KINH NGHIỆM - THỰC TIỄN
Taåp chñ
Kinh tế & Lao động
Söë 1 thaáng 10/2025
66
1. Đặt vấn đề
Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, trí tuệ
nhân tạo (AI) đang tác động mạnh mẽ đến nhiều lĩnh
vực, trong đó có giáo dục. Việc tích hợp AI vào dạy - học
không còn là xu hướng tương lai mà đã trở thành nhu
cầu thực tiễn, đặc biệt với sinh viên - thế hệ trẻ năng
động, sáng tạo và thích ứng nhanh với công nghệ. Các
công cụ AI không chỉ hỗ trợ tiếp cận và xử lý thông tin,
mà còn góp phần cá nhân hóa quá trình học tập, nâng
cao hiệu quả và hứng thú.
Tại Việt Nam, dù mới ở giai đoạn đầu, song sinh viên
đã bước đầu làm quen và sử dụng AI như “trợ lý số”
trong ghi chú, thiết kế thuyết trình hay tư duy hệ thống.
Tuy nhiên, việc khai thác vẫn còn mang tính tự phát,
thiếu định hướng. Xuất phát từ thực tiễn này, bài viết
tập trung phân tích bốn công cụ AI đang được sử dụng
phổ biến trong học tập: ChatGPT, Canva, Gamma AI và
Napkin AI, đồng thời đề xuất cách sử dụng hiệu quả
nhằm phát huy tối đa tiềm năng hỗ trợ học tập trong
thời đại số.
2. Cơ sở lý luận lý thuyết và phương pháp
nghiên cứu
2.1. Cơ sở lý thuyết
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong học tập được
xây dựng trên nền tảng nhiều lý thuyết giáo dục và
ỨNG DỤNG CÔNG CỤ AI TRONG HỌC TẬP:
HƯỚNG DẪN DÀNH CHO SINH VIÊN HIỆN NAY
Ngày nhận: 22/8/2025
Ngày phản biện: 24/9/2025
Ngày duyệt đăng: 15/10/2025
Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), sinh viên ngày nay có cơ hội tiếp cận nhiều công cụ
hỗ trợ học tập hiệu quả và sáng tạo. Bài viết giới thiệu và hướng dẫn khai thác sâu bốn công cụ trí tuệ nhân tạo tiêu biểu hiện đang
được sinh viên sử dụng rộng rãi trong học tập: ChatGPT, Canva, Napkin AI, Gamma AI... mỗi công cụ được phân tích dựa trên chức
năng nổi bật, cách sử dụng trong thực tiễn học tập, cùng những lợi ích cụ thể như ghi chú sáng tạo, trình bày nội dung trực quan,
tương tác hỏi-đáp thông minh và thiết kế học liệu truyền cảm hứng.
Bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu kết hợp với quan sát thực tiễn nhằm tổng hợp, phân tích các tính năng và hiệu quả
ứng dụng của từng công cụ. Thông qua các ví dụ minh họa cụ thể, bài viết giúp sinh viên không chỉ biết sử dụng mà còn biết khai thác
hiệu quả các công cụ AI như những trợ lý học tập đắc lực trong thời đại số. Đồng thời, bài viết cũng nêu bật những giới hạn và đưa ra
khuyến nghị về việc sử dụng AI một cách có trách nhiệm, sáng suốt và định hướng phát triển tư duy độc lập.
Từ khóa: AI trong giáo dục, công cụ hỗ trợ học tập, chuyển đổi số giáo dục, kỹ năng sử dụng công nghệ trong học tập.
JEL Codes: I21, I23, O33
THE APPLICATION OF AI TOOLS IN LEARNING: GUIDE LINES FOR STUDENTS AT PRESENT
Abstract: In the context of digital transformation and the rapid advancement of artificial intelligence (AI), students today have the
opportunity to access a wide range of tools that enhance and innovate the learning process. This article introduces and provides in-
depth guidance on four prominent AI tools widely used by students in their academic activities: ChatGPT, Canva, Napkin AI, Gamma
AI... Each tool is analyzed based on its key features, practical applications in learning, and specific benefits such as creative note-
taking, intuitive content presentation, intelligent question-and-answer interaction, and inspirational learning material design.
