Xây dựng giải pháp tạo dòng chảy tự nhiên cho dòng suối khu vực Chùa Côn Sơn và Đền Nguyễn Trãi

Chùa Côn Sơn và Đền Nguyễn Trãi là những di tích lịch sử văn hóa có giá trị quan trọng tại Việt Nam. Suối Côn Sơn, chảy qua khu vực này, đóng vai trò thiết yếu trong việc tạo cảnh quan và duy trì ý nghĩa văn hóa của quần thể di tích. Tuy nhiên, hiện tượng dòng suối cạn kiệt nghiêm trọng vào mùa khô đã làm suy giảm vẻ đẹp tự nhiên và ảnh hưởng đến giá trị lịch sử của khu vực. Việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp hiệu quả để tạo dòng chảy tự nhiên trở lại cho suối Côn Sơn không chỉ mang ý nghĩa bảo tồn di sản mà còn góp phần khôi phục cân bằng sinh thái và nâng cao trải nghiệm cho du khách. Nghiên cứu này nhằm đánh giá hiện trạng tài nguyên nước và đề xuất giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Các nhà khoa học, kỹ sư môi trường, chuyên gia thủy văn, và các nhà quản lý di tích văn hóa quan tâm đến giải pháp bảo tồn tài nguyên nước và cảnh quan cho các di sản lịch sử.

Nghiên cứu này tập trung vào việc khôi phục dòng chảy tự nhiên cho suối Côn Sơn tại khu vực Chùa Côn Sơn và Đền Nguyễn Trãi, những di tích lịch sử và văn hóa quan trọng. Vấn đề cạn kiệt dòng suối vào mùa khô đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cảnh quan và giá trị lịch sử của khu vực. Để giải quyết thách thức này, các nhà nghiên cứu đã áp dụng phương pháp khoa học tổng hợp. Đầu tiên, số liệu khí tượng thủy văn và bản đồ địa hình được thu thập, sau đó sử dụng Hệ thống Thông tin Địa lý (GIS) để xác định ranh giới lưu vực và vị trí tiềm năng cho hồ chứa. Đặc biệt, mô hình thủy văn mưa-dòng chảy NAM đã được hiệu chỉnh bằng dữ liệu từ trạm Đá Cổng để mô phỏng chính xác dòng chảy tự nhiên của suối Côn Sơn, đồng thời phương pháp điều tiết toàn liệt nhiều năm được dùng để đánh giá khả năng cấp nước. Kết quả mô phỏng cho thấy suối Côn Sơn có dòng chảy trung bình năm khoảng 32,7 l/s, nhưng chỉ đạt khoảng 3 l/s trong 3 tháng mùa kiệt thấp nhất. Từ đó, nghiên cứu đề xuất giải pháp xây dựng hồ chứa nước trên thượng nguồn để bổ sung nước vào mùa kiệt. Ước tính, một hồ chứa với dung tích gần 500.000 m³ có thể duy trì dòng chảy liên tục khoảng 25 l/s trong mùa kiệt hoặc 30-35 l/s nếu giảm thời gian cấp nước. Nghiên cứu này không chỉ đưa ra giải pháp kỹ thuật cụ thể để tạo dòng chảy tự nhiên mà còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo tồn tài nguyên nước và cảnh quan tại các di tích lịch sử, đồng thời gợi ý về sự cần thiết của việc thay đổi thảm phủ rừng để cải thiện nguồn nước lâu dài.