V II-BI N D NG D O KIM LO I.Ế Ạ Ẻ Ạ
M t trong nh ng tính ch t làm cho kim lo i tr nên đ c ng d ng r ng rãi làộ ữ ấ ạ ở ượ ứ ụ ộ
kh năng bi n d ng d o. Trong ch t o c khí tính ch t này c a kim lo i đ c ngả ế ạ ẻ ế ạ ơ ấ ủ ạ ượ ứ
d ng trong các ph ng pháp gia công t o hình b ng áp l c. Đây là m t trong nh ngụ ươ ạ ằ ự ộ ữ
ph ng pháp gia công kim lo i có năng su t và ch t l ng cao, đ c ng d ng r tươ ạ ấ ấ ượ ượ ứ ụ ấ
ph bi n. Vì v y vi c nghiên c u các hi n t ng liên quan đ n bi n d ng d o c aổ ế ậ ệ ứ ệ ượ ế ế ạ ẻ ủ
kim lo i là c n thi t. Nó cho ta hi u đ c b n ch t và các hi n t ng (hi u ng)ạ ầ ế ể ượ ả ấ ệ ượ ệ ứ
luôn đi kèm v i bi n d ng d o, giúp ta d đoán tr c các bi n đ i v t ch c và cớ ế ạ ẻ ự ướ ế ổ ề ổ ứ ơ
tính c a kim lo i khi gia công b ng các ph ng pháp có bi n d ng d o.ủ ạ ằ ươ ế ạ ẻ
1-Khái ni m:ệ Bi n d ng d o là ph n bi n d ng c a kim lo i do ngo i l c tácế ạ ẻ ầ ế ạ ủ ạ ạ ự
đ ng gây ra v n còn gi l i trên v t th sau khi đã thôi tác d ng c a ngo i l c.ộ ẫ ữ ạ ậ ể ụ ủ ạ ự
Xét thí nghi m kéo m u kim lo i (hnh 18):ệ ẫ ạ
Khi l c kéo P<Pựđh : Tăng P bi n d ng ế ạ ∆l tăng lên, gi m P, bi n d ng ả ế ạ ∆l cũng
gi m theo. Khi P=0, bi n d ng ả ế ạ ∆l=0. Bi n d ng m t khi thôi tác d ng c a ngo i l c.ế ạ ấ ụ ủ ạ ự
Ng i ta g i giai đo n này là giai đo n bi n d ng đàn h i. Trong giai đo n này quanườ ọ ạ ạ ế ạ ồ ạ
h gi a bi n d ng và l c tác đ ng là m i quan h t l (đo n OA).ệ ữ ế ạ ự ộ ố ệ ỉ ệ ạ
Khi P=Pch>Pđh : Ng i ta quan sát th y m c dù ngo i l c tăng r t ít ho c h uườ ấ ặ ạ ự ấ ặ ầ
nh không tăng, nh ng bi n d ng ư ư ế ạ ∆l tăng nhanh. Đây là giai đo n ch y c a v t li uạ ả ủ ậ ệ
(AB).
Hình 18: Thí nghi m kéo m u thép.ệ ẫ
25
∆
L=L
P
-L
0
L
0
L
p
P
E
P
âh
P
ch
P
o
F E'
∆
L
AB
E
C
∆
L
( )
λϕτ
CosSin
F
P
∗=
2
2
1
0
Khi P>Pch : Tăng ng ai l c P s làm tăng bi n d ng ọ ự ẽ ế ạ ∆l, nh ng m i quan hư ố ệ
gi a P và ữ∆l không còn là m i quan h t l n a (đo n BC). Trong giai đo n này n uố ệ ỉ ệ ữ ạ ạ ế
gi m P bi n d ng ả ế ạ ∆l cũng s gi m, nh ng theo đ ng th ng đ t đo n EF. Khi P=0ẽ ả ư ườ ẳ ứ ạ
ta nh n th y m u v n còn l i m t đo n bi n d ng ậ ấ ẫ ẫ ạ ộ ạ ế ạ ∆lD=OF. Bi n d ng này đ c g iế ạ ượ ọ
là bi n d ng d hay bi n d ng d o. Nh v y khi P=Pế ạ ư ế ạ ẻ ư ậ E bi n d ngế ạ
∆l=OE’=OF+FE’=∆lD+∆lđh .
