PH N M Đ UẦ Ở Ầ
Loài ng i đã tr i qua năm ph ng th c s n xu t đó là: Nguyênườ ả ươ ứ ả ấ
thu , chi m h u nô l , xã h i phong ki n, , t b n ch nghĩa xã h i chỷ ế ữ ệ ộ ế ư ả ủ ộ ủ
nghĩa. T duy phát tri n, nh n th c c a con ng i không d ng l i m tư ể ậ ứ ủ ườ ừ ạ ở ộ
ch . T khi s n xu t ch y u b ng hái l m săn b t, trình đ khoa h cỗ ừ ả ấ ủ ế ằ ượ ắ ộ ọ
k thu t l c h u thì ngày nay trình đ khoa h c đ t t i m c t t đ nh.ỹ ậ ạ ậ ộ ọ ạ ớ ứ ộ ỉ
Không ít các nhà khoa h c, các nhà nghiên c u đ s c b công cho cácọ ứ ổ ứ ỏ
v n đ này c th là nh n th c con ng i, tronđó có tri t h c. V i baấ ề ụ ể ậ ứ ườ ế ọ ớ
tr ng phái trong l ch s phát tri n c a mình ch nghĩa duy v t, chườ ị ử ể ủ ủ ậ ủ
nghĩa duy tâm và tr ng phái nh nguyên lu n. Nh ng h đ u th ng nh tườ ị ậ ư ọ ề ố ấ
r ng th c ch t c a tri t h c đó là s th ng nh t bi n ch ng gi a quanằ ự ấ ủ ế ọ ự ố ấ ệ ứ ữ
h s n xu t v i l c l ng s n xu t nh th ng nh t gi a hai m t đ i l pệ ả ấ ớ ự ượ ả ấ ư ố ấ ữ ặ ố ậ
t o nên ch nh th c a n n s n xu t xã h i. Tác đ ng qua l i bi n ch ngạ ỉ ể ủ ề ả ấ ộ ộ ạ ệ ứ
gi a l c l ng s n xu t v i quan h s n xu t đ c mác và Ănghen kháiữ ự ượ ả ấ ớ ệ ả ấ ượ
quát thành qui lu t v s phù h p gi a quan h s n xu t v i l c l ngậ ề ự ợ ữ ệ ả ấ ớ ự ượ
s n xu t. T nh ng lý lu n trên đ a Mác - Ănghen v n lên đ nh cao tríả ấ ừ ữ ậ ư ươ ỉ
tu c a nhân lo i. Không ch trên ph ng di n tri t h c mà c chính trệ ủ ạ ỉ ươ ệ ế ọ ả ị
kinh t h c và ch nghĩa c ng s n khoa h c. D i nh ng hình th c vàế ọ ủ ộ ả ọ ướ ữ ứ
m c đ khác nhau, dù con ng i có ý th c và m c đ khác nhau, dù conứ ộ ườ ứ ứ ộ
ng i có ý th c đ c hay không thì nh n th c c a hai ông v qui lu tườ ứ ượ ậ ứ ủ ề ậ
v n xuyên su t l ch s phát tri n.ẫ ố ị ử ể
Bi n ch ng quan h s n xu t v i l c l ng s n xu t t o đi u ki nệ ứ ệ ả ấ ớ ự ượ ả ấ ạ ề ệ
cho sinh viên nói chung và tôi nói riêng có đ c m t nh n th c v s nượ ộ ậ ứ ề ả
xu t xã h i. Đ ng th i m mang đ c nhi u lĩnh v c v kinh t . Th yấ ộ ồ ờ ở ượ ề ự ề ế ấ
đ c v trí, ý nghĩa c a nó. Tôi m nh d n đ a ra nh n đ nh c a mình vượ ị ủ ạ ạ ư ậ ị ủ ề
đ tài ề"Quan h bi n ch ng gi a l c l ng s n xu t và quan h s nệ ệ ứ ữ ự ượ ả ấ ệ ả
1
xu t. S v n d ng c a Đ ng ta trong đ ng l i đ i m i Vi tấ ự ậ ụ ủ ả ườ ố ổ ớ ở ệ
Nam"
Tuy nhiên do trình đ nh n th c hi u bi t v m i m t còn h n ch ,ộ ậ ứ ể ế ề ọ ặ ạ ế
nên không tránh kh i nh ng sai sót mong th y cô giáo góp ý đ bài vi tỏ ữ ầ ể ế
đ c hoàn thi n h n.ượ ệ ơ
2
B. N I DUNGỘ
Ch ng Iươ
S NH N TH C V L C L NG S N XU T, QUAN H S NỰ Ậ Ứ Ề Ự ƯỢ Ả Ấ Ệ Ả
XU T VÀ QUI LU T QUAN H S N XU T PHÙ H P V I TÍNHẤ Ậ Ệ Ả Ấ Ợ Ớ
CH T Ấ
VÀ TRÌNH Đ PHÁT TRI N C A L C L NG S N XU T.Ộ Ể Ủ Ự ƯỢ Ả Ấ
I/ ĐÔI NÉT V L C L NG S N XU T VÀ QUAN H S NỀ Ự ƯỢ Ả Ấ Ệ Ả
XU T.Ấ
1. L
c l ng s n xu t là gì?ự ượ ả ấ
L c l ng s n xu t là toàn b nh ng t li u s n xu t do xã h i t oự ượ ả ấ ộ ữ ư ệ ả ấ ộ ạ
