63
Tương tác thuc bnh cn thn trng
trên người cao tuiñiu trngoi trú ti
Bnh vin Hu Nghnăm 2023
DRUG-DISEASE INTERACTIONS REQUIRING CAUTION IN ELDERLY
OUTPATIENTS AT HUU NGHI HOSPITAL IN 2023
ðỗ ThHng Sâm , Trn ThThu Hin , Lê Vân Anh
1 1 2
Hc vin Y-Dược hc ctruyn Vit Nam
1
2Bnh vin Hu Ngh
Ngày nhận bài: 06/11/2024
Ngày phản biện: 25/11/2024
Ngày chấp nhận ñăng: 28/3/2025
Tác giliên h:ðỗ ThHng Sâm
ðin thoi: 0838618181
Email: hongsamdo@gmail.com
//doi.org/10.60117/vjmap.v60iðặc bit 02.367Mã DOI: https:
Kết lun: Da trên danh mc tương tác thuc - bnh cn TTTNCT ngoi trú, phát hin 4,0% ñơn
thuc cho NCT xut hin tương tác này, tuy nhiên slượng cp tương tác/ñơn thuc chyếu 1
cp/ñơn.Trong ñó,thuctim mchthucNSAIDsgp tươngtácnhiu nht,bnh gpnhiunht
bnhGout,cptươngtácchiếmtlcaonhtthucnhómtimmchGout.
Tkhóa:Tươngtácthuc-bnh,thntrng,ngườicaotui,BnhvinHuNgh.
Subjects and methods: Building a list of drug-disease interactions, cross-sectional descriptive
studyand collecting data on drugprescription for outpatienttreatment of elderly patientsat Huu Nghi
hospitalin2023.
Results:Thelistofoutpatientdrug-disease interactionsrequiringcautioninelderlyatthehospital
includes 183 pairs. The number of outpatient prescriptions featuring this interaction is 1,708
prescriptions (4.0% of total prescriptions for the elderly), mostly 1 pair/prescription (94.5%).
Cardiovascular drugs are most frequently involved in these interactions (1,344 pairs), followed by
NSAIDs (226 pairs). The disease most commonly associated with these interacttions is Gout, with 1,230
pairs (67.8%). The highest proportion of drug-disease interaction pairs is telmisartan-
hydrochlorothiazidewithGout(32.8%)andvalsartan-hydrochlorothiazidewithGout(21.2%).
SUMMARY
Objective: To assess the drug - disease interactions requiring caution in prescriptions for elderly
outpatientsatHuuNghihospitalin2023.
TÓM TẮT
ðối tượng phương pháp :nghiên cuXây dng danh mc tương tác thucbnh, nghiên
cu tct ngang và thu thp dliu vkê ñơn thucñiu trbnh nhân cao tui ngoi trú ti Bnh
vinHuNghnăm2023.
Mc tiêu: ðánh giá thc trng tương tác thuc - bnh cn thn trng trên người cao tui trong
ñơnthucñiutrngoitrútinhvinHuNghnăm202 .B 3
Kết qu:Danh mc tương tác thuc - bnh cn thn trng trên người cao tuiñiu tr
ngoitrúti bnhvingm 183cp
(TTTNCT)
.Slượng ñơnthucngoi trúxuthintương tácnày 1.708ñơn
(4,0% tng ñơn cho NCT), chyếu gp 1cp/ñơn (94,5%). Thuc tim mch gp tương tác này nhiu
nht (1.344 cp), ñứng thhai thuc NSAIDs (226 cp). Bnh gp tương tác nhiu nht bnh Gout
vi 1.230 cp (67,8%). Cp tương tác thuc - bnh chiếm tlcao nht telmisartan-
hydrochlorothiazidvibnhGout(32,8%)valsartan-hydrochlorothiazidvibnhGout(21,2%).
BÀI NGHIÊN CỨU
SỐ ðC BIT 02 (60) 2025
64
Các c thuc cn thn trng
( ) .
ông c ñánh giá
PIM trênthếgii
- bnh, ñây cũng cơs ñể mra các gii pháp
can thip góp phn hn chếtương tác thuc -
bnhtrong ñiutrngoitrú ti bnh vin.
ðỐITƯỢNG PHƯƠNG PHÁPNGHIÊN CỨU
Các thuc hóa dược trong danh mc thuc
ngoitrú năm 2023 tiBnhvin Hu Ngh.
-Xâydngdanhmc tương tácthuc- bnh
cnTTTNCTñiu trngoitrú: Quytrình3 bước.
ðốitượng nghiêncu
Phươngpháp nghiêncứu
Tiêu chun la chn: Các thuc hóa dược
dùng ñường toàn thân. Công c ñánh g PIM
trì nhbày bng tiếng Anh. ðơn thucñầyñủ
thôngtin.