The article employs a documentary research method combined with practical observation to synthesize and analyze the functionalities
and educational effectiveness of each tool. Through concrete use cases, it aims to equip students not only with the ability to use these
tools, but also with the skills to exploit them effectively as intelligent learning assistants in the digital era. Moreover, it highlights
potential limitations and offers recommendations for responsible, informed, and independent use of AI in education.
Keywords: AI in education, learning support tools, educational digital transformation, technology skills in learning.
Lê Thị hào*
NguyễN VăN TuấN**
Bùi hoàNg NaM***
—————
* ThS., Trường Đại học Công đoàn. Email: haolt@dhcd.edu.vn
** Ngân hàng TMCP Tiên phong. Email: tuannv20@tpb.com.vn
*** Ngân hàng TMCP Tiên phong. Email: nambui1906@gmail.com
KINH NGHIỆM - THỰC TIỄN
tapchikinhtelaodong@dhcd.edu.vn
67
được củng cố bởi các nghiên cứu mới trong bối cảnh
chuyển đổi số. Theo lý thuyết kiến tạo (Constructivism),
người học chủ động kiến tạo tri thức qua trải nghiệm và
tương tác; AI - điển hình là ChatGPT hay Napkin AI -
đóng vai trò “đối tác nhận thức”, hỗ trợ sinh viên kiểm
chứng ý tưởng và phát triển tư duy phản biện (Holmes
và cộng sự, 2019).
Trong lý thuyết học tập trải nghiệm (Experiential
Learning), AI giúp sinh viên mô phỏng tình huống, đưa
ra phản hồi tức thì và tạo ra sản phẩm học tập như
poster, slide thuyết trình. Công cụ Canva hay Gamma
AI góp phần thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và
thực hành, tạo điều kiện để người học thử nghiệm
nhiều kịch bản học tập khác nhau (Chen và cộng sự,
2020). Đồng thời, theo lý thuyết học tập tự điều chỉnh
(Self-Regulated Learning), AI còn cung cấp phản hồi
nhanh, gợi ý tài liệu và hỗ trợ cá nhân hóa, từ đó thúc
đẩy khả năng tự học và học tập suốt đời (Azevedo và
cộng sự, 2019).
Cuối cùng, tiếp cận chuyển đổi số giáo dục (Digital
Education Transformation) nhấn mạnh vai trò của AI
như một trụ cột đổi mới dạy - học, góp phần phát triển
năng lực số cho người học. Các báo cáo của UNESCO
(2019) và OECD (2021) cùng nghiên cứu tại Việt Nam
(Nguyen & Le, 2023) đều chỉ ra rằng AI không chỉ là công
cụ công nghệ, mà còn là phương tiện hiện thực hóa các
lý thuyết giáo dục hiện đại, thúc đẩy học tập chủ động,
sáng tạo và gắn liền với thực tiễn.
2.2. Phương pháp nghiên cứu
Bài viết sử dụng kết hợp nhiều phương pháp nhằm
đảm bảo độ tin cậy và tính thực tiễn của kết quả. Trước
hết, nghiên cứu tài liệu được tiến hành thông qua việc
tổng hợp và phân tích các công trình khoa học quốc tế
của UNESCO và OECD trong giai đoạn 2018-2024),
cũng như các nghiên cứu trong nước liên quan đến trí
tuệ nhân tạo trong giáo dục, từ đó xây dựng cơ sở lý
luận và nhận diện xu hướng ứng dụng. Tiếp theo, quan
sát và khảo sát thực tiễn được thực hiện với 60 sinh viên
hệ đại học chính quy Trường Đại học Công đoàn, thuộc
các chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Bảo hộ lao
động và Xã hội học. Tiêu chí chọn mẫu bao gồm: (i)
đang theo học từ năm thứ hai trở lên, và (ii) đã có trải
nghiệm sử dụng ít nhất một công cụ AI trong học tập.
