1
TRƯ
ỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN V
À TRUY
ỀN THÔNG
KHOA HỆ THỐNG THÔNG TIN KINH TẾ
BÀI GIẢNG
KẾ TOÁN TÀI CHÍNH
Nhóm biên soạn: ThS.Phan Thị Thanh Huyền
ThS.Nguyễn Thị Thanh Thủy
ThS.Đinh Thị Ngọc Oanh
ThS. Đỗ Loan Anh
THÁI NGUYÊN, NĂM 2012
2
MỤC LỤC
Lời mở đầu........................................................................................................................... 6
Chương 1. NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA LÝ THUYẾT HẠCH TOÁN ................8
1.1 Bản chất và đối tượng của hạch toán kế toán ........................................................... 8
1.2 Hệ thống các phương pháp của hạch toán kế toán................................................. 10
1.2.1 Phương pháp chứng từ kế toán ........................................................................ 10
1.2.2 Phương pháp tính giá ........................................................................................ 10
1.2.3 Phương pháp đối ứng - tài khoản ..................................................................... 10
1.2.4 Phương pháp tổng hợp cân đối kế toán ........................................................... 11
1.3 Tổ chức sổ kế toán ................................................................................................... 11
1.3.1 Hình thức Nhật ký- Sổ cái. ............................................................................... 11
1.3.2 Hình thức kế toán Nhật ký chung. ................................................................... 13
1.3.3 Hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ. ................................................................. 15
1.3.4 Hình thức kế toán Nhật ký chứng từ................................................................ 18
1.3.5 Hình thức kế toán trên máy vi tính .................................................................. 22
Chương 2. HẠCH TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TRONG DOANH NGHIỆP .............24
2.1 Khái niệm, đặc điểm tài sản cố định, nhiệm vụ của hạch toán tài sản cố định .... 24
2.1.1 Khái niệm .......................................................................................................... 24
2.1.2 Đặc điểm của tài sản cố định ............................................................................ 24
2.1.3 Nhiệm vụ của kế toán TSCĐ ........................................................................... 24
2.2 Phân loại TSCĐ và đánh giá TSCĐ ....................................................................... 25
2.2.1 Phân loại TSCĐ ................................................................................................ 25
2.2.2 Đánh giá TSCĐ ................................................................................................. 27
2.3 Hạch toán tình hình biến động TSCĐ .................................................................... 31
2.4 Hạch toán khấu hao TSCĐ ...................................................................................... 46
2.5 Hạch toán sửa chữa TSCĐ ..................................................................................... 54
2.5.1 Đối với sửa chữa thường xuyên ....................................................................... 55
2.5.2 Đối với sửa chữa lớn TSCĐ : ........................................................................... 55
2.5.3 Kế toán sửa chữa nâng cấp tài sản cố định ...................................................... 56
3
Chương 3. HẠCH TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU VÀ CÔNG CỤ DỤNG CỤ ...........59
3.1 Đặc điểm nguyên vật liệu và nhiệm vụ hạch toán ................................................. 59
3.1.1 Đặc điểm nguyên vật liệu ................................................................................. 59
3.1.2 Nhiệm vụ hạch toán vật liệu ............................................................................. 59
3.2 Phân loại và tính giá nguyên vật liệu ..................................................................... 60
3.2.1 Phân loại nguyên vật liệu ................................................................................. 60
3.2.2 Tính giá nguyên vật liệu ................................................................................... 61
3.3 Hạch toán chi tiết vật liệu ........................................................................................ 63
3.3.1 Tổ chức chứng từ kế toán vật liệu.................................................................... 63
3.3.2 Hạch toán chi tiết vật liệu ................................................................................. 64
3.4 Kế toán tổng hợp nguyên vật liệu ........................................................................... 67
3.4.1 Kế toán tổng hợp vật liệu theo phương pháp kê khai thường xuyên ............. 68
3.4.2 Kế toán tổng hợp vật liệu theo phương pháp kiểm kê định kỳ ...................... 75
3.5 Kế toán công cụ dụng cụ ......................................................................................... 76
3.5.1 Kế toán tổng hợp CCDC theo phương pháp kê khai thường xuyên .............. 76
3.5.2 Kế toán tổng hợp CCDC theo phương pháp kiểm kê định kỳ ....................... 80
Chương 4. HẠCH TOÁN TIỀN LƯƠNG, CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG
VÀ TÌNH HÌNH THANH TOÁN VỚI NGƯỜI LAO ĐỘNG ........................................82
4.1 Khái niệm, bản chất và nhiệm vụ của hạch toán tiền lương trong doanh nghiệp 82
4.1.1 Khái niệm, bản chất của tiền lương trong doanh nghiệp ................................ 82
4.1.2 Nhiệm vụ kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương ......................... 83
4.2 Các hình thức tiền lương và quỹ lương của doanh nghiệp .................................... 83
4.2.1 Các hình thức tiền lương .................................................................................. 83
4.2.2 Quỹ tiền lương .................................................................................................. 86
4.3 Hạch toán số lượng, thời gian và kết quả lao động ............................................... 87
4.3.1 Hạch toán số lượng lao động ............................................................................ 87
4.3.2 Hạch toán thời gian lao động ........................................................................... 88
4.3.3 Hạch toán kết quả lao động .............................................................................. 88
4.4 Hạch toán tiền lương, tiền thưởng và thanh toán với người lao động .................. 88
4.5 Hạch toán các khoản trích theo lương ................................................................... 92
4.5.1 Nội dung các khoản trích theo lương............................................................... 92
4
4.5.2 Hạch toán các khoản trích theo lương ............................................................ 94
Chương 5. HẠCH TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN
PHẨM............................................................................................................................................99
5.1 Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất ....................................................... 99
5.1.1 Chi phí sản xuất................................................................................................. 99
5.1.2 Phân loại chi phí sản xuất ................................................................................. 99
5.2 Giá thành sản phẩm ............................................................................................... 100
5.3 Đối tượng và phương pháp hạch toán chi phí ...................................................... 101
5.4 Hạch toán chi phí sản xuất theo phương pháp kê khai thường xuyên ................ 101
5.4.1 Kế toán tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp ........................................ 101
5.4.2 Kế toán chi phí nhân công trực tiếp .............................................................. 102
5.4.3 Kế toán chi phí sản xuất chung ...................................................................... 103
5.4.4 Kế toán chi phí trả trước ................................................................................. 105
5.4.5 Hạch toán chi phí phải trả............................................................................... 107
5.4.6 Hạch toán chi phí sản xuất toàn doanh nghiệp .............................................. 109
5.4.7 Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ .............................................................. 111
5.5 Hạch toán chi phí sản xuất theo phương pháp kiểm kê định kỳ ......................... 112
5.6 Tính giá thành sản phẩm hoàn thành .................................................................... 114
5.6.1 Đối tượng tính giá thành ................................................................................. 114
5.6.2 Các phương pháp tính giá thành sản phẩm ................................................... 114
Chương 6. HẠCH TOÁN THÀNH PHẨM, TIÊU THỤ SẢN PHẨM.......................120
6.1 Hạch toán thành phẩm ........................................................................................... 120
6.2 Hạch toán tiêu thụ thành phẩm ............................................................................. 122
6.3 Hạch toán chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp và kết quả hoạt động
sản xuất kinh doanh 128
6.3.1 Hạch toán chi phí quản lý doanh nghiệp ....................................................... 128
6.3.2 Hạch toán chi phí bán hàng ............................................................................ 130
Chương 7. HẠCH TOÁN VÀ PHÂN PHỐI KẾT QUẢ KINH DOANH .................132
7.1 Hạch toán kết quả kinh doanh ............................................................................... 132
7.2 Hạch toán phân phối kết quả hoạt động kinh doanh............................................ 138
7.2.1 Hạch toán thanh toán với Ngân sách về thuế thu nhập doanh nghiệp ......... 138
5
7.2.2 Hạch toán phân chia lợi nhuận sau thuế ........................................................ 139
Chương 8. BÁO CÁO TÀI CHÍNH ....................................................................................140
8.1 Mục đích và nội dung của Báo cáo tài chính ....................................................... 140
8.2 Báo cáo tài chính.................................................................................................... 141
8.3 Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh ................................................................. 151