Nh v y bi n d ng d o kim lo i ch x y ra khi ngo i l c tác đ ng v t quáư ậ ế ạ ẻ ạ ỉ ả ạ ự ộ ượ
m t gi i h n nào đó (Pộ ớ ạ TL). Khi bi n d ng d o m c đ bi n d ng ph thu c vàoế ạ ẻ ứ ộ ế ạ ụ ộ
m c đ tăng c a ngo i l c. Kh năng bi n d ng d o đ c đánh giá b ng ch tiêu đứ ộ ủ ạ ự ả ế ạ ẻ ượ ằ ỉ ộ
giãn dài t ng đ i: ươ ố δ=∆lmax /L0 và đ th t t đ i: ộ ắ ỷ ố ψ=F/F0 ; V i ớ∆lmax-Đ giãn dàiộ
t ng đ i l n nh t khi m u b kéo đ t, F và Fươ ố ớ ấ ẫ ị ứ 0 -Ti t di n m u t i c th t khi đ t vàế ệ ẫ ạ ổ ắ ứ
ti t di n ban đ u c a m u. Các giá tr ngo i l c Pế ệ ầ ủ ẫ ị ạ ự đh , Pch g i là các gi i h n đàn h i,ọ ớ ạ ồ
gi i h n ch y.ớ ạ ả
2-Hi u ng hoá b n-bi n c ng khi bi n d ng d oệ ứ ề ế ứ ế ạ ẻ :
Khi m u thép đang tr ng thái bi n d ng d o ng v i ngo i l c tác đ ngẫ ở ạ ế ạ ẻ ứ ớ ạ ự ộ
P=PE , n u ta gi m l c P=0, bi n d ng đàn h i m t m u còn l i bi n d ng d ế ả ự ế ạ ồ ấ ẫ ạ ế ạ ư ∆lD .
N u ti p t c tăng l c kéo tr l i m u l i ti p t c bi n d ng theo quy lu t ban đ uế ế ụ ự ở ạ ẫ ạ ế ụ ế ạ ậ ầ
nh ng các gi i h n đàn h i và gi i h n ch y đ u tăng h n so v i lúc ban đ u. Mi nư ớ ạ ồ ớ ạ ả ề ơ ớ ầ ề
đàn h i c a m u ng v i đo n FE. Nh v y gi i h n đàn h i c a m u tăng tồ ủ ẫ ứ ớ ạ ư ậ ớ ạ ồ ủ ẫ ừ
Pđh→PE . Hi n t ng này g i là hi u ng hoá b n-bi n c ng c a v t li u khi bi nệ ượ ọ ệ ứ ề ế ứ ủ ậ ệ ế
d ng d o.ạ ẻ
3-Nguyên nhân c a bi n d ng d o và bi n c ng:ủ ế ạ ẻ ế ứ
Nguyên nhân chính c a BD d o là s tr t c a các m t tinh th . M t hìnhủ ẻ ự ượ ủ ặ ể ộ
th c khác c a bi n d ng d o ít x y ra h n là song tinh. S tr t c a các m t tinh thứ ủ ế ạ ẻ ả ơ ự ượ ủ ặ ể
x y ra trên các h m t có m t đ nguyên t dày đ c nh t và cũng là các h m t cóả ọ ặ ậ ộ ử ặ ấ ọ ặ
kho ng cách xa nhau nh t, liên k t gi a các m t là y u nh t. Ph ng d tr t nh tả ấ ế ữ ặ ế ấ ươ ễ ượ ấ
cũng là ph ng có m t đ nguyên t dày đ c nh t. Nguyên nhân gây nên tr t là doươ ậ ộ ử ặ ấ ượ