Phạm vi khảo sát được triển khai tại Trường Đại học
Công đoàn, trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến
tháng 5 năm 2025.
Dữ liệu được thu thập thông qua bảng hỏi ngắn
gồm các câu hỏi về mức độ, mục đích và tần suất sử
dụng từng công cụ AI, kết hợp quan sát trực tiếp trong
giờ học và ghi nhận các sản phẩm học tập như poster,
slide thuyết trình và tiểu luận. Ngoài ra, nhóm nghiên
cứu còn tiến hành phỏng vấn ngắn với 10 sinh viên
nhằm khai thác sâu hơn trải nghiệm cá nhân. Dữ liệu
sau khi thu thập được phân tích theo hai hướng: thống
kê mô tả (tính tỉ lệ phần trăm, tần suất sử dụng) đối với
kết quả khảo sát; và phân tích định tính (mã hóa nội
dung phỏng vấn, so sánh các tình huống điển hình)
nhằm làm rõ vai trò, lợi ích cũng như những hạn chế
trong quá trình sinh viên ứng dụng các công cụ AI vào
học tập.
3. Ứng dụng công cụ ai trong học tập của sinh
viên đại học
3.1. Tổng quan về ứng dụng công cụ AI trong
học tập
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh
mẽ, trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng trở thành một phần
quan trọng trong giáo dục đại học trên toàn cầu. Các
nghiên cứu quốc tế gần đây (OECD, 2021; UNESCO,
2019) khẳng định AI có khả năng thúc đẩy học tập cá
nhân hóa, hỗ trợ giảng viên trong giảng dạy và giúp
sinh viên phát triển các năng lực cốt lõi của thế kỷ XXI
như tư duy phản biện, giải quyết vấn đề và sáng tạo.
Tại Việt Nam, ứng dụng công cụ AI trong học tập tuy
mới xuất hiện trong vài năm gần đây nhưng đã nhanh
chóng được sinh viên đón nhận. Sự phổ biến của các
công cụ như ChatGPT, Canva, Gamma AI và Napkin AI
phản ánh nhu cầu cấp thiết của sinh viên trong việc tìm
kiếm trợ lý học tập số, có khả năng hỗ trợ xử lý thông tin
nhanh chóng, trực quan hóa kiến thức, và thiết kế học
liệu sáng tạo.
Quan sát thực tiễn tại một số lớp học đại học cho
thấy mức độ phổ biến của từng công cụ có sự khác biệt
đáng kể:
ChatGPT và Canva là hai công cụ được sinh viên sử
dụng nhiều nhất, đặc biệt trong việc phác thảo dàn ý,
viết nháp học thuật, thiết kế poster và chuẩn bị bài
thuyết trình.
Gamma AI và Napkin AI mới chỉ ở mức thăm dò, chủ
yếu được thử nghiệm bởi một nhóm nhỏ sinh viên có
hứng thú với công nghệ mới.
Điều này cho thấy mặc dù AI đã bước đầu được tích
hợp vào môi trường học tập, nhưng sinh viên vẫn đang
trong quá trình làm quen, lựa chọn công cụ phù hợp và
hình thành kỹ năng sử dụng hiệu quả. Việc phân tích
bốn công cụ tiêu biểu này sẽ giúp làm rõ tiềm năng, hạn
chế và định hướng ứng dụng AI trong giáo dục đại học
Việt Nam.
3.2. Các công cụ AI tiêu biểu trong học tập
3.2.1. Công cụ ChatGPT: Trợ lý học tập thông minh
KINH NGHIỆM - THỰC TIỄN
Taåp chñ
Kinh tế & Lao động
Söë 1 thaáng 10/2025
68
ChatGPT là một công cụ hỗ trợ học tập đầy tiềm
năng nếu được sử dụng đúng cách: coi AI như một “trợ
lý tham khảo” thay vì là “người làm thay”. Để đạt hiệu
quả, sinh viên có thể áp dụng các nguyên tắc sau:
Thứ nhất: Bắt đầu bằng yêu cầu rõ ràng
Thay vì đặt câu hỏi chung chung (“Hãy viết bài tiểu
luận về...”) hãy đặt câu hỏi cụ thể (“Gợi ý giúp tôi 3 luận
điểm chính khi viết tiểu luận về tác động của AI trong
giáo dục”). Điều này giúp sinh viên nhận được câu trả lời
định hướng, dễ phát triển thành ý tưởng cá nhân.
