Bài giảng Kế toán ngân hàng: Chương 4 - ThS. Phùng Thị Hồng Gấm

Dịch vụ thanh toán qua ngân hàng đóng vai trò thiết yếu trong hoạt động kinh tế hiện đại, là cầu nối quan trọng giữa các giao dịch tài chính. Việc hiểu rõ và thực hiện kế toán chính xác cho các dịch vụ này không chỉ đảm bảo sự minh bạch, tuân thủ pháp luật mà còn góp phần vào sự ổn định và hiệu quả của hệ thống tài chính quốc gia. Chương này nhằm mục đích cung cấp một cái nhìn tổng quan toàn diện về các thể thức và hình thức thanh toán phổ biến qua ngân hàng, cùng với các nguyên tắc và quy định kế toán liên quan, từ đó nâng cao năng lực quản lý và hạch toán trong lĩnh vực ngân hàng.

Sinh viên chuyên ngành kế toán, tài chính ngân hàng, cán bộ nghiệp vụ tại các ngân hàng thương mại, và những người quan tâm đến hoạt động thanh toán và hạch toán ngân hàng.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn chi tiết về kế toán dịch vụ thanh toán qua ngân hàng, bắt đầu bằng việc khái quát các thể thức thanh toán chủ yếu. Nội dung làm rõ định nghĩa và quy trình của Ủy nhiệm chi (UNC), Ủy nhiệm thu (UNT) và Séc, bao gồm các thủ tục, điều kiện thanh toán, và các quy định về xuất trình chứng từ. Sau đó, chương đi sâu vào các hình thức thanh toán vốn qua ngân hàng, giải thích về thanh toán vốn giữa các ngân hàng, các loại lệnh chuyển tiền như Lệnh chuyển CÓ (LCC) và Lệnh chuyển NỢ (LCN). Các phương thức thanh toán phức tạp hơn như thanh toán liên hàng, thanh toán bù trừ (TTBT) và thanh toán từng lần qua Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cũng được trình bày, làm nổi bật cơ chế hoạt động và vai trò của từng hình thức trong hệ thống thanh toán. Phần quan trọng tiếp theo tập trung vào chuẩn mực kế toán và các quy định hiện hành, đề cập đến Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01) và các điều kiện để sử dụng dịch vụ thanh toán. Tài liệu cũng hướng dẫn cách trình bày các nghiệp vụ này trên Báo cáo tài chính (BCTC), đặc biệt là việc sử dụng các tài khoản như TK Tiền gửi không kỳ hạn bằng VND (TK 4211) và các tài khoản thanh toán vốn giữa các ngân hàng (TK 5111, TK 5012). Cuối cùng, chương đi vào chi tiết kế toán cho từng thể thức thanh toán chủ yếu, liệt kê các chứng từ và tài khoản sử dụng, cung cấp một khuôn khổ thực tiễn cho việc ghi nhận và quản lý các giao dịch thanh toán trong ngân hàng, đảm bảo tính chính xác và tuân thủ các quy định tài chính.