TỶ LỆ VÀ HÀM LƯỢNG NHIỄM MELAMINE TRONG SỮA
VÀ SẢN PHẨM SỮA
TÓM TẮT
Đặt vấn đề: Gần đây việc tìm thấy Melamine, chất có hại cho sức khoẻ, có
trong sữa và các sản phẩm sữa như bánh, kẹo…đã gây nhiều lo lắng cho người dân
và cả các nhà quản lý về an toàn vệ sinh thực phẩm, vì đây là loại thực phẩm rất
phổ biến được nhiều người sử dụng, nhất là trẻ em. Kiểm soát hàm lượng
melamine trong sữa và các sản phẩm sữa hiện nay là việc cần thiết để bảo vệ sức
khoẻ người dân.
Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỷ lệ và hàm lượng melamine trong sữa và
các sản phẩm sữa tại TP. Hồ chí Minh.
Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu. Thu thập dữ liệu về kết quả
hàm lượng melamine trong các đối tượng mẫu khác nhau được phân tích tại Trung
Tâm Kiểm Nghiệm Chất Lượng Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm
(TTKNCLVSATTP) thuộc Viện Vệ Sinh Y Tế Công Cộng TP. HCM từ tháng
9/2008 đến tháng 11/2008.
Kết quả nghiên cứu: - Trong 1175 mẫu sữa và sản phẩm sữa, có 24 mẫu
nhiễm melamine, tỷ lệ là 2,04%, gồm các loại sữa bột, sữa dạng lỏng, sữa nguyên
liệu, bánh kẹo. - Hàm lượng melamine trong các mẫu rất khác nhau tùy theo loại
thực phẩm và nằm trong khoảng từ 0,056 mg/kg đến 3340,33 mg/kg. - Cho đến
nay chưa phát hiện thấy melamine trong các mẫu phô mai, bơ, kem ăn, cà phê.
Kết luận: Kết quả khảo sát giúp cho các cơ quan chức năng biết được tình
trạng nhiễm melamine trong sữa và các sản phẩm sữa tiêu thụ tại TP. Hồ Chí Minh
hiện nay, làm cơ sở dữ liệu để tiếp tục theo dõi, giám sát trong thời gian tới nhằm
đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm cho người dân.
ABSTRACT
THE PROPORTION OF MILK AND MILK PRODUCTS
CONTAMINATED
WITH MELAMINE IN HO CHI MINH CITY
Le Thi Ngoc Ha, Phan Bich Ha, Bui Đang Thien Huong, Nguyen Đuc
Thinh,
Tran Ngoc Minh Tuan, et al * Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 12 -
Supplement of No 4 - 2008: 312 - 315
Background: Recently the detection of melamine, a harmful substance, in
milk and milk products cause trouble for not only consumers but also
governmental officials on food safety, because they are popular kinds of food
consumed by everyone, especially children. Indeed, to detect melamine in milk
and milk products are necessary in order to discard the contaminated products to
protect the health of consumers.
Objectives: The proportion of milk and milk products contaminated with
melamine and its melamine concentration in Hochiminh city.
Method: Retrospective method is used. Data of melamine concentrations of
different kinds of food such as milk, raw material milk, confectionary, cheese and
other milk products, tested at Center of Testing Qualily and Safety of Food-
HCMC Institute of Hygiene and Public Health from September to November
2008, were collected and analysed.
Results: - 24 out of 1,175 samples of milk and milk products are
contaminated with melamine (2.04%): milk powder, liquid milk, raw material
milk, confectionery. - The concentrations of melamine in these samples are
diversified. The lowest concentration of melamine is 0.056 mg/kg and the highest
concentration is 3340.33mg/kg. - Up to now, there is no sample of cheese, butter,
cream contaminated with melamine.
Conclusion: The results of survey provide govermental officials with
information of melamine contamination in milk and milk products in Hochiminh
city at present, and can be used as database for continuous monitoring and
controling activities in the future to ensure hygiene and safety in milk and milk
products for human consumption.
ĐẶT VẤN ĐỀ
Melamine là hợp chất hữu cơ, có công thức hóa học là C3H6N6, trọng
lượng phân tử là 126,13, dạng bột màu trắng, tan nhẹ trong nước. Melamine là
chất có nitrogen chiếm 66% theo khối lượng, chính là cơ sở cho việc thêm
melamine vào sữa để tăng hàm lượng nitrogen nhằm thổi phồng là sữa giàu
protein(2).
Năm 2007, melamine được tìm thấy trong sản phẩm thực phẩm dùng cho
thú nuôi sản xuất từ Trung Quốc xuất khẩu sang Mỹ và gây chết một số lớn chó
mèo do gây suy thận. Hiện chưa có nghiên cứu trực tiếp nào về tác động của
melamine trên cơ thể người, nhưng những nghiên cứu trên động vật cho thấy khi
kết hợp với các chất khác như acid cyanuric, melamine có thể tạo các tinh thể gây
nên sạn thận làm nghẽn đường các ống sinh niệu, làm giảm sản sinh nước tiểu, gây
suy thận và có thể gây chết. Melamine cũng cho thấy khả năng gây ung thư nơi
súc vật(6). Cơ quan quản lý thuốc và thực phẩm Mỹ (US FDA) cũng đã tiến hành
đánh giá nguy cơ trên melamine và các chất có cấu trúc tương tự (3) và thiết lập
liều ăn vào chấp nhận (TDI) đối với melamine là 0,63 mg/kg thể trọng/ngày, ở
Châu Âu là 0,50 mg/kg thể trọng/ngày và Canada là 0,35 mg/kg thể trọng/ngày(0).
Việc thêm Melamin vào sữa tại Trung Quốc trong thời gian gần đây với
mục đích tăng “đạm” giả đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe trẻ em.
Theo thông tấn xã Pháp (AFP) tại Beijing, cho đến nay gần 13.000 trẻ em đã nhập
viện tại Trung Quốc sau khi uống sữa có chứa melamine, trong đó 104 trẻ bệnh rất
nặng và có ít nhất 4 trẻ bị tử vong. Melamine đã được phát hiện trong sữa hộp trẻ
em, sau đó phát hiện trong cả sữa lỏng đóng hộp, yoghurt, và kem tại Trung Quốc.
Hàm lượng nhiễm melamine trong khoảng từ 0,09 mg/kg đến 2.560 mg/kg(6).
Gần đây, việc nhập khẩu một lượng sữa và nguyên liệu sữa từ Trung Quốc
và các nước khác vào tiêu thụ tại thị trường Việt Nam gây nhiều bất an cho người
dân và cả cho các cơ quan chức năng về an toàn vệ sinh thực phẩm. Melamine có
tìm thấy trong các loại sữa và sản phẩm sữa đang tiêu thụ tại nước ta nói chung và
TP. Hồ Chí Minh nói riêng không? Đây là vấn đề thật sự cần được quan tâm. Vì
thế việc kiểm tra, giám sát melamine nhiễm trong sữa và sản phẩm sữa là điều cần
thiết phải thực hiện nhằm bảo vệ sức khỏe người dân.
Mục tiêu nghiên cứu
Xác định hàm lượng melamine trong sữa và các sản phẩm sữa tại TP. Hồ
Chí Minh và tỷ lệ mẫu sữa và sản phẩm sữa bị nhiễm.