1
1
Ch
ươ
ng 3: KEÁ TOAÙN MUA BAÙN
HAØNG HOÙA TRONG NÖÔÙC
2
NOÄI DUNG
Khaùi nieäm vaø nguyeân taéc
Nhieäm vuï cuûa keá toaùn
Keá toaùn mua haøng hoùa
Keá toaùn tieâu thuï haøng hoùa
3
Khaùi nieäm
Saûn xua át Tieâu duøng
Hoa ït ñoä ng
thöông maïi
Döï tröõ
Mua ha øng
Ba ùn haøng
2
4
Haøng hoaùtrong kinh doanh thöông maïi mua veàvôùi muïc ñích ñeå
baùn
Haøng mua veàcoùtheåtöønhieàu nguoàn khaùc nhau, giaùcaûkhaùc
nhau
Phöông thöùc baùn haøng trong kinh doanh thöông maïi raát ña daïng.
Caàn chuùyùñeán thôøi gian löu chuyeån haøng hoaùcuûa caùc loaïi haøng
ñeåcoùkeáhoaïch döïtröõhôïp lyù.
Ñaëc ñie åm
5
Nguyeân taéc
Haøng hoùa mua vaøo ñöôïc tính theo giaùgoác
Laäp döïphoøng giaûm giaùhaøng toàn kho khi giaùtròthuaàn
coùtheåthöïc hieän ñöôïc nhoûhôn giaùgoác
Haïch toaùn chi tieát giaùmua vaøchi phí mua haøng hoùa
Haøng hoùa xuaát kho phaûi tuaân thuûnguyeân taéc nhaát quaùn
trong keátoaùn.
Doanh thu ñöôïc ghi nhaän phaûi ñaûm baûo nguyeân taéc phuø
hôïp vôùi chi phí ñaõtaïo neân doanh thu ñoù.
6
NHIEÄM VUÏ CUÛA KEÁ TOAÙN
Tuaân thuûcaùc nguyeân taéc keátoaùn trong haïch toaùn quaùtrình löu chuyeån
haøng hoùa, chaáp haønh ñuùng caùc cheáñoätaøi chính veàchöùng töø, soåsaùch keá
toaùn theo quy ñònh.
Phaûn aùnh ñuùng trògiaùvoán cuûa haøng hoùa nhaäp kho cuõng nhö haøng hoùa tieâu
thuïtrong kyølaøm cô sôûcho vieäc cung caáp thoâng tin veàkeát quaûkinh doanh
cuûa doanh nghieäp.
Ghi cheùp vaøphaûn aùnh kòp thôøi tình hình bieán ñoäng haøng hoùa cuûa doanh
nghieäp veàmaët giaùtròvaøhieän vaät. Kieåm tra chaët cheõtình hình thöïc hieän keá
hoïach mua vaøo, baùn ra vaøtình hình döïtröõhaøng hoùa toàn kho, phaùt hieän xöû
lyùkòp thôøi caùc tröôøng hôïp haøng hoùa öùñoïng, hö hoûng, thaát thoùat…
Ghi nhaän kòp thôøi doanh thu phaùt sinh trong kyøñoàng thôøi theo doõi chaët cheõ
caùc tröôøng hôïp ñöôïc ghi nhaän laøm giaûm doanh thu nhö: chieát khaáu thöông
maïi, giaûm giaùhaøng baùn, haøng baùn bòtraûlaïi.
Theo doõi phaûn aùnh chi phí mua haøng phaùt sinh trong kyøvaølöïa choïn tieâu
thöùc phuøhôïp ñeåphaân boåchi phí mua haøng cho haøng baùn ra cuûa töøng kyø.
Thöïc hieän vieäc laäp döïphoøng ñoái vôùi nhöõng haøng hoùa coùgiaùgoác lôùn hôn
giaùtròthuaàn coùtheåthöïc hieän ñöïôïc vaøo cuoái nieân ñoäkeátoaùn.
3
7
KEÁ TOAÙN MUA HAØNG HOÙA
Khaùi nieäm
Nguyeân taéc tính giaù
Ñieàu kieän ghi nhaän
Chöùng töø keá toaùn
Soå ke á toaùn
Taøi khoaûn söû duïng
Ke á toaùn moät soá nghieäp vuï kinh teá phaùt sinh chuû yeáu
8
Khaùi nieäm
Mua haøng laøgiai ñoaïn ñaàu cuûa quaùtrình löu chuyeån
haøng hoùa, laøchieác caàu noái töøsaûn xuaát ñeán tieâu
duøng.
Thoâng qua caùc phöông thöùc mua haøng nhö: mua tröïc
tieáp, mua traûchaäm traûgoùp, ñaët haøng… haøng hoùa
ñöôïc luaân chuyeån töønôi saûn xuaát ñeán nôi tieâu duøng
hoaëc tieáp tuïc saûn xuaát.
9
Caùc phöông thöùc mua haøng
Phöông thöùc chuyeån haøng
•Ngöôøi baùn seõ giao haøng taän nôi
•Ñòa ñieåm, thôøi ñieåm chuyeån giao haøng: Beân mua
•Ruûi ro gaén vôùi beân baùn khi haøng treân ñöôøng
Phöông thöùc mua haøng tröïc tieáp
•Mua haøng treân thò tröôøng, beân baùn
•Ñòa ñieåm, thôøi ñieåm chuyeån giao haøng: Beân baùn
•Ruûi ro gaén vôùi beân mua khi haøng treân ñöôøng
4
10
Nguyeân taéc tính giaù
Ñaùnh giaùhaøng hoaùnhaäp kho phaûi tuaân ñuùng nguyeân
taéc giaùgoác.
