Ăn gì để khắc phục
chứng bệnh hay quên?
Hay quên là một chứng bệnh thường gặp, đặc biệt là ở người có tuổi và
cao tuổi, do chức năng của đại não bị suy giảm bởi nhiều nguyên nhân
khác nhau. Theo quan niệm của Đông y, nguyên nhân gây ra chứng hay
quên là sự lo lắng, ưu tư quá độ, làm tổn hại tinh tuỷ dẫn đến tình trạng
não không được nuôi dưỡng đầy đủ.
Để chữa chứng bệnh hay quên này, ngoài việc dùng thuốc, châm cứu, xoa
bóp, tập luyện khí công dưỡng sinh… Đông y rất chú trọng việc sử dụng
một số thực phẩm đơn thuần hoặc phối hợp với các vị thuốc để tạo ra các đồ
ăn thức uống có lợi cho việc phục hồi trí nhớ.
Trong Đông y, tình trạng bệnh lý này thuộc phạm vi các chứng “kiện vong”,
“hỉ vong”, “thiện vong”… với cơ chế bệnh sinh chủ yếu là do tâm tỳ suy
nhược, thận tinh hư yếu gây nên. Bởi lẽ, theo quan niệm Đông y, tâm tỳ chủ
huyết, thận chủ tinh tủy, nếu lo lắng ưu tư quá độ có thể làm thương tổn tâm
tỳ khiến cho âm huyết bị hao kiệt hoặc phòng dục quá độ không điều hòa có
thể làm tổn hại tinh tủy, tất cả đều đưa đến tình trạng não không được nuôi
dưỡng đầy đủ và tạo nên chứng trạng hay quên.
Dưới đây xin được giới thiệu những loại thường dùng để bạn đọc tham khảo
và vận dụng khi cần thiết
Óc lợn:
Óc lợn cho người mắc chứng hay quên do suy nhược thần kinh là rất thích
hợp.
Sách thuốc cổ viết: “Trư não bổ cốt tủy, ích hư lao, trị thần kinh suy nhược”.
Bởi vậy, việc dùng óc lợn cho người mắc chứng hay quên do suy nhược thần
kinh là rất thích hợp. Có thể lấy óc lợn 1 bộ, hoài sơn 30g và kỷ tử hấp chín
rồi ăn. Đây cũng là một ví dụ minh họa cho thuyết “dĩ tạng bổ tạng” (dùng
tạng phủ bổ tạng phủ) của Đông y.
Trứng chim bồ câu:
Có công dụng bổ thận tinh dùng rất tốt cho người suy giảm trí nhớ do thận
hư kèm theo chóng mặt, ù tai, lưng gối đau mỏi. Có thể dùng trứng chim bồ
câu 5 quả, long nhãn 15g, kỷ tử 15g, đường phèn 25g, trộn đều hấp chín, ăn
mỗi ngày 1-2 lần.
Trứng chim cút:
Có giá trị dinh dưỡng cao, giàu lecithin, một chất rất cần thiết cho cấu trúc
và hoạt động của não bộ. Dùng liên tục mỗi ngày 2 lần, mỗi lần 2 quả dưới
dạng đánh thành kem trứng.
Quả dâu chín:
Đông y gọi là tang thầm, sách Điền nam bản thảo viết: “Tang thầm ích thận
tạng nhi cố tinh”. Ngoài ra, quả dâu chín còn có tác dụng bổ huyết, an thần
và dưỡng não. Dùng dưới dạng trà hoặc sirô dâu.
Long nhãn:
Có công dụng ích tâm tỳ, bổ khí huyết và kiện não dùng rất tốt cho người
mắc chứng hay quên do tâm tỳ hư nhược, khí huyết suy giảm. Sách Bản thảo
cương mục cho rằng: Long nhãn có thể “khai vị ích tỳ, bổ hư cường trí”. Có
thể dùng long nhãn 500g, đường trắng 500g, nấu cách thủy thành dạng cao,
mỗi ngày ăn 2 lần, mỗi lần 10-15g hoặc long nhãn 15g, đại táo vài quả, gạo
tẻ 100g nấu thành cháo ăn hằng ngày.
Long nhãn có thể “khai vị ích tỳ, bổ hư cường trí”.
Bá tử nhân:
Có công dụng ích tỳ vị, dưỡng tâm khí, ích trí và an thần rất tốt cho người trí
nhớ suy giảm do lao dục quá độ, tâm huyết hao tổn. Có thể dùng dưới dạng
trà bá tử nhân.
Hạt sen:
Theo Thần nông bản thảo kinh, hạt sen thuộc loại thượng phẩm, có công
dụng ích tỳ vị, dưỡng tâm khí, ích trí lực, trừ bách bệnh. Có thể dùng dưới
dạng cháo hạt sen hoặc trà hạt sen. Để làm trà, dân gian hay lấy hạt sen đập
vụn hãm với nước sôi uống, có thể cho thêm một vài quả đại táo hoặc một
chút đường phèn.
Nấm linh chi:
Có công dụng dưỡng tâm an thần, ích khí bổ huyết, kiện não ích trí. Mỗi
ngày dung 5g sắc uống thay trà hoặc tán thành bột, mỗi ngày uống 2 lần,
mỗi lần 1,5g với nước ấm.
Hà thủ ô:
Có công dụng bổ thận dưỡng huyết, cường thận ích trí. Được dùng dưới
dạng trà phiến hoặc trà bột hà thủ ô, mỗi ngày 15-20g.
Đại táo:
Có công dụng bổ khí huyết, kiện tỳ vị, dùng rất tốt cho người mắc chứng
hay quên do khí huyết suy nhược. Đại táo rất giàu các sinh tố và nguyên tố
vi lượng, bởi vậy được gọi là một loại thuốc “hoàn” vi sinh tố thiên nhiên.
Được dùng dưới dạng sắc lấy nước uống thay trà.
Nhân sâm:
Có công dụng đại bổ nguyên khí, định tâm ích trí, rất có lợi cho việc nâng
cao năng lực hoạt động của não bộ. Dùng dưới dạng trà tan hoặc trà phiến,
mỗi ngày 3-5g.