Bài giảng Kinh doanh quốc tế: Chương 3 - Trường ĐH Tài chính và Marketing

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu ngày càng sâu rộng, việc nghiên cứu và nắm vững các yếu tố cấu thành môi trường thương mại và đầu tư toàn cầu trở nên thiết yếu đối với các quốc gia và doanh nghiệp. Chương này tập trung vào việc làm sáng tỏ nguồn gốc và động lực phát triển của thương mại quốc tế và đầu tư quốc tế, đồng thời phân tích những lý do cơ bản thúc đẩy các công ty tham gia vào các hoạt động này. Chúng ta sẽ khám phá các nền tảng lý thuyết kinh điển đã định hình tư duy về giao thương quốc tế, cung cấp một cái nhìn sâu sắc về cách thức các quốc gia có thể tối ưu hóa lợi ích từ quan hệ kinh tế đối ngoại.

Sinh viên các ngành kinh tế học, kinh doanh quốc tế, quản trị kinh doanh; các nhà nghiên cứu, chuyên gia và nhà hoạch định chính sách quan tâm đến thương mại và đầu tư toàn cầu.

Chương này đi sâu vào các lý thuyết cổ điển về thương mại quốc tế, bắt đầu với lý thuyết trọng thương phổ biến từ thế kỷ XV-XVI, nơi sự thịnh vượng của quốc gia được đo lường bằng việc tích lũy vàng bạc và khuyến khích xuất khẩu tối đa, hạn chế nhập khẩu thông qua các chính sách bảo hộ. Tiếp theo, chương trình bày quan điểm của Adam Smith về lợi thế tuyệt đối, cho rằng các quốc gia nên chuyên môn hóa sản xuất và xuất khẩu những mặt hàng mà họ có thể sản xuất hiệu quả hơn so với các quốc gia khác, từ đó tối đa hóa tổng sản lượng toàn cầu. Tuy nhiên, để khắc phục hạn chế của lý thuyết lợi thế tuyệt đối, chương tiếp tục khám phá quan điểm của David Ricardo về lợi thế so sánh. Ricardo chỉ ra rằng ngay cả khi một quốc gia không có lợi thế tuyệt đối trong bất kỳ mặt hàng nào, quốc gia đó vẫn có thể hưởng lợi từ thương mại quốc tế bằng cách chuyên môn hóa vào sản xuất những mặt hàng mà họ có lợi thế tương đối (chi phí sản xuất tương đối thấp hơn). Cuối cùng, quan điểm của Gottfried von Haberler về chi phí cơ hội được giới thiệu, cung cấp một cách tiếp cận khác để hiểu lợi thế so sánh, dựa trên khái niệm về sự khan hiếm và lựa chọn. Haberler lập luận rằng một quốc gia nên xuất khẩu mặt hàng mà chi phí cơ hội sản xuất thấp hơn so với đối tác thương mại, giúp xác định hướng chuyên môn hóa mà không cần giả định về lao động. Những lý thuyết này không chỉ giải thích các mẫu hình thương mại mà còn định hình các chiến lược phát triển kinh tế và đầu tư quốc tế, mang lại giá trị ứng dụng cao cho việc phân tích chính sách và quyết định kinh doanh.