Bài giảng Kế toán tài chính: Chương 1 - ThS. Mai Hoàng Hạnh

Trong bối cảnh kinh doanh hiện đại, việc quản lý hiệu quả các tài sản có tính thanh khoản cao như tiền mặt và các khoản phải thu là yếu tố then chốt quyết định sự ổn định và phát triển của mọi doanh nghiệp. Tiền không chỉ là phương tiện trao đổi mà còn là thước đo khả năng thanh toán tức thời, trong khi các khoản phải thu đại diện cho dòng tiền tương lai không kém phần quan trọng. Chương này tập trung vào việc cung cấp cái nhìn toàn diện về kế toán tiền và các khoản phải thu, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết lập các nguyên tắc kiểm soát nội bộ chặt chẽ để bảo vệ tài sản, ngăn ngừa rủi ro và đảm bảo tính minh bạch trong báo cáo tài chính. Việc nắm vững các nguyên tắc này là nền tảng cho việc vận hành tài chính doanh nghiệp một cách hiệu quả.

Sinh viên chuyên ngành kế toán, kiểm toán; kế toán viên; và các nhà quản lý tài chính đang tìm hiểu về quản lý và kế toán tiền, các khoản phải thu trong doanh nghiệp.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn sâu sắc về kế toán tiền và các khoản phải thu, bắt đầu từ định nghĩa cơ bản về tiền như một bộ phận của tài sản ngắn hạn có tính thanh khoản cao nhất, tồn tại dưới nhiều hình thức như tiền Việt Nam đồng, ngoại tệ và vàng. Nội dung tài liệu phân loại tiền theo nơi quản lý (tại quỹ, ngân hàng) và hình thức, đồng thời đi sâu vào các nguyên tắc kiểm soát nội bộ nghiêm ngặt. Các nguyên tắc này bao gồm yêu cầu về nhân viên liêm chính, phân chia trách nhiệm rõ ràng, hệ thống chứng từ kế toán và sổ sách kế toán chặt chẽ, đối chiếu thường xuyên và hạn chế sử dụng tiền mặt nhằm giảm thiểu rủi ro. Chương trình cũng hướng dẫn chi tiết về các quy định kế toán liên quan đến việc sử dụng đơn vị tiền tệ thống nhất (VND), cách quy đổi và theo dõi ngoại tệ, cũng như vàng tiền tệ. Các tài khoản kế toán cụ thể như TK 111 cho tiền mặt và TK 112 cho tiền gửi ngân hàng được trình bày cùng với các chứng từ liên quan (phiếu thu, phiếu chi, giấy báo nợ/có). Đặc biệt, tài liệu minh họa rõ ràng các giao dịch phát sinh liên quan đến tiền như vay ngắn hạn/dài hạn, thu hồi các khoản nợ, đầu tư, mua sắm vật tư/tài sản cố định, chi phí phát sinh, và xử lý các trường hợp kiểm kê thiếu/thừa. Việc hiểu rõ các quy trình và nguyên tắc này không chỉ giúp đảm bảo sự tuân thủ các chuẩn mực kế toán mà còn nâng cao hiệu quả quản lý dòng tiền, góp phần vào sự ổn định tài chính và tăng trưởng bền vững của doanh nghiệp.