Giaùtrò haøng hoùa nhaäp kho ñöôïc tính baèng soátieàn ñaõ
traûhoaëc soátieàn phaûi traûñeåcoùhaøng hoùa tính ñeán thôøi
ñieåm haøng hoùa saün saøng ñeåbaùn.
Taùch bieät giaùmua cuûa haøng hoùa vaøchi phí mua haøng
hoùa
11
Giaù mua cuûa haøng hoùa
Giaù mua cuûa haøng hoùa = Giaù mua - Chieát khaáu, giaûm giaù
•Giaù mua cuûa haøng hoùa:
•Ñoái vôùi doanh nghieäp aùp duïng thueáGTGT (Giaùtrògia taêng)
theo phöông phaùp khaáu tröøøølaøgiaùkhoâng bao goàm thueá
GTGT.
•Ñoái vôùi doanh nghieäp aùp duïng thueá GTGT the o phöông
phaùp tröïc tieáp hoaëc khoâng aùp duïng thueáGTGT laøgiaùbao
goàm caûthueáGTGT.
•Ñoái vôùi haøng hoùa chòu thueátieâu thuïñaëc bieät laøgiaùbao goàm
caûthueátieâu thuïñaëc bieät.
•Tröôøng hôïp doanh nghieäp phaûi boûtheâm chi phí ñeå
sô cheá, phaân loaïi, choïn loïc laøm taêng giaùtrò cuûa
haøng hoùa thì boäphaän giaùtrò naøy cuõng ñöôïc tính
vaøo trògiaùmua haøng hoùa.
12
Giaù mua cuûa haøng hoùa
Caùc khoaûn giaûm tröø:
•Chieát khaáu thöông maïi: Laøkhoaûn doanh nghieäp ñöôïc
höôûng do mua haøng vôùi soálöôïng lôùn.
•Giaûm giaùhaøng mua: Do soáhaøng mua vaøo keùm phaåm
chaát, sai qui caùch so vôùi hôïp ñoàng doanh nghieäp ñöôïc
ngöôøi baùn giaûm giaù.
•Haøng mua traûlaïi: Laøtrògiaùhaøng hoùa doanh nghieäp ñaõ
mua nhöng keùm phaåm chaát, sai qui caùch doanh nghieäp
mua khoâng chaáp nhaän vaøtraûlaïi cho ngöôøi baùn.
5
13
Chi phí mua haøng hoaù
Chi phí vaän chuyeån boác dôûhaøng hoùa.
Chi phí baûo quaûn haøng hoùa töønôi mua veà
ñeán kho doanh nghieäp.
Chi phí thueâkho baõi.
Coâng taùc phí cuûa nhaân vieân thu mua.
Dòch vuïphí vaøleäphí.
Khoaûn hao huït töïnhieân trong ñònh möùc...
14
Ñieàu kieän ghi nhaän
Chæghi nhaän vaøo taøi khoaûn 156 “Haøng hoùa” ñoái
vôùi nhöõng haøng hoùa coùlöu chuyeån qua kho. Haøng
hoùa nhaän giöõhoääbaùn hoächo caùc doanh nghieäp
khaùc ghi nhaän vaøo taøi khoaûn 002 “Vaät tö, haøng
hoùa nhaän giöõhoä, nhaän gia coâng”, hoaëc taøi khoaûn
003 “Haøng hoùa nhaän baùn hoä, nhaän kyùgôûi, kyù
cöôïc”.
Khoâng haïch toaùn vaøo taøi khoaûn 156 tröôøng hôïp
haøng mua veàduøng cho hoaït ñoäng saûn xuaát kinh
doanh.
Keátoaùn haøng hoùa phaûi theo doõi chi tieát theo töøng
kho, töøng loaïi, nhoùm, thöùhaøng hoùa.
15
Nguyeân taéc ghi nhaän
Tröôøng hôïp haøng veàtröôùc nhöng chöa coùchöùng töø, ñeå
quaûn lyùtaøi saûn sau khi thöïc hieän ñaày ñuûcaùc thuûtuïc kieåm
nhaän nhaäp haøng keátoaùn nhaäp kho theo giaùtaïm tính. Khi
nhaän ñöôïc chöùng töø, keátoaùn thöïc hieän ñieàu chænh giaùtaïm
tính theo giaùthöïc teá.
Tröôøng hôïp chöùng töømua haøng veàtröôùc ñeán cuoái kyøhaøng
vaãn chöa veàkho hoaëc haøng ñaõveànhöng chöa kieåm nhaän
nhaäp kho keátoaùn ghi nhaän vaøo khoaûn muïc haøng mua ñang
treân ñöôøng ñi bao goàm trògiaùhaøng hoùa mua theo chöùng töø
vaøcaùc phí toån keøm theo.
Chi phí mua haøng laøtoaøn boächi phí phaùt sinh lieân quan
ñeán haøng hoùa toàn kho ñaàu kyøvaøhaøng hoùa nhaäp kho trong
kyø. Do ñoù, cuoái kyøkeátoaùn phaûi thöïc hieän phaân boåchi phí
naøy cho soáhaøng ñaõtieâu thuï. Tieâu thöùc phaân boåthöôøng
ñöôïc söûduïng nhö: Trò giaùmua, soálöôïng saûn phaåm, troïng
löôïng...