ra, tr c h t là công c lao đ ng và nh ng ng i lao đ ng v i kinhướ ế ụ ộ ữ ườ ộ ớ
ngi m và thói quen lao đ ng nh t đ nh đã s d ng nh ng t li u s nệ ộ ấ ị ử ụ ữ ư ệ ả
xu t đó đ t o ra c a c i v t ch t cho xã h i.ấ ể ạ ủ ả ậ ấ ộ
T th c tr ng đó lý lu n v l c l ng s n xu t c a xã h i đ cừ ự ạ ậ ề ự ượ ả ấ ủ ộ ượ
C.Mác nêu lên và phát tri n m t cách sâu s c trong các tác ph m chu nể ộ ắ ẩ ẩ
b cho b "T b n" và chính trong b "T b n" Mác đã trình bày h t s cị ộ ư ả ộ ư ả ế ứ
rõ ràng quan đi m c a mình v các y u t c u thành l c l ng s n xu tể ủ ề ế ố ấ ự ượ ả ấ
c a xã h i trong đó bao g m s c lao đ ng và t li u s n xu t. Đ i v iủ ộ ồ ứ ộ ư ệ ả ấ ố ớ
Mác cùng v i t li u lao đ ng đ i v i lao đ ng cũng thu c v t li uớ ư ệ ộ ố ớ ộ ộ ề ư ệ
s n xu t, còn trong t li u lao đ ng t c là t t c nh ng y u t v t ch tả ấ ư ệ ộ ứ ấ ả ữ ế ố ậ ấ
mà con ng i s d ng đ tác đ ng và đ i t ng lao đ ng nh công cườ ử ụ ể ộ ố ượ ộ ư ụ
lao đ ng, nhà x ng, ph ng ti n lao đ ng, c s v t ch t kho tàng... thìộ ưở ươ ệ ộ ơ ở ậ ấ
vai trò quan tr ng h n c thu c v công c lao đ ng. Công c lao đ ngọ ơ ả ộ ề ụ ộ ụ ộ
là y u t quan tr ng nh t linh ho t nh t c a t li u s n xu t. M i th iế ố ọ ấ ạ ấ ủ ư ệ ả ấ ọ ờ
đ i mu n đánh giá trình đ s n xu t thì ph i d a vào công c lao đ ng.ạ ố ộ ả ấ ả ự ụ ộ
3
Muón đánh giá s phát tri n c a m t xã h i ng i ta nhìn vào h thóngự ể ủ ộ ộ ườ ệ
công c lao đ ng nh máy móc, ph ng ti n... Tuy nhiên y u t quanụ ộ ư ươ ệ ế ố
tr ng nh t trong l c l ng s n xu t chính là con ng i cho dù nh ng tọ ấ ự ượ ả ấ ườ ữ ư
li u lao đ ng đ c t o ra t tr c có s c m nh đ n đâu và đ i t ngệ ộ ượ ạ ừ ướ ứ ạ ế ố ượ
lao đ ng có phong phú nh th nào thì con ng i v n là b c nh t.ộ ư ế ườ ẫ ậ ấ
L ch s loài ng i đ c đánh d u b i các m c quan tr ng trong sị ử ườ ượ ấ ở ố ọ ự
phát tri n c a l c l ng s n xu t tr c h t là công c lao đ ng. Sauể ủ ự ượ ả ấ ướ ế ụ ộ
b c ngo t sinh h c, s xu t hi n công c lao đ ng đánh d u m t b cướ ặ ọ ự ấ ệ ụ ộ ấ ộ ướ
ngo t khác trong s chuy n t v n thành ng i. T ki m s ng b ngặ ự ể ừ ượ ườ ừ ế ố ằ
săn b t hái l m sang ho t đ ng lao đ ng thích nghi v i t nhiên và d nắ ượ ạ ộ ộ ớ ự ầ
d n c i t o t nhiên. T s n xu t nông nghi p công ngh l c h uầ ả ạ ự ừ ả ấ ệ ệ ạ ậ
chuy n lên c khí hoá s n xu t. S phát tri n l c l ng s n xu t trongể ơ ả ấ ự ể ự ượ ả ấ
giai đo n này không ch gi i h n vi c tăng m t cách đáng k s l ngạ ỉ ớ ạ ở ệ ộ ể ố ượ
thu n tuý v i các công c đã có mà ch y u là vi c t o ra nh ng côngầ ớ ụ ủ ế ở ệ ạ ữ
c hoàn toàn m i s d ng c b p con ng i. Do đó con ng i đã chuy nụ ớ ử ụ ơ ắ ườ ườ ể
m t ph n công vi c năng nh c cho máy móc có đi u ki n đ phát huyộ ầ ệ ọ ề ệ ể
các năng l c khác c a mình.ự ủ
Ở n c ta t tr c t i nay n n kinh t l y nông nghi p làm chướ ừ ướ ớ ề ế ấ ệ ủ