Tiêu chun loi tr:Các thuc hóa dược
dùng ngoài (nhmt/mũi, thuc bôi/xt/dán
ngoài da...), thuc y hc ctruyn. Công c
ñánh giá PIM yêu cu trphí. ðơn thuc không
ñầyñủthông tin.
Thigianñịañimnghiêncu
-ðánhgiáthc trng tương tác thuc - bnh
cnTTTNCT ñiu trngoi trú: Phươngpháp
tct ngang da trên thu thp phân tích ñơn
thucngoi trú.
Cmuvàphươngphápchnmu:
-y dng danh mc: Ly mu ckhitoànb
thuc hóa dưcñiu trngoi trú năm 2023 tha
mãntiêuchunlachn tiêuchunloitr.
ðơn thucñiu trngoi trú bnh nhân cao
tui(65 tui).
Ttháng 01/2023 ñến tháng /2023, ti12
B .nhvin Hu Ngh
Thiếtkếnghiêncu:
-ðánh giá thc trng: ðơn thucñiu tr
bnh nhân ngoi trú ñược kết xut tphn
mm qun bnh vin trong vòng 03 tháng
Tương tác thuc - bnh mt trong nhng
tương tác thuc nghiêm trng thxy ra
trong quá trình sdng thuc, ñặc bit trên ñối
tượng bnh nhân nhiu bnh
nhưngườicao tui.
mc kèm
Hin nay, nhiu quc gia trên thếgii, s
bnh nhân mcña bnh ngày càng gia
tăng. Nguyên nhân ca hin tượng này do
vnñề già hóa dân s, thêm vào ñó, người già
thường mc nhiu bnh mn tính hơn, sdng
thuc nhiu hơn, chính vy vic xy ra tương
tác thuc - bnh không thtránh khi. Mt
nghiêncuLan ñã chra rng,ñến
cao tui
15%-
16% bnh nhân ít nht mt tương
tác gia thuc bnh
cao tui gp
. Ti Vit Nam, trong
giai ñon t2009 ñến 2019, slượng người cao
tui tăng t7,45 triu lên 11,41 triu, tương
ng vi tltăng t8,68% lên 11,86% tng dân
s.Slượngngườicao tui tăng lênkéotheo
slượng thuc dùng cho người cao tui cũng
tăng lên, năm 2015, ti 31% thuc ñơn
ca người cao tui. Hơn na, theo thng ca
Vin o khoa TW, cmt người cao tui
thườngkèm theo 4 5bnh nn.
[1]
[2]
Bnh vin Hu Ngh bnh vinña khoa
hng I vi gn 1000 giường bnh hu hết bnh
nhân ñiu tr người cao tui (chiếm khong
90% tng sbnh nhân) vnñề dùng thuc
an toàn, tránh tương tác thuc cho ñối tượng
bnh nhân này luôn ñược bnh vinñặt lên
hàng ñầu. Chính thế,ñề tài ñược tiến hành
vi mc tiêu
,
xây dng danh mc tương tác
thuc - bnh cn thn trng trên người cao tui
( )TTTNCT ñiu trngoi trú ti bnh vin, t
danh mc này ñánh giá thc trng
tương tác thuc - bnh ñơn
thuc ngoi trú.Tkết quthu ñược,
trin khai
xut hin trong
giúp bnh
vin phát hin vnñề chưa hp trongnhng
ñơn ngoi trú làm xut hin tương tác thuc
ðẶTVẤN ðỀ
Conclusion: According to the list of outpatient drug-disease interactions requiring caution that
has been ectablished, 4.0% of prescriptions for the elderly feature this interaction. However, the
majority of interactions per prescription involve only one pair. Among these, cardiovascular drugs and
NSAIDs are the most common while Gout is the most frequent disease encountered. The highest
proportionofinteractionpairsinvolvescardiovasculardrugsandGout.
Keywords: Drug-disease interactions, caution, elderly, Huu Nghi hospital.
SỐ ðC BIT 02 (60) 2025
65
Tiêuchíñánhgiá:
-ðặcñim bnh nhân
gp tương tác: Tui, gii, bnh mc kèm, s
thuc trongñơn.
cao tui (65 tui)
-ðặcñim tương c thuc - bnh cn
TTTNCT phát hinñược: Tn sut, tltheo
nhómdược ,theo bnh mckèm.
Sliuñược x bng phn mm KNIME
Microsoft Excel 365. Sliuñược trình bày dưới
dngtl%, .
Phươngpháp xphân tíchsliu
KẾTQUẢ
ðạoñứctrongnghiên cu
Nghiên cuñược tiến hành trên các ñơn
thucñộc lp, trung thc, khách quan. Các d
liu liên quan ñếnñối tượng nghiên cuñều
ñượcn danh, gi mt trong sut quá trình
nghiêncu.