Với Study Mode (tính năng mới của ChatGPT), hệ
thống sẽ đặt câu hỏi ngược lại để kiểm tra mức độ hiểu
biết trước khi phản hồi. Đây là cách rèn luyện khả năng
tự diễn đạt và hệ thống hóa kiến thức trước khi tham
khảo ý kiến AI.
Hình 1: Công cụ Study Mode (tính năng mới của
ChatGPT)
(Nguồn kết quả nghiên cứu của tác giả)
Thứ hai: Coi kết quả như bản nháp ban đầu
Sinh viên nên dùng ChatGPT để tạo dàn ý hoặc phác
thảo khái niệm, sau đó chỉnh sửa và mở rộng bằng tư
duy riêng.
Ví dụ: ChatGPT gợi ý ba luận điểm, sinh viên cần
bổ sung dẫn chứng thực tế từ giáo trình hoặc bài báo
khoa học.
Với Study Mode, sinh viên sẽ được yêu cầu nhập ý
tưởng hoặc tài liệu sơ bộ trước, nhờ đó quá trình “tự viết
- tự phản tư” được ưu tiên, còn ChatGPT chỉ đóng vai trò
hiệu chỉnh và bổ sung.
Thứ ba: Kiểm chứng thông tin bằng nguồn học thuật
ChatGPT không phải lúc nào cũng cung cấp dữ liệu
chính xác. Do đó, cần đối chiếu với giáo trình, tài liệu
khoa học hoặc hướng dẫn của giảng viên.
Quy tắc “ít nhất hai nguồn tham khảo độc lập” nên
được áp dụng khi sử dụng thông tin AI trong bài tập.
Study Mode khuyến khích điều này bằng cách gợi ý
sinh viên cung cấp thêm tài liệu tham khảo hoặc luận
điểm tự tìm được, trước khi AI đưa ra phân tích.
Thứ tư: Sử dụng để phát triển kỹ năng phản biện
Sinh viên nên đặt câu hỏi gợi mở: “Có quan điểm
nào trái ngược với luận điểm này không?”, hoặc “Nếu áp
dụng ở Việt Nam thì điều gì sẽ khác?”.
Cách này biến ChatGPT thành “người bạn thảo
luận” giúp rèn tư duy phản biện thay vì chỉ đưa câu trả
lời có sẵn.
Trong Study Mode, ChatGPT chủ động đưa ra câu
hỏi phản biện thay vì chỉ trả lời, giúp sinh viên được
luyện tập kỹ năng phản biện nhiều hơn.
Thứ năm: Ứng dụng trong quá trình học tập dài hạn
ChatGPT có thể được dùng để luyện kỹ năng viết,
luyện ngoại ngữ, tạo tình huống giả định trong thảo
luận, hoặc chuẩn bị trước giờ học.
Khi coi ChatGPT là công cụ hỗ trợ luyện tập và phản
tư, sinh viên sẽ phát triển khả năng học
tập suốt đời.
Study Mode là công cụ đặc biệt hữu
ích trong học tập dài hạn, bởi nó khuyến
khích “não vận động nhiều hơn” (MIT &
Stanford, 2025), thay vì học thụ động.