y u, nên trình đ khoa h c k thu t kém phát tri n. Hi n th i chúng taế ộ ọ ỹ ậ ể ệ ờ
đang trong tình tr ng k th a nh ng l c l ng s n xu t v a nh nhoi,ở ạ ế ừ ữ ự ượ ả ấ ừ ỏ
v a l c h u so v i trình đ chung c a th gi i, h n n a trong m t th iừ ạ ậ ớ ộ ủ ế ớ ơ ữ ộ ờ
gian khá dài, nh ng l c l ng y b kìm hãm, phát huy tác d ng kém.ữ ự ượ ấ ị ụ
B i v y Đ i h i l n th VI c a Đ ng đ t ra nhi m v là ph i "Gi iở ậ ạ ộ ầ ứ ủ ả ặ ệ ụ ả ả
phóng m i năng l c s n xu t hi n có. Khai thác m i kh năng ti m tàngọ ự ả ấ ệ ọ ả ề
c a đ t n c, s d ng có hi u qu s giúp đ qu c t đ phát tri nủ ấ ướ ử ụ ệ ả ự ỡ ố ế ể ể
m nh m l c l ng s n xu t”. M t khác chúng ta đang trong giai đo nạ ẽ ự ượ ả ấ ặ ở ạ
m i trong s phát tri n c a cách m ng khoa h c k thu t đang ch ngớ ự ể ủ ạ ọ ỹ ậ ứ
ki n nh ng bi n đ i cách m ng trong công ngh . Chính đi u này đòi h iế ữ ế ổ ạ ệ ề ỏ
4
chúng ta l a ch n m t m t t n d ng cái hi n có m t khác nhanh chóngự ọ ộ ặ ậ ụ ệ ặ
ti p thu cái m i do th i đ i t o ra nh m dùng chúng đ nhân nhanh cácế ớ ờ ạ ạ ằ ể
ngu n l c t bên trong. N u phân tích m t cách khách quan thì rõ ràngồ ự ừ ế ộ
l c l ng s n xu t c a ta đang ng v i c ba giai đo n phát tri n c aự ượ ả ấ ủ ứ ớ ả ạ ể ủ
l c l ng s n xu t trong n n văn minh loài ng i. Th c t hi n nayự ượ ả ấ ề ườ ự ế ệ
trong nhi u ngành s n xu t công c th công v n đang là ch y u, laoề ả ấ ụ ủ ẫ ủ ế
đ ng n ng đang chi m t l cao. C n kh ng đ nh m t v n đ có tính quyộ ặ ế ỉ ệ ầ ẳ ị ộ ấ ề
lu t là trong l ch s bao gi cũng có s đan xen c a trình đ phát tri nậ ị ử ờ ự ủ ộ ể
khác nhau trong t ng y u t c u thành l c l ng s n xu t.ừ ế ố ấ ự ượ ả ấ
Tuy nhiên trên th c t song song v i tình tr ng l c h u trong ph mự ế ớ ạ ạ ậ ạ
vi h p nh t đ nh, chúng ta đang d n d n đi lên v i t đ ng hoá, s d ngẹ ấ ị ầ ầ ớ ự ộ ử ụ
thành th o máy móc vi tính...Đó là cách t t nh t đ đ a n c ta ra kh iạ ố ấ ể ư ướ ỏ
l c h u nghèo nàn.ạ ậ
2. Quan h
s n xu t đ c hi u ra sao:ệ ả ấ ượ ể
Quan h s n xu t là m i quan h gi a con ng i v i con ng iệ ả ấ ố ệ ữ ườ ớ ườ
trong quá trình s n xu t ra c a c i v t ch t c a xã h i, trong quá trìnhả ấ ủ ả ậ ấ ủ ộ
s n xu t con ng i ph i có nh ng quan h , con ng i không th táchả ấ ườ ả ữ ệ ườ ể
kh i c ng đ ng. Nh v y vi c ph i thi t l p các m i quan h trong s nỏ ộ ồ ư ậ ệ ả ế ậ ố ệ ả
xu t t nó đã là v n đ có tính qui lu t r i. Nhìn t ng th quan h s nấ ự ấ ề ậ ồ ổ ể ệ ả
xu t g m ba m t.ấ ồ ặ
- Ch đ s h u v t li u s n xu t t c là quan h gi a ng i đ iế ộ ở ữ ề ư ệ ả ấ ứ ệ ữ ườ ố
v i t li u s n xu t, nói cách khác t li u s n xu t thu c v ai.ớ ư ệ ả ấ ư ệ ả ấ ộ ề
- Ch đ t ch c và qu n lý s n xu t, kinh doanh, t c là quan hế ộ ổ ứ ả ả ấ ứ ệ
gi a ng i v i ng i trong s n xu t và trao đ i c a c i v t ch t nhữ ườ ớ ườ ả ấ ổ ủ ả ậ ấ ư
phân công chuyên môn hoá và h p tác hoá lao đ ng quan h gi a ng iợ ộ ệ ữ ườ
qu n lý v i công nhân.ả ớ
5
