Giải pháp tăng cường năng lực thích ứng cho sinh viên kế toán trước biến động môi trường đào tạo và nghề nghiệp

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang trải qua những chuyển biến sâu rộng do cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, sự phát triển không ngừng của công nghệ số, và quá trình hội nhập quốc tế, ngành kế toán đang đối mặt với nhiều thách thức và cơ hội mới. Những thay đổi về chính sách, pháp lý, công nghệ và văn hóa doanh nghiệp đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với đội ngũ kế toán trong tương lai. Đặc biệt, sinh viên kế toán tại các trường đại học địa phương cần được trang bị năng lực thích ứng linh hoạt để đáp ứng yêu cầu khắc nghiệt của thị trường lao động. Bài viết này nhằm phân tích sâu rộng các yếu tố môi trường tác động đến đào tạo kế toán, đánh giá thực trạng nhận thức và những khó khăn của sinh viên, từ đó đề xuất các giải pháp thiết thực để nâng cao năng lực thích ứng nghề nghiệp trong thời đại số.

Các nhà hoạch định chính sách giáo dục, ban giám hiệu và giảng viên các trường đại học đào tạo ngành kế toán (đặc biệt là các trường đại học địa phương), sinh viên kế toán và các chuyên gia trong lĩnh vực kế toán.

Nghiên cứu này trình bày một phân tích toàn diện về tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực thích ứng cho sinh viên kế toán trong bối cảnh biến động của môi trường đào tạo và nghề nghiệp. Bối cảnh chuyển đổi số, sự thay đổi liên tục của chính sách pháp lý (chuẩn mực kế toán quốc tế IFRS, hóa đơn điện tử) và yêu cầu từ môi trường kinh tế - văn hóa doanh nghiệp đòi hỏi sinh viên phải có khả năng thích nghi cao. Tác giả đã tiến hành tổng hợp lý thuyết và khảo sát thực tế 85 sinh viên năm cuối ngành Kế toán tại Trường Đại học Hải Dương để đánh giá mức độ nhận thức và các khó khăn mà sinh viên đang gặp phải khi thích ứng với các yếu tố môi trường này. Kết quả khảo sát cho thấy, sinh viên tại các trường đại học địa phương còn gặp nhiều hạn chế trong việc cập nhật kiến thức mới, thiếu kỹ năng sử dụng phần mềm kế toán chuyên dụng, ít cơ hội tiếp xúc với thực tiễn doanh nghiệp, cũng như còn thiếu tư duy linh hoạt và kỹ năng phân tích dữ liệu tài chính. Từ những phát hiện này, bài viết đề xuất sáu nhóm giải pháp trọng tâm. Các giải pháp bao gồm: cập nhật chương trình đào tạo để tích hợp các nội dung mới như kế toán xanh, kế toán số và báo cáo ESG; tăng cường đào tạo phần mềm kế toán thông qua hợp tác với doanh nghiệp và tổ chức workshop; mở rộng hoạt động thực hành, thực tập và xây dựng môi trường học tập mô phỏng doanh nghiệp; nâng cao năng lực giảng viên về công nghệ và chuẩn mực quốc tế; xây dựng hệ sinh thái học tập linh hoạt (blended learning); và thúc đẩy hợp tác quốc tế, trao đổi sinh viên. Những giải pháp này nhằm trang bị cho sinh viên kế toán không chỉ kiến thức chuyên môn vững chắc mà còn cả những kỹ năng mềm, kỹ năng công nghệ và tư duy thích ứng cần thiết, giúp họ phát triển bền vững và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động toàn cầu.