3.2.2. Công cụ Canva: Thiết kế học liệu
sáng tạo
Canva là một trong những công cụ
thiết kế trực quan kết hợp trí tuệ nhân
tạo đang được sinh viên sử dụng phổ
biến trong học tập hiện nay. Với giao diện thân thiện và
nhiều tính năng hỗ trợ, đặc biệt là Magic Design (tự
động gợi ý mẫu phù hợp nội dung), AI Presentation
(chuyển văn bản thành bộ slide hoàn chỉnh) và Brand
Kit (đồng bộ màu sắc, font chữ), Canva không chỉ giúp
sinh viên tiết kiệm thời gian mà còn tạo ra các sản phẩm
học tập có tính thẩm mỹ cao như poster, infographic,
slide thuyết trình hay báo cáo nghiên cứu. Qua quan sát
thực tiễn, khoảng 60% sinh viên được khảo sát cho biết
thường xuyên sử dụng Canva trong các bài thuyết trình
nhóm và thiết kế poster khoa học, trong đó gần một
nửa tận dụng trực tiếp tính năng gợi ý mẫu của AI. Tuy
nhiên, việc quá phụ thuộc vào các mẫu sẵn có khiến
nhiều sản phẩm trở nên giống nhau, thiếu sáng tạo và
chưa thực sự phản ánh dấu ấn cá nhân cũng như chiều
sâu nội dung học thuật.
Để sử dụng Canva hiệu quả, sinh viên cần coi công
cụ này là “trợ lý sáng tạo” thay vì là “người thiết kế thay
thế”. Trước hết, việc xác định rõ mục tiêu nội dung và
lập dàn ý trước khi mở Canva là bước quan trọng, giúp
đảm bảo rằng sản phẩm cuối cùng phục vụ cho mục
tiêu học thuật chứ không chỉ dừng ở hình thức. Thứ hai,
các tính năng như Magic Design hay AI Presentation
nên được xem như bản nháp ban đầu, từ đó sinh viên có
KINH NGHIỆM - THỰC TIỄN
tapchikinhtelaodong@dhcd.edu.vn
69
thể chỉnh sửa, bổ sung dữ liệu, hình ảnh minh họa và
dẫn chứng phù hợp. Thứ ba, để tránh sự rập khuôn, sinh
viên nên cá nhân hóa thiết kế bằng cách thêm các yếu
tố gắn với bối cảnh môn học hoặc thực tiễn Việt Nam,
qua đó tạo nên sự khác biệt và tính độc đáo. Thứ tư, việc
học qua phản hồi cũng rất cần thiết: sinh viên có thể
trình bày sản phẩm trên lớp, ghi nhận góp ý từ giảng
viên và bạn học, rồi cải tiến thiết kế theo hướng ngày
càng hoàn thiện.
Như vậy, có thể thấy Canva mang lại nhiều giá trị
cho quá trình học tập nếu sinh viên biết sử dụng đúng
cách. Công cụ này vừa góp phần trực quan hóa kiến
thức, vừa hỗ trợ phát triển kỹ năng sáng tạo, hợp tác và
phản tư. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả cao nhất, sinh viên
cần chủ động điều chỉnh cách sử dụng, coi Canva là
công cụ trợ lực để nâng cao chất lượng học tập, chứ
không phải là giải pháp thay thế cho tư duy sáng tạo và
nội dung học thuật.
3.2.3. Công cụ Gamma AI: Tự động hóa thiết kế
thuyết trình
Gamma AI là công cụ ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào
việc tạo lập và tối ưu hóa bài thuyết trình, cho phép
người dùng nhập một đoạn văn bản hoặc ý tưởng, sau
đó tự động chuyển đổi thành bộ slide có bố cục, màu
sắc và hình ảnh minh họa phù hợp.
Một trong những điểm nổi bật khi sử dụng Gamma
AI trong học tập là khả năng kết hợp linh hoạt với
ChatGPT. Sinh viên có thể dùng ChatGPT để gợi ý dàn ý
hoặc xác định các luận điểm chính cho bài thuyết trình,
sau đó nhập dàn ý này vào Gamma AI để hệ thống tự
động xây dựng thành bộ slide hoàn chỉnh. Quy trình
này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn tạo ra sự
gắn kết hợp lý giữa phần nội dung học thuật và hình
thức trình bày, tránh tình trạng thuyết trình chỉ đẹp về
hình thức nhưng rỗng về nội dung.
