Tủ thuốc gia đình
Một giờ sáng, chị Ngọc
choàng tỉnh khi nghe chồng
kêu: "Không biết con mình bị
sao mà đầu nóng như lửa,
chân lạnh ngắt!". Hai vợ
chồng vội vã bồng con vào
bệnh viên Nhi đồng 1, TP.HCM
cấp cứu. Đến nơi, bé được
nhét một viên hạ nhiệt và lau
mát.
Sau lần đi cấp cứu này, chị Ngọc
liền lập tủ thuốc gia đình, "thủ" sẵn
một số loại thuốc để xử trí kịp thời những chứng bệnh đơn
giản như cảm, sổ mũi, nóng sốt, để không phải vừa khóc,
vừa bế con, chạy kiếm xe nhập viện lúc nửa đêm.
Tủ thuốc trong nhà là
rất cần thiết cho mỗi
gia đình
Hiện nay, tủ thuốc nhỏ trong nhà đã được nhiều gia đình
chú ý. Tuy nhiên, chọn và sử dụng thuốc như thế nào
không phải là chuyện đơn giản.
Bỏ gì vào tủ thuốc?
Theo TS-DS Nguyễn Hữu Đức – Đại học Y dược
TP.HCM, tủ thuốc gia đình nên chia làm hai phần: phần
lưu giữ thuốc của những người đang được bác sĩ điều trị và
phần dùng chung cho các thành viên trong gia đình.
Phần dùng chung có các loại thuốc trị các rối loạn
thông thường như: sốt (paracetamol, Asperin), ho,
thuốc đau bụng tiêu chảy (oresol uống bù mất nước,
thuốc Antibio, carbophos…) và một số dụng cụ y tế
như: bông, băng, cồn, gạc, thuốc sát trùng Povidine,
Betadine, nước oxy già, cồn 70 độ, thuốc mỡ trị
phỏng, kéo, kẹp, băng buộc, băng cá nhân, dầu gió,
nước muối sinh lý để nhỏ mũi, nhỏ mắt (nhỏ sau khi
đi bơi, đi ngoài đường nhiều khói bụi…).
Nếu trong gia đình có trẻ dưới năm tuổi, tủ thuốc cần có
một ngăn riêng. Độ tuổi này trẻ hay bị sốt, nên tủ thuốc cần
có: nhiệt kế, năm chiếc khăn (loại nhỏ, mềm, để lau mát hạ
nhiệt cho bé), thuốc hạ sốt, rơ lưỡi, dụng cụ hút mũi. Gia
đình có người thường xuyên chơi thể thao cần có thêm túi
chườm, kem thoa giảm đau, phòng khi bị chấn thương, đau
khớp. Gia đình có người lớn tuổi cần trang bị thêm máy thử
đường huyết, máy đo huyết áp…
Những gia đình ít ăn cơm nhà cần để sẵn một số thuốc tiêu
chảy, đau bụng vì nguy cơ ngộ độc thực phẩm cao. Trường
hợp là "một thân, một mình", chỉ cần hộp thuốc nhỏ gọn
(dầu gió, bông băng, thuốc cảm, đau bụng, nhỏ mắt…) là
đủ.
Những điều cần biết
Nên đặt tủ thuốc ở vị trí cao, có khóa (chìa khóa để một chỗ
nhất định, trên nóc tủ thuốc chẳng hạn), xa tầm tay các "tí
quậy" để tránh sự cố đáng tiếc (Bệnh viện Nhi đồng 1, 2
TP.HCM đã tiếp nhận không ít trường hợp bệnh nhi nhập
viện cấp cứu do tưởng thuốc là… kẹo!). Không nên tự dùng
thuốc khi bị táo bón, vì đây là bệnh có nhiều nguyên nhân,
cần điều trị kịp thời trước khi quá muộn.
Nếu ở khu vực hay cúp điện, cần để thêm đèn pin trong tủ,
sắp xếp thuốc đúng chỗ, phòng khi có sự cố, không phải
tìm kiếm lâu. Các loại thuốc viên nên cho vào lọ, ghi nhãn,
tên thuốc, hàm lượng, cách dùng. Ví dụ Chlopheramin trị:
sổ mũi, nổi mề đay, ngứa ngoài da. Cách dùng: viên 4mg,
dùng 1 viên/lần, ngày 2-4 lần. Tránh dùng chung với rượu
và các loại an thần gây ngủ khác. Thận trọng cho người hen
suyễn, nghẽn phổi.
Theo BS Lê Thiện Anh Tuấn, Hội Y học TP.HCM, nên
kiểm tra tủ thuốc mỗi tháng và loại bỏ các loại thuốc quá
hạn dùng, thuốc lẻ, thuốc không nhãn hiệu, không rõ hàm
lượng. Riêng thuốc nhỏ mắt, sau khi mở không nên dùng
quá một tuần.
BS Đinh Tấn Phương – Bệnh viện Nhi đồng 1, khuyên:
những gia đình có con nhỏ không nên để bé sốt cao vì có
thể bị động kinh, co giật gây thiếu oxy não. Khi bé sốt nên
cho uống thuốc hạ sốt. Thuốc hạ sốt được tính theo công
thức: 10-15mg/kg/lần. Ví dụ: bé nặng 10kg, uống 150mg
paracetamol, 4 tiếng lặp lại một lần nếu còn sốt, nhưng
không quá 4 lần một ngày. Trường hợp thấy bé không hạ
sốt và có những biểu hiện khác cần nhập viện ngay.
Lau mát giúp bé hạ nhiệt khi sốt cao mà thuốc chưa có thời
gian phát huy tác dụng (nhúng 5 khăn vào thau nước ấm và
vắt hơi ráo, đặt 2 khăn ở hõm nách, 2 khăn ở bẹn và 1 khăn
lau khắp người. Thay khăn mỗi 2-3 phút, giữ nhiệt độ nước
lau mát luôn ấm. Đo lại nhiệt độ sau mỗi 15 phút, ngưng
lau mát khi nhiệt độ dưới 38,5oC.
Tủ thuốc gia đình chỉ dùng để cấp cứu ban đầu trong tình
huống khó khăn lúc nửa đêm, nên lưu ý chỉ dùng những
thuốc đơn giản theo gợi ý nêu trên. Không nên tự dùng
thuốc vì sẽ "mất" triệu chứng một căn bệnh nào đó chưa
được biết. Khi thấy bệnh tình không thuyên giảm, thường
sau 4 tiếng dùng thuốc, hãy đến bác sĩ để được chuẩn đoán
bệnh và điều trị.