ĐỌC CHỮ KHẮC TRÊN HÒN ĐÁ CỔ SAPA
Những hòn đá khắc hình người thể hiện bằng những nét khắc đơn giản, sơ lược,
mang tính ước lệ. Một số chạm hình cặp nam nữ liền nhau, khắc rõ bộ phận sinh
dục cố ý phóng to hoặc nối liền với nhau. Người ta cho rằng đó là biểu hiện tính
chất phồn thực thường thấy trong tín ngưỡng của các cư dân nông nghiệp. Những
hòn đá khắc thể hiện Công cụ những vật dụng hàng ngày như: hình Cối xay, hình
Thớt, hình Bánh xe, Guồng nước, hoặc có cả hình Nhà... Song điển hình chiếm đại
đa số và phổ biến là khắc Hình Thắng Đồ, tổng hợp tất cả những loại nét khắc, nó
mang tính ước lệ và ký hiệu, mà người xưa đã thể hiện. Trên đó thấy: những thửa
ruộng bậc thang, những nương ngô, hoa màu bằng những nét song hành. Những
mái nhà, cụm dân cư bằng những nét, mảng hình vuông, hay chữ nhật...Đứng trên
núi tại Mường Hoa, khảo sát, ngắm nhìn toàn bộ phong cảnh thung lũng từ trên cao
xuống, thấy hình dòng suối Hoa, thấy những con đường mòn trên núi mờ tỏ, những
chỉ lưu của suối, những ruộng bậc thang, những mái nhà như là những mảng,
những miếng. Bất giác ta so sánh với những hình khắc đá dạng hình thắng đồ trên
đá, ta nhận thấy chúng có ý nghĩa hiện thực nhất định. Người xưa đã sử dụng các
nét thẳng, nét cong, mảng hình vuông, hoặc hình chữ nhật, nét hình tròn, nét thẳng,
nét hình chữ thập, nét xoắn ốc, nét chữ (S), nét bắt chéo, nét lượn, nét song hành,
khá phổ biến trên nhiều hòn đá khắc phản ảnh về địa dư, khu vực cư trú của người
xưa ở thung lũng Mường Hoa SaPa.
Điều muốn đề cập ở đây là Hòn đá khắc có chữ ở triền núi Lý Lao Chải gần Hầu
Thào, được các nhà nghiên cứu rất chú ý.
1. Tiếp cận thấy mặt đá khắc 5 dòng chữ (trong đó: dòng thứ hai chỉ có 1 chữ). Các
nét chữ trông giống nét của chữ (n), (m) và các nét sổ thẳng, ở giữa các dòng chữ
có những nét đục chấm dỗ của đá. Với những nét móc thẳng và cong thoáng nhìn