Ưu điểm của Gamma AI là hỗ trợ nhanh chóng, giúp
sinh viên, đặc biệt trong các bài tập nhóm, có được sản
phẩm trình chiếu đồng bộ và hiện đại. Tuy nhiên, hạn
chế dễ nhận thấy là nguy cơ sinh viên quá phụ thuộc
vào thiết kế tự động, bỏ qua việc trau dồi kỹ năng trình
bày và khả năng kiểm soát mạch logic của bài nói. Ngoài
ra, rào cản ngôn ngữ (chủ yếu tiếng Anh) và yêu cầu kết
nối internet cũng là những yếu tố khiến công cụ này
chưa được sử dụng rộng rãi.
Gamma AI là công cụ hữu ích để đổi mới cách thức
thuyết trình trong giáo dục đại học. Khi được sử dụng
đúng cách - kết hợp với ChatGPT để xây dựng dàn ý,
đồng thời phát huy tư duy sáng tạo và khả năng kiểm
chứng nội dung - công cụ này sẽ góp phần nâng cao
hiệu quả học tập, giúp sinh viên vừa tiết kiệm thời
gian vừa rèn luyện được kỹ năng thuyết trình và làm
việc nhóm.
3.2.4. Công cụ Napkin AI: Tư duy hệ thống và sơ đồ hóa
ý tưởng
Napkin AI là công cụ trí tuệ nhân tạo được thiết kế
để hỗ trợ người học trong việc tổ chức và trực quan hóa
tư duy. Thay vì trình bày thông tin theo dạng văn bản
dài, Napkin AI cho phép biến ý tưởng phức tạp thành
các sơ đồ tư duy, bản đồ khái niệm hoặc mô hình hệ
thống rõ ràng và dễ hiểu. Đối với sinh viên đại học, đặc
biệt là khi phải xử lý các môn học có nhiều khái niệm
trừu tượng như Triết học, Xã hội học hay Quản trị,
Napkin AI giúp quá trình tiếp thu tri thức trở nên logic
và trực quan hơn.
Quan sát thực tiễn cho thấy tỷ lệ sinh viên sử dụng
Napkin AI còn khá thấp (dưới 15%), chủ yếu vì đây là
công cụ mới và chưa phổ biến rộng rãi. Trong khảo sát,
chỉ một số sinh viên thuộc các ngành Xã hội học và
Quản trị kinh doanh cho biết đã từng trải nghiệm
Napkin AI ở mức cơ bản. Ví dụ, một sinh viên sử dụng
công cụ này để tạo sơ đồ tư duy trong môn Triết học,
song do chưa quen thao tác nên sản phẩm chỉ dừng lại
ở khung ý tưởng sơ lược, thiếu chi tiết và khó trình bày
lại. Một sinh viên khác áp dụng Napkin AI trong môn
Quản trị chiến lược để phác họa mô hình SWOT, tuy
nhiên sản phẩm cuối cùng vẫn đơn giản, nhóm học tập
phải chỉnh sửa lại nhiều lần bằng PowerPoint. Những ví
dụ này cho thấy Napkin AI có tiềm năng hỗ trợ tư duy hệ
thống, nhưng mức độ khai thác của sinh viên hiện vẫn
còn hạn chế do thiếu kỹ năng thao tác và hướng dẫn sử
dụng phù hợp.
Tuy nhiên, ở nhóm sinh viên đã trải nghiệm, Napkin
AI phát huy vai trò như một “trợ lý tư duy hệ thống”: hỗ
trợ thiết kế sơ đồ luận điểm khi làm tiểu luận, hoặc bổ
sung các bản đồ tư duy vào slide thuyết trình để tăng
tính trực quan. Một điểm mạnh đáng chú ý là Napkin AI
có thể được kết hợp với ChatGPT và Gamma AI để tạo
nên sản phẩm học tập hoàn chỉnh: ChatGPT gợi ý dàn ý,
Gamma AI thiết kế slide, và Napkin AI bổ sung sơ đồ, mô
hình tư duy minh họa cho nội dung, giúp bài thuyết
trình vừa mạch lạc vừa phong phú.