ng su t ti p theo ph ng tr t do ngo i l c tác đ ng v t quá gi i h n tr t c aứ ấ ế ươ ượ ạ ự ộ ượ ớ ạ ượ ủ
v t li u (hình 19).ậ ệ
Có hai c ch tr t: Tr t c ng và tr t m m. Tr t m m là c ch tr tơ ế ượ ượ ứ ượ ề ượ ề ơ ế ượ
ch y u, trong đó có vai trò quan tr ng c a l ch th ng (hình 20). ủ ế ọ ủ ệ ẳ
Trong quá trình tr t c a các m t tinh th có s hình thành các l ch m i và sượ ủ ặ ể ự ệ ớ ự
tích t l ch m ng.ụ ệ ạ
S hình thành các l ch m i làm c n tr chuy n đ ng c a các l ch cũ là nguyênự ệ ớ ả ở ể ộ ủ ệ
nhân chính gây nên hi n t ng bi n c ng, hoá b n v t li u.ệ ượ ế ứ ề ậ ệ
ng su t gây tr t trên 01 đ n tinh th :Ứ ấ ượ ơ ể
S tích t l ch là nguyên nhân chính t o ra v t n t và s phá hu d o.ự ụ ệ ạ ế ứ ự ỷ ẻ
Nh v y có th hình dung quá trình bi n d ng d o và bi n c ng c a v t li uư ậ ể ế ạ ẻ ế ứ ủ ậ ệ
kim lo i nh sau: Khi ng su t gây tr t do ngo i l c tác d ng trên m t h m tạ ư ứ ấ ượ ạ ự ụ ộ ọ ặ
tr t thu n l i nào đó v t quá gi i h n b n tr t c a v t li u, s tr t s x y raượ ậ ợ ượ ớ ạ ề ượ ủ ậ ệ ự ượ ẽ ả
trên h m t đó. S tr t s là các chuy n đ ng liên t c c a vô s l ch th ng t n t iọ ặ ự ượ ẽ ể ộ ụ ủ ố ệ ẳ ồ ạ
26
trong m ng tinh th theo ph ng tr t (theo c ch tr t m m). Trong quá trình d chạ ể ươ ượ ơ ế ượ ề ị
chuy n đó có s c n tr c a các l ch có tr c không song song v i m t tr t và có sể ự ả ở ủ ệ ụ ớ ặ ượ ự
hình thành các l ch khác ti p t c gây c n tr chuy n đ ng c a l ch làm tăng gi iệ ế ụ ả ở ể ộ ủ ệ ớ
h n b n tr t. Mu n ti p t c x y ra bi n d ng d o đòi h i ph i tăng ngo i l c tácạ ề ượ ố ế ụ ả ế ạ ẻ ỏ ả ạ ự
d ng. Quá trình c ti p di n cho đ n khi trên các h m t tr t khác ng xu t gâyụ ứ ế ễ ế ọ ặ ượ ứ ấ
tr t cũng l n h n gi i h n b n tr t, s tr t ti p t c x y ra theo các h m t này.ượ ớ ơ ớ ạ ề ượ ự ượ ế ụ ả ệ ặ
Cùng v i s tr t là s xoay c a các m t tinh th sao cho h các m t tr tớ ự ượ ự ủ ặ ể ọ ặ ượ