Bước 3: Phân tích thc trng ñơn xut
hin tương tác thuc-bnh theo các tiêu chí
ñánhgiá.
Xây dng danh mc tương tác thuc
bnh cn TTTNCT theo danh mc thuc
ngoitrúnăm2023 tiBnh vinHu Ngh
Công c:Máy tính, ñin thoi, bng thu
thp thông tin, các công chtrkhác.
(ttháng7/2023 ñến tháng 9/2023).
Côngcvàphươngphápthuthptngtin:
Bước3: Chn cp tương tác thuc-bnh,xin
ý kiếnñồng thun tbác sĩkhoa lâm sàng ñể
hoànthin danh mc.
Cách thc tiến hành:
Bước 1: Thu thpñơn thuc ngoi trú (ñin
t)ca bnh nhân 65tui.
- Xây dng danh mc tương tác thuc -
bnhcnTTTNCT ñiu trngoi trú:
Bước 2: Tiến hành tra cu thông tin tương
tác thuc - bnh cnTTTNCT da trên các công
cñánh giá PIM.
Bước 1: Lp danh mc hot cht sdng
ngoi trú ti bnh vin năm 2023 (191 hot
cht) danh sách công c ñánh giá PIM trên
ngườicao tui (15 côngc).
-ðánhgiáthc trng tương tác thuc - bnh
cnTTTNCT ñiu trngoi trú:
Bước 2: Phát hin tương tác thuc - bnh
xut hin trên ñơn da trên danh mc tương
tác thuc - bnh ñã xây dng thông qua phn
mmKNIME (Konstanz InformationMiner).
BÀI NGHIÊN CỨU
SỐ ðC BIT 02 (60) 2025
Bng 1. Tương tác thucbnh cn thn trng trên người cao tui
ñiu trngoi trú theo nhóm tác dng dược lý
X
66
Phân tích thc trng kê ñơn tương tác
thuc - bnh cn thn trng trên người cao
tuiti Bnhvin HuNgh
T191 hot cht, tiến hành tra cu xin ý
kiếnñồng thun tchuyên gia, thu ñược 183
cp tương tác thuc - bnh cnTTTNCT ñiu tr
ngoi trú ñược phân theo nhóm tác dng dược
. Trong ñó nhóm thuc gimñau, hst,
chng viêm không steroid tlcp tương
tácnhiu nht vi38 cp,chiếmtl20%.
Trong thi gian t01/07/2023 ñến
30/09/2023, 257.432 ñơn thuc, la chn
ñược 43.010 ñơn thuc cho bnh nhân 65
tui. Da trên các dliu truy xutñược v
bnhnhândanh mc tương tác thuc - bnh
cn TTTNCT ñã y dng, nhóm nghiên cuñã
lcñược 166 cp tương tác thuc - bnh cn
TTTNCT ñầyñủ dliuñể ñưa vào danh mc
phân tích. Sdng phn mm KNIME ñể phân
tích, thu ñược 1.813 cp tương tác thuc - bnh
cnTTTNCT xyratrên1.708ñơn thuc.
SỐ ðC BIT 02 (60) 2025
Bng 2. ðặcñim bnh nhân cao tui trong ñơn thuc
có tương tác thuc - bnh cn thn trng
ðặcñim bnh nhân cao tui gp tương tác thucbnh cn thn trng:
Trong mu nghiên cu, nhóm người già (75
ñến 90 tui) chiếm slượng nhiu nht: 1.062
bnh nhân (62,1%). Bnh mc kèm trung bình
trên mt bnh nhân 05 ± 2,4 bnh. Sthuc
ñược cho bnh nhân mi ln khám trung
bình 03 ± 1,6thuc.
67
ðơn thuc gp 1 cp tương tác thuc - bnh
cn TTTNCT chiếm tlcao nht (94,5%).
duy nht 1 ñơn thuc gp 5 cp tương tác
thuc- bnh cn thntrng (0,1%).
ðặcñim tương tác thuc - bnh cn TTTNCT ñiu trngoi trú:
Bng 3. Tn sut xut hin tương tác thucbnh cn TTTNCT ñiu trngoi
BÀI NGHIÊN CỨU
SỐ ðC BIT 02 (60) 2025
Biuñồ 1. Slượng cp tương tác thuc - bnh cn TTTNCT theo nhóm dược lý
trong giai ñon nghiên cu (n = 1.813)
Nhóm thuc tim mch có slưng cp
tươngtác thuc -bnh cnTTTNCT caonht
(1.344 cp), tiếpñó là nhóm thuc NSAID
vi226cp.