CẤP CỨU Y TẾ TRONG THẢM HỌA
(Kỳ 5)
BSCK I ĐỖ CÔNG TÂM
Trưởng Phòng Kế hoạch Tổng
hợp
BV Cấp Cứu Trưng Vương
Phần B: Công tác y tế trong phòng chống thảm họa
2-Nhiệm vụ Ngành y tế
-Ngành y tế luôn sẵn sàng đối phó với thảm họa nhằm mục đích giảm nhẹ tổn thất
về sinh mạng con người trong lúc thảm họa xảy ra; phục hồi sức khỏe, giảm thiểu
di chứng cho nạn nhân; phòng chống dịch bệnh, bảo vệ môi trường sau khi thảm
họa xảy ra.
-Xây dựng kế hoạch y tế phục vụ phòng chống thảm họa cụ thể qua 4 giai đoạn
như đã nêu trong chiến lược phòng chống thảm họa: Ngăn ngừa, giảm nhẹ- Chuẩn
bị- Đối phó- Phục hồi.
-Các tuyến y tế từ trung ương đến cơ sở đều phải sẵn sàng tham gia và đáp ứng
yêu cầu phục vụ y tế.
-Cán bộ y tế phải nắm vững quy trình Kiểm soát cấp cứu thương vong hàng loạt
trong thảm họa.
-Đảm bảo đáp ứng đủ nguồn nhân lực y tế, thiết bị, dụng cụ tế, xe cứu thương,
dịch truyền, máu,thuốc phục vụ cứu chữa nạn nhân thảm họa.
3) Tổ chức thực hiện:
- Vai trò của Bộ Y tế: đề ra chiến lược phòng chống thảm họa, tổ chức hệ thống
y tế phòng chống thảm họa trong cả nước.
- Vai trò Sở Y tế các tỉnh thành: Thực hiện chiến lược của Bộ Y tế, đề ra kế
hoạch thực hiện phù hợp với đặc điểm tình hình, các nguy cơ thảm họa có thể xảy
ra ở địa phương.
- Vai trò điều hành, điều phối của Trung tâm cấp cứu 115 tại các tỉnh thành: Có
kế hoạch đối phó kịp thời với thảm họa, tổ chức các đội cấp cứu thường trực, điều
hành, điều phối mạng lưới cấp cứu của tỉnh thành phố.
- Vai trò của các đơn vị y tế: Tổ chức các đội cấp cứu, có kế hoạch đáp ứng kịp
thời khi được huy động tham gia cấp cứu, sẵn sàng tiếp nhận nạn nhân cấp cứu
hàng loạt.
4) Chỉ đạo điều hành các đơn vị y tế tại hiện trường:
a- Các thành phần đơn vị y tế tại hiện trường:
- Chỉ huy và điều hành các đơn vị y tế:
Tùy mức độ nghiêm trọng của tai nạn hàng loạt, người điều hành, chỉ huy các
đơn vị y tế có thể là:
+ Lãnh đạo Bộ Y tế
+ Lãnh đạo Sở Y tế.
+ Lãnh đạo TT Cấp cứu 115
+ Lãnh đạo y tế địa phương
- Các đội cấp cứu, các xe cứu thương: Vai trò của Đội trưởng cấp cứu, vai trò
điều hành, điều phối của TT Cấp cứu 115 các tỉnh thành.
- Các đơn vị y tế hỗ trợ: TT Y tế dự phòng, TT Sức khỏe Lao động& Môi trường,
TT Pháp y…
- Hội Chữ thập đỏ
- Các đơn vị tự nguyện: taxi và các phương tiện vận chuyển công cộng.
b- Mục tiêu:
Thực hiện 6 nhiệm vụ của cấp cứu ngoại viện, theo biểu tượng cấp cứu quốc tế (
star of life):
-Phát hiện sớm
-Báo cáo nhanh
-Đáp ứng kịp thời
-Chăm sóc tại hiện trường
-Chăm sóc trên đường vận chuyển
-Chuyển nạn nhân đến bệnh viện
5- Quy trình nghiệp vụ:
Thảm họa dù do thiên nhiên hay do con người thì việc đáp ứng y tế cho khắc phục
thảm họa cũng đều bao hàm các nội dung sau đây:
a)Phát tín hiệu cấp cứu:
-Do người dân, cơ quan, xí nghiệp tại chỗ gọi cấp cứu.
-Do cơ quan hữu trách phát tín hiệu: Công an, Cứu hỏa …
-Do Lãnh đạo Ngành y tế điều động.
Công việc này giữ vai trò quan trọng trong việc cứu thoát nạn nhân: việc phát
hiện sớm thảm họa, phát tín hiệu cấp cứu kịp thời, cung cấp thông tin chính xác về
mức độ thảm họa, số lượng nạn nhân…
b) Tiếp nhận tín hiệu cấp cứu:
-Trung tâm Cấp Cứu các tỉnh thành: Tiếp nhận qua cuộc gọi điện thoại
115
- Hoặc các cuộc điện thoại gọi đến các cơ sở y tế, sau đó chuyển tiếp về
TT Cấp cứu
Có nhiệm vụ ghi nhận chính xác và đầy đủ các thông tin ban đầu của thảm họa:
thời gian, địa điểm, mức độ, số lượng nạn nhân…
c) Xử lý thông tin cấp cứu
-Tại TT Cấp cứu: Tùy theo đánh giá mức độ thảm họa để có các biện
pháp:
+ Điều Đội cấp cứu gần hiện trường nhất hoặc điều các đội trung tâm.
+ Điều động một số lớn các đội của các cụm cấp cứu gần hiện trường.
+ Báo cáo Lãnh đạo Sở Y tế Thành phố huy động toàn ngành.
-Tại các cơ sở y tế địa phương:
+ Hoặc trực tiếp đáp ứng.
+ Hoặc vừa đáp ứng vừa báo cáo khẩn cấp về TT Cấp cứu 115 để xin
chi viện.
Cần lưu ý: Y tế địa phương là đơn vị đầu tiên tham gia cấp cứu tại
hiện trường.
-Lãnh đạo Sở Y tế hoặc Lãnh đạo y tế địa phương: khi tiếp nhận báo cáo
cần có các quyết định chính xác và kịp thời về kế hoạch y tế khắc phục
thảm họa, báo cáo Lãnh đạo chính quyền để có hướng chỉ đạo.