đ nh h ng có l i nh t cho s tr t.ị ướ ợ ấ ự ượ
T các phân tích trên có th rút ra m t s k t lu n:ừ ể ộ ố ế ậ
-Các kim lo iạ
có ki u m ng LPDTể ạ
có nhi u m t vàề ặ
ph ng tr t đ nhươ ượ ị
h ng đ u trongướ ề
không gian nên dễ
tr t nh t (d có cácượ ấ ễ
m t tr t vào v tríặ ượ ở ị
thu n l i cho sậ ợ ự
tr t). Các kim lo iượ ạ
này có tính d o caoẻ
nh t sau đó m i t iấ ớ ớ
các KL có ki u m ngể ạ
LPTT, các KL có ki uể
m ng LGXC kém d oạ ẻ
nh t.ấ
-Các biên gi i h t cũng là các nguyên nhân c n tr s tr t c a tinh th , vì v yớ ạ ả ở ự ượ ủ ể ậ
các v t th kim lo i có h t nh , biên gi i h t nhi u s b n h n các KL h t l n đ ngậ ể ạ ạ ỏ ớ ạ ề ẽ ề ơ ạ ớ ồ
th i cũng có kh năng bi n d ng d o cao h n.ờ ả ế ạ ẻ ơ
-Kim lo i nguyên ch t d o h n h p kim vì có c u trúc 1 pha có ít l ch.ạ ấ ẻ ơ ợ ấ ệ
-Các c u trúc h n h p c h c trong đó có các pha c ng giòn c n tr s tr tấ ỗ ợ ơ ọ ứ ả ở ự ượ
c a các tinh th có kh năng bi n d ng nên có đ b n cao h n, kh năng bi n d ngủ ể ả ế ạ ộ ề ơ ả ế ạ
d o kém h n.ẻ ơ
-Khi đ bi n d ng l n >70% do hi n t ng xoay c a các tinh th nên v t đaộ ế ạ ớ ệ ượ ủ ể ậ
tinh th có th có tính d h ng.ể ể ị ướ
4-Anh h ng c a bi n d ng d o đ n t ch c t vi và tính ch t kim lo i:ưở ủ ế ạ ẻ ế ổ ứ ế ấ ạ
-Trong và sau khi tr t, m ng tinh th xung quanh m t tr t b xô l ch. Cácượ ạ ể ở ặ ượ ị ệ
h t tinh th b bi n d ng không đ u, có xu th chung là dài và b t ra theo ph ngạ ể ị ế ạ ề ế ẹ ươ
bi n d ng. Khi đ bi n d ng đ t 40-50%, h t b phân nh ra, t p ch t và pha th haiế ạ ộ ế ạ ạ ạ ị ỏ ạ ấ ứ
cũng b nh v n và kéo dài ra theo ph ng bi n d ng t o thành t ch c th . Khi đị ỏ ụ ươ ế ạ ạ ổ ứ ớ ộ
bi n d ng >70% các h t b quay đ n m c ph ng m ng c a chúng g n nh songế ạ ạ ị ế ứ ươ ạ ủ ầ ư
song v i nhau t o nên hi n t ng đ nh h ng ho c textua.ớ ạ ệ ượ ị ướ ặ
27
τ
Hình 19: Söï tröôït ñôn tinh theå.
Hình 20: Cô cheá tröôït meàm.
