ ả ả
Trong n n kinh t th tr ng, ề ế ị ườ các v n đ ấ ề đói nghèo và công b ng xã h i ằ ộ đc gi iượ ả
quy t b i chính ph chế ở ủ ứ không ph i doả các ch thủ ể kinh t th c hi n. ế ự ệ Chính ph cácủ
qu c giaố ph i can thi p vào th tr ng đ đi u ti t n n kinh t theo ả ệ ị ườ ể ề ế ề ế các tiêu chu n vàẩ
m c tiêu phát tri n ụ ể c th . Đi u này đm b oụ ể ề ả ả công b ng xã h i ằ ộ và gi mả kho ng cáchả
giàu nghèo. Thông qua sự đi u ti t ề ế chung c aủ n n ềkinh t qu c dân,ế ố nhà n c có thướ ể
đi u ch nh thu nh p c a ề ỉ ậ ủ nh ng ng iữ ườ giàu có, tăng thu nh p ậc a nh ng ng iủ ữ ườ y u ếthế
và có trình đ tay ngh kém,ộ ề t o c h i ạ ơ ộ để cùng phát tri n v n lênể ươ thoát nghèo. Đó
cũng chính là đng l c c a s tăng tr ng và phát tri n, đng th i cũng là m t đòi h iộ ự ủ ự ưở ể ồ ờ ộ ỏ
không th thi u c a yêu c u phát tri n b n v ng.ể ế ủ ầ ể ề ữ
b) Vai trò c a xóa đói gi m nghèo trong phát tri n kinh t - xã h iủ ả ể ế ộ
Th nh t xóa đói gi m nghèo góp ph n n đnh chính tr , xã h iứ ấ ả ầ ổ ị ị ộ . Vì b ph n dânộ ậ
c nghèo th ng là nh ng ng i ít có đi u ki n ti p c n các d ch v xã h i c b n,ư ườ ữ ườ ề ệ ế ậ ị ụ ộ ơ ả
c s h t ng, thông tin liên l c nên hi u bi t và nh n th c còn h n ch , d t ti, m cơ ở ạ ầ ạ ể ế ậ ứ ạ ế ễ ự ặ
c m và d b k x u l i d ng. Xóa đói gi m nghèo đã nâng cao trình đ nh n th c,ả ễ ị ẻ ấ ợ ụ ả ộ ậ ứ
trình đ dân trí, h tr các d ch v thi t y u, thông tin liên l c đ ng i dân hi u bi tộ ỗ ợ ị ụ ế ế ạ ể ườ ể ế
ch tr ng, đng l i, chính sách c a Đng và Nhà n c. Xóa đói gi m nghèo giúpủ ươ ườ ố ủ ả ướ ả
nhóm dân c nghèo g n gũi, hòa nh p c ng đng, yên tâm lao đng s n xu t đngư ầ ậ ộ ồ ộ ả ấ ồ
5
