Tue-11/2/14
SỰ TƯƠNG TÁC MÔI TRƯỜNG VÀ CÂY ĂN QUẢ
Y = f (G,E)
– Yếu tố ngoại cảnh xác định kiểu hình – Các biện pháp kỹ thuật hạn chế các ảnh hưởng bất
lợi của các yếu tố ngoại cảnh.
CHƯƠNG 3 YÊU CẦU SINH THÁI CỦA CÂY ĂN QUẢ
Hiểu biết yêu cầu ngoại cảnh của cây, tác động của yếu tố ngoại cảnh để xây dựng kỹ thuật phù hợp cho từng điều kiện canh tác cụ thể.
4.1.Khí hậu
Các ngưỡng nhiệt độ
4.1.1. Nhiệt độ
Xoài chết: cây T< 0°C trong vài ngày, hoa <4,5°C trong vài giờ, ra hoa nhiều: 10-15°C, hoa thụ phấn tốt 21-27°C. Cây vải: nhiệt độ thấp là yếu tố quyết định đến sự ra hoa.
– Tốc độ sự hấp thụ nước, dinh dưỡng khoáng, quang hợp … – Tmin, max : 4,5-36°C. – T tối thích: tùy theo loài, giống cây và các giai – Sự ra hoa, giới tính hoa, sự ngủ nghỉ của hạt và đoạn phát triển của chúng. mầm, chín của quả. – Sự lên màu của quả khi chín.
Các ngưỡng nhiệt độ
– T không đổi cây Sinh trưởng và ra quả chậm hơn so với cây ở điều kiện biến động T ngày/ đêm.
Các ngưỡng nhiệt độ – Ngưỡng T min, max các tháng lạnh nhất, nóng nhất quyết định đến vùng phân bố, sản xuất các loại CĂQ.
– Đó là sự khác biệt giữa sản xuất CĂQ ở vùng nhiệt đới và á nhiệt đới.
– CĂQ á nhiệt đới yêu cầu T đêm – khi T vượt qua giới hạn này sẽ gây tổn hại cho cây.
– T thấp gây hại các loại CĂQ nhiệt đới.
– T cao gây hại CĂQ ôn đới. mãn nhu cầu ngủ nghỉ. Bảng 4.1. Ngưỡng nhiệt độ trung bình tối thấp cho cây
sống sót, sản xuất hàng hoá và tối ưu đối với một số cây
ăn quả (Watson và Moncur, 1985) Chuối
Khế
Sầu riêng
Ổi
Mít
Vải
Nhãn
Xoài
Măng cụt
Đu đủ
Dứa
Chôm chôm
Hồng xiêm Tối thấp
6-8
6-8
14-16
14-16
6-10
4-8
4-8
6-8
10-14
6-8
6-8
8-12
6-10 Sinh trưởng kém
>8
>8
> 16.
> 8
> 10
8-18
> 14
> 8
> 14
> 8
> 8
> 12
> 10 Tối thích
>16
> 14
> 18
> 14
> 14
8-14
> 16
> 12
> 16
> 14
> 10
> 14
> 14 Nơi có mùa đông lạnh việc chọn địa điểm trồng
CĂQ nhiệt đới và á nhiệt đới trở nên rất quan trọng:
– Độ cao
– Vĩ độ
– Độ dốc
– Hướng dốc
– Hướng gió gây hại thịnh hành (gió mùa đông bắc, gió Tây-nam, gió mạnh) – Nước là thành phần quan trọng và hệ thống dung – Mưa nhiều: môi của tế bào • Ảnh xấu đến sự ra hoa, đậu quả
• Dễ nhiễm sâu bệnh hại
• Giảm chất lượng quả
• Giảm thiểu hoạt động của côn trùng truyền phấn
– Thời tiết khô ráo kết hợp T thấp trước thời kỳ ra – Là môi trường vận chuyển trong cây
– Duy trì sức trương cần thiết cho sự thoát hơi nước và sinh trưởng của cây. hoa ra hoa rộ: – Lượng mưa và phân bố mưa là 2 yếu quan trọng trong trong CĂQ. – Nhu cầu nước đủ, kịp thời cho cây là yếu để thâm – Quang hợp, ra hoa, sinh trưởng và lên màu quả.