P
Phöông
tröôït
λ
ϕ
-Sau khi bi n d ng d o trong kim lo i t n t i ng su t d do xô l ch m ng vàế ạ ẻ ạ ồ ạ ứ ấ ư ệ ạ
s bi n d ng không đ u gi a các h t. Nói chung ng su t này có h i cho c tính,ự ế ạ ề ữ ạ ứ ấ ạ ơ
nh ng trong m t s tr ng h p ng i ta l i c ý t o ra nó đ làm tăng gi i h n m i.ư ộ ố ườ ợ ườ ạ ố ạ ể ớ ạ ỏ
-Sau bi n d ng d o c tính kim lo i thay đ i theo chi u h ng tăng đ b n,ế ạ ẻ ơ ạ ổ ề ướ ộ ề
đ c ng, gi m đ d o đ dai, gi m kh năng bi n d ng d o. Nh bi n d ng d oộ ứ ả ộ ẻ ộ ả ả ế ạ ẻ ờ ế ạ ẻ
ng ì ta có th làm tăng đ b n, đ c ng kim lo i lên 1.5-3 l n, tăng gi i h n ch y,ươ ể ộ ề ộ ứ ạ ầ ớ ạ ả
gi i h n đàn h i lên 3-7 l n. Vì v y đây là ph ng pháp hoá b n r t có hi u quớ ạ ồ ầ ậ ươ ề ấ ệ ả
trong kĩ thu t, nh ng ph i chú ý là nó làm gi m m nh đ d o, đ dai.ậ ư ả ả ạ ộ ẻ ộ
5-Nung kim lo i đã qua bi n d ng d o:ạ ế ạ ẻ
Khi nung kim lo i đã qua bi n d ng d o lên đ n trên m t nhi t đ nh t đ nhạ ế ạ ẻ ế ộ ệ ộ ấ ị
nào đó (đ c g i là nhi t đ k t tinh l i) thì bên trong t ch c c a kim lo i s cóượ ọ ệ ộ ế ạ ổ ứ ủ ạ ẽ
nh ng chuy n bi n x y ra, chuy n bi n này g i là s k t tinh l i. Nói chung sau khiữ ể ế ả ể ế ọ ự ế ạ
k t tinh l i, kim lo i có xu h ng chuy n bi n v tr ng thái ban đ u, t c là th iế ạ ạ ướ ể ế ề ạ ầ ứ ả
b n, tăng đ d o đ dai. Các giai đo i c a chuy n bi n x y ra theo trình t nhi t đề ộ ẻ ộ ạ ủ ể ế ả ự ệ ộ
nung nh sau:ư
a)Giai đo n h i ph c: Khi nhi t đ nung còn th p h n nhi t đ k t tinh l i,ạ ồ ụ ệ ộ ấ ơ ệ ộ ế ạ
trong m ng tinh th kim lo i ch có các chuy n bi n nh nh gi m sai l ch, gi mạ ể ạ ỉ ể ế ỏ ư ả ệ ả
m t đ l ch… Các chuy n bi n này có tác d ng làm gi m ng su t bên trong c aậ ộ ệ ể ế ụ ả ứ ấ ủ
kim lo i, nh h ng r t ít đ n c tính.ạ ả ưở ấ ế ơ
b)Giai đo n k t tinh l i: Khi nhi t đ nung l n h n nhi t đ k t tinh l i, trongạ ế ạ ệ ộ ớ ơ ệ ộ ế ạ
t ch c t vi c a kim lo i b t đ u có chuy n bi n. Đó là s hình thành các h t tinhổ ứ ế ủ ạ ắ ầ ể ế ự ạ
th m i hoàn toàn theo đúng c ch t o m m và phát tri n m m khi k t tinh. Hi nể ớ ơ ế ạ ầ ể ầ ế ệ
t ng này đ c g i là hi n t ng k t tinh l i. Sau khi quá trình k t tinh l i x y ra,ườ ượ ọ ệ ượ ế ạ ế ạ ả
các tinh th kim lo i m i đ c hình thành hoàn toàn không còn ch a nh ng sai l chể ạ ớ ượ ứ ữ ệ
do quá trình bi n d ng d o tr c đó t o ra.ế ạ ẻ ướ ạ
Nhi t đ k t tinh l i là nhi t đ th p nh t x y ra s k t tinh l i v i t c đệ ộ ế ạ ệ ộ ấ ấ ả ự ế ạ ớ ố ộ
đáng k . Nhi t đ này ph thu c vào nhi t đ nóng ch y c a kim lo i: Tể ệ ộ ụ ộ ệ ộ ả ủ ạ KTL=K*Ts
H s t l K ph thu c các y u t nh : Đ s ch c a kim lo i, m c đ bi nệ ố ỉ ệ ụ ộ ế ố ư ộ ạ ủ ạ ứ ộ ế
d ng và th i gian gi nhi t.ạ ờ ữ ệ
Trong đi u ki n bi n d ng l n ề ệ ế ạ ớ ε>40-50%, th i gian 1-2ờ ủ h , đ i v i các kimố ớ
lo i nguyên ch t kĩ thu t K=0.4, kim lo i tinh khi t K=0.2-0.3, dung d ch r n K=0.5-ạ ấ ậ ạ ế ị ắ
0.8.