Để Napkin AI thực sự trở thành công cụ hỗ trợ hiệu
quả, sinh viên cần chủ động sử dụng theo ba bước: (1)
xây dựng dàn ý nội dung bằng ChatGPT; (2) nhập luận
điểm chính vào Napkin AI để tạo sơ đồ tư duy hoặc bản
đồ khái niệm; (3) kết hợp sơ đồ này vào slide thuyết
trình trên Gamma AI để bổ sung hình minh họa trực
quan. Cách làm này không chỉ làm phong phú bài
thuyết trình, mà còn giúp sinh viên rèn luyện tư duy
logic, khả năng phân tích và hệ thống hóa kiến thức.
KINH NGHIỆM - THỰC TIỄN
Taåp chñ
Kinh tế & Lao động
Söë 1 thaáng 10/2025
70
Napkin AI có thể chưa phải công cụ quen thuộc với
tất cả sinh viên, nhưng nếu được khai thác hợp lý và kết
hợp cùng các công cụ AI khác, nó sẽ góp phần quan
trọng trong việc nâng cao chất lượng học tập,
biến bài thuyết trình không chỉ giàu nội dung
mà còn hấp dẫn về mặt trực quan và khoa học.
3.3. So sánh và phân tích tổng hợp
Qua phân tích bốn công cụ tiêu biểu gồm
ChatGPT, Canva, Gamma AI và Napkin AI, có thể
nhận thấy rằng mỗi công cụ đều mang lại
những giá trị riêng biệt, đồng thời bổ trợ lẫn
nhau trong quá trình học tập của sinh viên.
Khi bốn công cụ này được kết hợp hợp lý,
chúng có thể tạo thành một quy trình học tập
tích hợp: sinh viên dùng ChatGPT để gợi ý và
hoàn thiện dàn ý, sau đó dùng Napkin AI để trực
quan hóa thành sơ đồ tư duy, tiếp đến dùng
Gamma AI để tạo bộ slide thuyết trình, và cuối
cùng sử dụng Canva để hoàn thiện thiết kế và
thẩm mỹ. Cách kết hợp này không chỉ giúp tiết
kiệm thời gian, mà còn phát triển đồng thời
nhiều kỹ năng quan trọng: tư duy phản biện, khả
năng hệ thống hóa kiến thức, kỹ năng sáng tạo
và trình bày chuyên nghiệp.
Để minh họa rõ hơn sự khác biệt và bổ trợ
giữa các công cụ, có thể tham khảo bảng 1 dưới
đây.
Từ bảng 1 có thể thấy rõ rằng ChatGPT và
Canva giữ vai trò phổ biến nhất, hỗ trợ sinh viên
chủ yếu ở khâu xây dựng ý tưởng và trình bày
trực quan; trong khi Gamma AI và Napkin AI tuy
ít phổ biến hơn nhưng lại bổ sung những
chức năng đặc thù: một bên là tự động
hóa thuyết trình, một bên là sơ đồ hóa tư
duy. Vì vậy, thách thức đặt ra cho sinh
viên không phải là lựa chọn công cụ nào,
mà là cách kết hợp, tùy chỉnh và sử dụng
một cách sáng tạo, để biến AI thành trợ
thủ học tập thông minh, đồng hành cùng
quá trình phát triển tư duy độc lập và
sáng tạo, thay vì thay thế hoàn toàn cho
trí tuệ người học.
3.4. Rủi ro và thách thức khi sử dụng
AI trong học tập
Bên cạnh những lợi ích rõ rệt, việc ứng
dụng các công cụ AI trong học tập cũng
đặt ra nhiều rủi ro và thách thức cần lưu ý.
Đạo đức học thuật: AI có thể tạo ra văn
bản nhanh chóng, nhưng nếu sinh viên
phụ thuộc quá nhiều vào kết quả sinh sẵn,
nguy cơ đạo văn và vi phạm tính trung thực học thuật
sẽ gia tăng. Ví dụ, một số sinh viên sử dụng ChatGPT để
viết toàn bộ bài tiểu luận mà không kiểm chứng và trích
Hình 2: Ví dụ cách sử dụng Napkin
(Nguồn kết quả nghiên cứu của tác giả)
Bảng 1: Phân biệt các công cụ AI
(Nguồn: Khảo sát của tác giả)