– Cường độ chiếu sáng giảm cây sinh trưởng chậm
lại, quả bé, năng suất thấp, tích luỹ đường kém. canh tăng năng suất CĂQ. – Kết cấu, cấu trúc, – Gió nhẹ (5-6m/s) có tác dụng điều hoà chế độ khí • Thoát hơi nước nhiều
• Rách lá
• Rụng hoa, quả, gãy cành, thậm chí đổ cây vv.. trong vườn.
– Gió mạnh: khả năng giữ nước,
thoát nước rất quan
trọng cho CĂQ.
– Độ dày tầng canh tác cho nhiều loại cây
ăn quả ở vào
khoảng 5,5-6,5.
– Địa hình, độ dốc. – Các loại cây khác nhau có sức chống đỡ gió khác – Mực nước ngầm
– Độ pH thích hợp nhau. Bảng 4.2. Mức dinh dưỡng cần thiết cho sinh trưởng
một số loại cây ăn quả
(Reuter và Robinson, 1986; Jone et al, 1991) • Nguyên tố đa lượng cần thiết: N, P, K, Ca, Mg, S
• Nguyên tố vi lượng chủ yếu: Fe, Mn, Cu. B, Mo, Cl Lượng phân bón cho cây Hồng theo độ tuổi (kg/cây) Na Lá 1,6-2,0 0,08-0,25 0,75-2,0 1,0-3,0 0,25-0,8 0,2-0,6 Bơ Lá 3,5-4,5 0,2-0,4 3,5-5,0 0,8-1,5 0,25-0,8 0,25-0,8 Chuối Lá Lá 1,3-1,6 0,14-0,16 1,3-1,6 0,9-1,5 0,25-0,4 Ổi 1,3-1,5 0,15-0,2 0,8-1,2 0,56 0,21 ,01-0,16 Vải Lá 1,0-1,5 0,08-0,25 0,4-0,9 2,0-5,0 0,2-0,5 Xoài Lá Đu đủ Cuống lá 1,1-2,5 0,22-0,4 3,3-5,5 1,0-3,0 0,4-1,2 4,8-5,3 0,25-0,35 2,0-2,5 0,5-1,5 0,25-0,35 0,2-0,4 Lạc tiên Lá Loại phân 1,5-1,7 <0,1 2,2-3,0 0,8-1,2 <0,3 Dứa Lá Phân chuồng
Đạm sunfat
Lân Super
Kaliclorua 1
10,0
0,50
0,25
0,10 3
15,00
0,60
0,25
0,10 Tuổi cây
10
5
25,00
20,00
2,00
0,75
1,00
0,25
0,50
0,20 15
30,00
2,50
1,50
0,80 20
40,00
3,00
2,00
1,001
Tue-11/2/14
Các ngưỡng nhiệt độ
Nhiệt độ (ºC)
Loại cây
trồng
Ảnh hưởng thiếu hay thừa nước
4.1.2. Nước và sự thoát hơi nước
Ảnh hưởng thiếu hay thừa nước
4.1.3. Ánh sáng và quang chu kỳ
2
Tue-11/2/14
4.2. Đất và các chất dinh dưỡng
4.1.4. Gió, bão
4.2.2. Các chất dinh dưỡng và yêu
cầu dinh dưỡng của cây
Mức dinh dưỡng cần thiết (%) cho sinh trưởng
Loại cây Bộ phận
N
Mg
Ca
P
K
2,5-3,0 0,16-0,2 1,0-1,5 0,6-1,0 0,35-0,5
S
3