Nhi t đ k t tinh l i c a m t s kim lo i nguyên ch t kĩ thu t nh sau:ệ ộ ế ạ ủ ộ ố ạ ấ ậ ư
Fe(1539oC)=4500C; Cu(10830C)=2700C;
Al(6580C)=1000C;
Pb, Zn, Sn, có nhi t đ ch y trên d i 300ệ ộ ả ướ 0C, nhi t đ k t tinh l i th p h nệ ộ ế ạ ấ ơ
nhi t đ th ng.ệ ộ ườ
c c)T ch c t vi và tính ch t kim lo i sau khi k t tinh l i:ổ ứ ế ấ ạ ế ạ
-Sau khi quá trình k t tinh l i x y ra, các tinh th kim lo i m i đ c hình thànhế ạ ả ể ạ ớ ượ
hoàn toàn không còn ch a nh ng sai l ch do quá trình bi n d ng d o tr c đó t o ra.ứ ữ ệ ế ạ ẻ ướ ạ
Nh ng v n đ c b n có tính ch t quy t đ nh đ n c tính sau khi k t tinh l i là kíchư ấ ề ơ ả ấ ế ị ế ơ ế ạ
th c c a h t. Kích th c h t sau khi k t tinh l i có th l n h n ho c nh h n kíchướ ủ ạ ướ ạ ế ạ ể ớ ơ ặ ỏ ơ
th c h t ban đ u, đi u đó ph thu c các y u t sau:ướ ạ ầ ề ụ ộ ế ố
28
+M c đ bi n d ng: m c đ bi n d ng nh (trong kho ng 2-8% -Đ bi nứ ộ ế ạ Ở ứ ộ ế ạ ỏ ả ộ ế
d ng t i h n) m c đ xô l ch m ng ít, khi k t tinh l i s l ng m m sinh ra ít, h tạ ớ ạ ứ ộ ệ ạ ế ạ ố ượ ầ ạ
t o thành r t l n. Trong kĩ thu t nên tránh đ bi n d ng này.ạ ấ ớ ậ ộ ế ạ
+Nhi t đ : Nhi t đ cao h n nhi u so v i nhi t đ k t tinh l i s làm h tệ ộ ủ ệ ộ ủ ơ ề ớ ệ ộ ế ạ ẽ ạ
l n.ớ
+Th i gian kéo dài cũng làm h t l n.ờ ủ ạ ớ
-V c tính: Nói chung sau khi k t tinh l i kim lo i tr nên m m d o h n, đề ơ ế ạ ạ ở ề ẻ ơ ộ
b n đ c ng gi m. N u h t t o thành sau khi k t tinh l i nh h n h t ban đ uề ộ ứ ả ế ạ ạ ế ạ ỏ ơ ạ ầ
(tr c khi bi n d ng d o), thì c tính c a kim lo i s t t h n (b n h n, d o daiướ ế ạ ẻ ơ ủ ạ ẽ ố ơ ề ơ ẻ
h n). Ng c l i n u h t t o thành l n h n kích th c h t ban đ u thì c tính s x uơ ượ ạ ế ạ ạ ớ ơ ướ ạ ầ ơ ẽ ấ
h n.ơ
6-Bi n d ng nóng kim lo i:ế ạ ạ
-Bi n d ng d o kim lo i nhi t đ cao h n nhi t đ k t tinh l i g i là bi nế ạ ẻ ạ ở ệ ộ ơ ệ ộ ế ạ ọ ế
d ng nóng.ạ
-Khi bi n d ng nóng kim lo i có hai quá trình trái ng c nhau đ ng th i x yế ạ ạ ượ ồ ờ ả
ra:
+Bi n d ng d o đi kèm v i hi u ng hoá b n, bi n c ng kim lo i, gi m đế ạ ẻ ớ ệ ứ ề ế ứ ạ ả ộ
d o đ dai.ẻ ộ
