Bài giảng Kế toán ngân hàng: Chương 3 - ThS. Phùng Thị Hồng Gấm

Trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, nghiệp vụ huy động vốn đóng vai trò tối quan trọng, là nền tảng duy trì thanh khoản và thúc đẩy hoạt động kinh doanh. Việc quản lý và ghi nhận chính xác các giao dịch này không chỉ đảm bảo sự tuân thủ các quy định pháp luật mà còn là yếu tố then chốt cho sự minh bạch và ổn định tài chính của các tổ chức tín dụng. Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan và chi tiết về kế toán nghiệp vụ huy động vốn, tập trung vào các nguyên tắc, chuẩn mực và quy trình áp dụng tại ngân hàng. Mục tiêu là làm rõ các khía cạnh trọng yếu, từ khái quát chung đến các phương pháp tính toán cụ thể, nhằm trang bị kiến thức nền tảng vững chắc.

Sinh viên chuyên ngành tài chính - ngân hàng, kế toán, kiểm toán; cán bộ nghiệp vụ tại các tổ chức tín dụng; và những ai quan tâm đến lĩnh vực kế toán ngân hàng.

Tài liệu này trình bày một cách có hệ thống về kế toán nghiệp vụ huy động vốn tại ngân hàng, bắt đầu bằng cái nhìn tổng quan về các hình thức huy động vốn, bao gồm cả huy động vốn thường xuyên thông qua các loại tiền gửi của khách hàng (không kỳ hạn, có kỳ hạn, tiết kiệm) và huy động vốn không thường xuyên qua phát hành giấy tờ có giá hoặc vay liên ngân hàng. Phần trọng tâm đi sâu vào kế toán nghiệp vụ tiền gửi, chi tiết hóa các chuẩn mực kế toán Việt Nam liên quan (VAS 1, 16, 22) và các quy định cụ thể về ghi nhận, cân đối tài khoản và trình bày trên Báo cáo tài chính. Về phương pháp, tài liệu mô tả quy trình kế toán chi tiết từ khâu tiếp nhận tiền gửi, xử lý các nghiệp vụ chi trả lãi, đến thanh toán tài khoản. Các chứng từ gốc và chứng từ ghi sổ cần thiết, như giấy gửi tiền, sổ tiết kiệm, phiếu thu, phiếu chi, được liệt kê rõ ràng. Đặc biệt, tài liệu nhấn mạnh vai trò của các tài khoản tiền gửi khách hàng (TK 42) và các tiểu khoản phân loại theo kỳ hạn, loại tiền tệ. Việc tính lãi tiền gửi được giải thích qua hai phương pháp chính: phương pháp tích số áp dụng cho tiền gửi không kỳ hạn và phương pháp số dư cho tiền gửi có kỳ hạn, kèm theo các ví dụ minh họa cụ thể để người đọc dễ dàng nắm bắt cách hạch toán và tính toán trong thực tế. Giá trị ứng dụng của nội dung này nằm ở việc cung cấp nền tảng kiến thức vững chắc cho việc quản lý tài chính ngân hàng, đảm bảo tuân thủ quy định và nâng cao hiệu quả hoạt động.