1
Chương 5
Thất nghiệp
Nội dung nghiên cứu
Các chỉ tiêu phản ánh thị trường
lao động.
Phân biệt thất nghiệp chu kỳ và
thất nghiệp tự nhiên.
Nguồn gốc gây ra thất nghiệp.
Một số thông tin về lao động, việc
làm và thất nghiệp ở Việt Nam
1. Đo lường thất nghiệp
Cuộc điều tra lao động và việc làm
Bộ LĐ & TBXH phối hợp với TC Thống kê điều tra
khoảng 80.000 hộ gia đình được chọn ngẫu
nhiên.
Dựa trên trả lời các câu hỏi trong phiếu
điều tra, các nhà thống kê chia dân số
trưởng thành (từ đủ 15 tuổi trở lên) ra
ba nhóm:
Có việc làm
Thất nghiệp
Không thuộc lực lượng lao động
2
Cơ cấu dân số
Dân số
Dưới 15 tuổi Trên 15 tuổi
Ngoài LF LF
Có việc
Thất nghiệp
Đo lường thất nghiệp như thế nào?
Quĩ TG làm việc thực tế
Tỉ lệ TG LĐ = 100%
Thời gian làm việc có nhu cầu
Số người thất nghiệp
Tỉ lệ thất nghiệp = 100%
Lực lượng lao động
Lực lượng lao động
Tỉ lệ tham gia LF = 100%
Dân số trưởng thành
N¨ m Tû lÖ thÊt nghiÖp
ë thµnh thÞ
Tû lÖ sö dông thêi gian
L§ ë n«ng th«n
1998 6,9 71,1
1999 6,7 73,6
2000 6,4 74,2
2001 6,3 74,3
2002 6,0 75,3
2003 5,8 77,7
2004 5,6 79,3
2005 5,3 80,7
Tỷ lệ thất nghiệp thành thị và tỷ lệ sử
dụng thời gian lao động ở nông thôn
Nguồn: Bộ LĐ-TB & XH (nhiều năm)
3
Thất nghiệp (tạm thời)
của thanh niên Việt Nam rất cao
Nguồn: World Bank (2007)
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
đang tìm
việc
mất việc bị sa thải hết hạn
hợp đồng
nguyên
nhân khác
Tỷ lệ thất nghiệp ở Mỹ, 1965-1995
Suy thoái
0
2
4
6
8
10
12
1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995
GDP thực tế
% LLLĐ
2. Phân loại thất nghiệp
Thất nghiệp thường được chia
thành hai loại:
Thất nghiệp tự nhiên
Thất nghiệp chu kỳ
4
Phân loại thất nghiệp
Thất nghiệp
Tự nhiên Chu kỳ
Tạm thời Cổ điểnCơ cấu
Thất nghiệp tự nhiên và chu kỳ
Thất nghiệp tự nhiên là mức thất
nghiệp mà bình thường mà nền kinh tế
phải chịu.
Thất nghiệp chu kỳ biểu thị những biến
động của thất nghiệp xung quanh mức
tự nhiên. Nó gắn liền với những dao
động của nền kinh tế trong ngắn hạn.
Tại sao luôn có thất nghiệp?
-Thất nghiệp tạm thời: phát sinh do công
nhân và việc làm cần có thời gian để khớp
nhau.
-Thất nghiệp cơ cấu: Người và việc không
khớp về kỹ năng, ngành, nghề, địa bàn.
-Thất nghiệp theo lý thuyết cổ điển: phát
sinh do tiền lương bị mắc ở mức cao hơn
mức cân bằng thị trường.
5
Thị trường lao động
Tiền lương TT
=W/P
Số LĐ, L
Đường cầu lao động
L0
Tiền lương TT
=W/P
Số LĐ, L
LD
0
1
L1
Đường cung lao động
L0
Tiền lương TT
=W/P
Số LĐ, L
LS
0
L1
1