+K t tinh l i v i xu h ng tr v c tính ban đ u: Th i b n, gi m đ c ng,ế ạ ớ ướ ở ề ơ ầ ả ề ả ộ ứ
tăng d o dai.ẻ
-K t qu cu i cùng ph thu c vào s t ng tác c a hai quá trình trên và cácế ả ố ụ ộ ự ươ ủ
đi u ki n ti n hành bi n d ng. Khi bi n d ng ti n hành nhi t đ cao, m c đ vàề ệ ế ế ạ ế ạ ế ở ệ ộ ứ ộ
t c đ bi n d ng l n, k t thúc bi n d ng nhi t đ cao h n nhi t đ k t tinh l i thìố ộ ế ạ ớ ế ế ạ ở ệ ộ ơ ệ ộ ế ạ
hai quá trình bi n c ng và k t tinh l i có th hoàn toàn tr kh l n nhau, kim lo i sauế ứ ế ạ ể ừ ử ẫ ạ
bi n d ng v n gi đ c các tính ch t ban đ u. Khi ti n hành bi n d ng nhi t đế ạ ẫ ữ ượ ấ ầ ế ế ạ ở ệ ộ
không đ cao, k t thúc nhi t đ g n ho c nh h n nhi t đ k t tinh l i, quá trìnhủ ế ở ệ ộ ầ ặ ỏ ơ ệ ộ ế ạ
k t tinh l i không k p x y ra hoàn toàn, k t qu là kim lo i b bi n c ng.ế ạ ị ả ế ả ạ ị ế ứ
-Bi n d ng kim lo i tr ng thái nóng có nhi u u đi m: Kim lo i m m d oế ạ ạ ở ạ ề ư ể ạ ề ẻ
h n d bi n d ng ti t ki m đ c l c và công, có th ti n hành bi n d ng v i t c đơ ể ế ạ ế ệ ượ ự ể ế ế ạ ớ ố ộ
cao và đ bi n d ng l n, nh t là các phôi có kích th c l n, quá trình bi n d ng cóộ ế ạ ớ ấ ướ ớ ế ạ
kh năng hàn kín đ c các v t n t, r , các khuy t t t trong kim lo i nh hi n t ngả ượ ế ứ ỗ ế ậ ạ ờ ệ ượ
khu ch tán. Nh c đi m c a bi n d ng nóng là nó làm t p ch t và các pha th haiế ượ ể ủ ế ạ ạ ấ ứ
không tham gia vào quá trình bi n d ng b nát v n và kéo dài ra t o nên t ch c th ,ế ạ ị ụ ạ ổ ứ ớ
lúc này kim lo i có tính d h ng m nh. N u th t o đúng s có l i khi ch u l c, thạ ị ướ ạ ế ớ ạ ẽ ợ ị ự ớ
t o sai s làm gi m c tính c a v t li u.ạ ẽ ả ơ ủ ậ ệ
VIII PHÁ HU KIM LO I:Ỷ Ạ
1-Phá hu trong đi u ki n t i tr ng tĩnh:ỷ ề ệ ả ọ
-Phân bi t hai d ng phá hu : Giòn và d o. Phá hu d o là s phá hu có kèmệ ạ ỷ ẻ ỷ ẻ ự ỷ
theo hi n t ng bi n d ng d o m c đ rõ r t ngay t i vùng lân c n c a phá hu .ệ ượ ế ạ ẻ ở ứ ộ ệ ạ ậ ủ ỷ
Nh v y n u quan sát th ng xuyên ta có th d đoán đ c kh năng gây phá hu ư ậ ế ườ ể ự ượ ả ỷ ở
nh ng v trí có các d u hi u xu t hi n bi n d ng d o. Ng c l i, phá hu giòn làữ ị ấ ệ ấ ệ ế ạ ẻ ượ ạ ỷ
29