MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU……………………………………………………..1
NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở
MIỀN BẮC…………………………………………………………………...2
1. HOÀN CẢNH………………………………………………………….2
2. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG XÃ HỘI
CHỦ NGHĨA Ở MIỀN BẮC…………………………………………..3
CHƯƠNG 2: ĐẢNG LÃNH ĐẠO VÀ CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG CHỦ
NGHĨA XÃ HỘI Ở MIỀN BẮC (1954-1975)……………………………...9
1. BƯỚC ĐẦU KHÔI PHỤC KINH TẾ SAU CHIẾN TRANH (1954 –
1957)…………………………………………………………………...9
2. CẢI TẠO XÃ HỘI CHỦ NGHĨA, BƯỚC ĐẦU PHÁT TRIỂN KINH
TẾ, VĂN HOÁ Ở MIỀN BẮC (1958 – 1960)……………………….11
3. KẾ HOẠCH 5 NĂM LẦN THỨ NHẤT (1961 – 1965)……………..15
4. GIAI ĐOẠN 1965-1975……………………………………………...20
4.1 Chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng chuyển hướng xây dựng miền Bắc,
đánh thắng chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ lần thứ nhất (1965-1968)..20
4.2 Đảng lãnh đạo xây dựng miền Bắc, đánh thắng cuộc chiến tranh phá hoại
lần thứ hai của đế quốc Mỹ (1969-1973)……………………………………23
4.3 Đảng lãnh đạo khắc phục hậu quả chiến tranh, khôi phục và phát triển
kinh tế ở miền Bắc, ra sức chi viện cho miền Nam (1973-1975)……………26
CHƯƠNG 3. THÀNH TỰU, KHUYẾT ĐIỂM TRONG CÔNG CUỘC
XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở MIỀN BẮC (1954-1975). TRÁCH
NHIỆM CỦA SINH VIÊN TRONG CÔNG CUỘC XÂY DỰNG VÀ
BẢO VỆ TỔ QUỐC HIỆN NAY………………………………………….29
1. THÀNH TỰU………………………………………………………...29
2. KHUYẾT ĐIỂM……………………………………………………...31
3. TRÁCH NHIỆM CỦA SINH VIÊN TRONG CÔNG CUỘC XÂY
DỰNG VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC HIỆN NAY……………………….32
KẾT LUẬN…………………………………………………………………35
TÀI LIỆU THAM KHẢO…………………………………………………36
1
LỜI NÓI ĐẦU
Sau khi Hiệp định Giơnevơ năm 1954 về lập lại hòa bình ở Việt Nam và
Đông Dương được ký kết, nước ta tạm thời chia làm hai miền, với hai chế độ
chính trị xã hội khác nhau. Miền Bắc tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội,
miền Nam tiếp tục cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân. Dưới sự lãnh đạo
của Đảng, nhân dân miền Bắc đã nỗ lực phấn đấu, vượt qua mọi khó khăn,
thử thách hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội, lập nên
những kỳ tích vĩ đại, góp phần to lớn quyết định thắng lợi đối với toàn bộ sự
nghiệp cách mạng của cả nước.
2
CHƯƠNG 1: ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở
MIỀN BẮC
1. HOÀN CẢNH
Miền Bắc bước vào thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội trong hoàn cảnh
thế giới và trong nước có những thuận lợi to lớn, nhưng cũng gặp những khó
khăn không nhỏ.
Nét nổi bật của tình hình thế giới là hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới
đang lớn mạnh về mọi mặt, quyết định chiều hướng phát triển của thời đại
mới. Sức mạnh đó là kết quả chung về sự phát triển toàn diện của các nước xã
hội chủ nghĩa bao gồm các mặt: kinh tế, chính trị, quân sự, khoa học kỹ thuật,
trong đó Liên Xô là trung tâm, trụ cột của hệ thống xã hội chủ nghĩa. Sự lớn
mạnh của hệ thống xã hội chủ nghĩa đã thức tỉnh, cổ vũ mạnh mẽ nhân dân
các nước thuộc địa và phụ thuộc, trong đó có Việt Nam đứng lên chống đế
quốc, giành độc lập dân tộc, dân chủ, tiến bộ xã hội và hoà bình thế giới.
Sự phát triển của hệ thống xã hội chủ nghĩa, đặc biệt sau chiến thắng
Điện Biên Phủ của nhân dân Việt Nam đã thúc đẩy phong trào giải phóng dân
tộc, phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân thế giới không ngừng phát
triển mạnh trên khắp các châu lục.
Tình hình trên làm cho lực lượng của chủ nghĩa đế quốc ngày càng suy
yếu nghiêm trọng. Biểu hiện trước hết ở sự tan rã của hệ thống thuộc địa, tiếp
đến là sự suy thoái của hệ thống kinh tế tư bản chủ nghĩa và sự gia tăng mâu
thuẫn trong nội bộ, làm cho chủ nghĩa đế quốc đứng trớc vực thẩm của tổng
khủng khoảng.
Từ sau Hiệp định Giơnevơ, với sự can thiệp và xâm lược của đế quốc
Mỹ, đất nước ta bị chia cắt làm hai miền, mỗi miền có chế độ chính trị, xã hội
khác nhau. Nhân dân miền Nam đang còn phải sống dưới ách thống trị của đế
quốc và tay sai, tiếp tục đấu tranh với kẻ thù mới là đế quốc Mỹ vô cùng tàn
3
bạo và nham hiểm. Tình hình trên đặt ra cho cách mạng xã hội chủ nghĩa ở
miền Bắc nhiều khó khăn gian khổ.
Sau ngày giải phóng, nhân dân miền Bắc vô cùng phấn khởi, tin tưởng
vào sự lãnh đạo của Đảng, hăng say lao động sản xuất xây dựng chế độ mới,
đó là điều kiện chính trị – xã hội thuận lợi cơ bản để miền Bắc bước vào thời
kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Nhưng bên cạnh đó, miền Bắc đi lên chủ
nghĩa xã hội có nhiều khó khăn phức tạp, trong đó đặc điểm lớn nhất là từ sản
xuất nhỏ, nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội, bỏ qua giai
đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa. Mặt khác, sự phá hoại của các thế lực thù
địch trước và sau khi thực dân Pháp rút quân và hậu quả của chiến tranh; hàng
chục vạn người bị thất nghiệp, tàn dư của nền văn hóa nô dịch và tệ nạn xã
hội chưa cải tạo xong... Đó là những cản trở lớn gây ảnh hưởng không nhỏ
đến cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc.
2. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG XÃ
HỘI CHỦ NGHĨA Ở MIỀN BẮC
Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương khóa II họp từ ngày 15
đến ngày 17 tháng 7 năm 1954, tại Việt Bắc. Hội nghị đã xem xét, đánh giá
tình hình mới và vạch ra sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đảng:
Tranh thủ và củng cố hòa bình, thực hiện thống nhất, hoàn thành độc lập, dân
chủ trong cả nước, kiên quyết chống đế quốc Mỹ xâm lợc. Với miền Bắc, tiếp
tục thực hiện người cày có ruộng, ra sức phục hồi sản xuất, chuẩn bị điều kiện
kiến thiết nước nhà.
Để chỉ đạo kịp thời mọi hoạt động của Đảng trong thời kỳ mới, ngày 5
tháng 9 năm 1954, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng ra nghị
quyết về: “Tình hình mới, nhiệm vụ mới và chính sách của Đảng”. Nghị
quyết nêu rõ tình hình mới của đất nước tạm thời phân thành hai miền, chỉ ra