21/2/2020
1
1
Chöông 2
LYÙ THUYEÁT VEÀ
THÖÔNG MAÏI QUOÁC TEÁ
(Phaàn 1: Caùc hoïc thuyeát coå ñieån)
TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC NGAÂN HAØNG TP HOÀ CHÍ MINH
MOÂN KINH TEÁ QUOÁC TEÁ
2
MUÏC TIEÂU CUÛA CHÖÔNG
Tìm lôøi giaûi cho 3 caâu hoûi veà TMQT:
Cô sôû 2 neàn kinh teá (quoác gia, laõnh thoå)
giao thöông vôùi nhau laø gì?
Moâ hình maäu dòch cuûa 2 quoác gia ñoù?
Lôïi ích maø moãi quoác gia thu ñöôïc laø bao
nhieâu?
3
NOÄI DUNG CHÍNH
I. Chuû nghóa troïng thöông
II. Lyù thuyeát lôïi theá tuyeät ñoái cuûa Adam
Smith
III. Lyù thuyeát lôïi theá so saùnh cuûa David
Ricardo
IV. Lyù thuyeát chi phí cô hoäi cuûa Haberler
21/2/2020
2
4
I. Chuû nghóa troïng thöông
(mercantilism)
Hoaøn caûnh ra ñôøi
Hình thaønh ôû Chaâu AÂu vaøo cuoái theá kyû
XV, ñaàu XVI vaø phaùt trieån ñeán giöõa theá kyû
XVIII
Caùc hoïc giaû tieâu bieåu:
Phaùp: Jean Bordin, Melon, Jully, Colbert
Anh: Thomas Mun, James Stewart, Josias
Child.
5
I. Chuû nghóa troïng thöông
(mercantilism)
Nhöõng noäi dung chính:
1. Ñeà cao tieàn vaøng, xem tieàn vaøng laø thöôùc ño cuûa
söï giaøu coù.
2. Coi troïng hoaït ñoäng thöông maïi. Ñaëc bieät hoaït
ñoäng ngoaïi thöông.
3. Lôïi nhuaän trong TM laø keát quaû cuûa vieäc trao ñoåi
khoâng ngang giaù, laø söï löøa gaït.
4. Nhaø nöôùc caàn can thieäp saâu vaøo caùc hoaït ñoäng
kinh teá, ñaëc bieät laø trong lónh vöïc ngoaïi thöông.
6
I. Chuû nghóa troïng thöông
(mercantilism)
Ñaùnh giaù, nhaän xeùt:
Öu ñieåm:
Laàn ñaàu tieân trong lòch söû, caùc hieän töôïng kinh
teá ñöôïc giaûi thích baèng lyù luaän (tröôùc ñoù laø
baèng toân giaùo, kinh nghieäm,…)
Xaùc ñònh ñuùng taàm quan troïng cuûa thöông
maïi, ñaëc bieät thöông maïi quoác teá.
Nhaän thöùc vai troø cuûa nhaø nöôùc ñoái vôùi hoaït
ñoäng thöông maïi,…
21/2/2020
3
7
I. Chuû nghóa troïng thöông
(mercantilism)
Ñaùnh giaù, nhaän xeùt:
Haïn cheá:
Quan nieäm chöa ñuùng veà nguoàn goác cuûa söï
giaøu coù,
Quan nieäm chöa ñuùng veà lôïi nhuaän trong
thöông maïi,
Chöa neâu ñöôïc baûn chaát cuûa caùc hieän töôïng
kinh teá, ñaëc bieät laø caùc hieän töôïng trong
thöông maïi quoác teá
8
II. Lyù thuyeát lôïi theá tuyeät ñoái cuûa A.
Smith (Absolute Advantage)
Laø nhaø kinh teá hoïc coå ñieån
ngöôøi Scotland, ñöôïc xem laø
cha ñeû cuûa kinh teá hoïc.
Coù 13 naêm laøm GV daïy moân
vaên hoïc, logic hoïc vaø ñaïo ñöùc.
Naêm 1763, oâng ngöng daïy vaø
ñi du lòch.
Taùc phaåm noåi tieáng “Nguyeân
nhaân giaøu coù cuûa caùc daân
toäc” (1776).
Adam Smith
(1723-1790)
9
II. Lyù thuyeát lôïi theá tuyeät ñoái cuûa A.
Smith (Absolute Advantage)
Quan ñieåm cuûa Adam Smith veà TMQT:
Nguoàn goác cuûa söï giaøu coù khoâng phaûi do ngoaïi
thöông maø laø do saûn xuaát coâng nghieäp
TMQT taïo ñieàu kieän cho phaùt trieån kinh teá nhöng …
Söï giaøu coù cuûa moät QG phuï thuoäc vaøo söï saün coù cuûa
haøng hoùa, dòch vuï hôn laø vaøng
TMQT döïa treân cô sôû töï nguyeän, cuøng coù lôïi vaø söï
trao ñoåi phaûi laø ngang giaù.
Cô sôû thöông maïi quoác teá laø lôïi theá tuyeät ñoái cuûa
caùc quoác gia.
21/2/2020
4
10
II. Lyù thuyeát lôïi theá tuyeät ñoái cuûa A.
Smith (Absolute Advantage)
Khaùi nieäm veà lôïi theá tuyeät ñoái:
Lôïi theá tuyeät ñoái (LTTÑ) laø söï khaùc bieät
tuyeät ñoái veà naêng suaát lao ñoäng, hao phí
lao ñoäng cuûa QG naøy so vôùi QG kia ñeå
saûn xuaát moät saûn phaåm X naøo ñoù.
11
II. Lyù thuyeát lôïi theá tuyeät ñoái cuûa A.
Smith (Absolute Advantage)
Noäi dung lyù thuyeát lôïi theá tuyeät ñoái
Neáu moãi quoác gia chuyeân moân hoùa saûn
xuaát moät saûn phaåm coù lôïi theá tuyeät ñoái
(LTTÑ), xuaát khaåu saûn phaåm coù LTTÑ vaø
nhaäp khaåu saûn phaåm khoâng coù LTTÑ thì
taát caû caùc quoác gia ñeàu coù lôïi.
12
II. Lyù thuyeát lôïi theá tuyeät ñoái cuûa A.
Smith (Absolute Advantage)
Ví duï baèng moâ hình
Naêng suaát lao ñoäng Myõ Anh
Luùa mì
(kg/ngöôøi-giôø) 6 1
Vaûi
(meùt/ngöôøi-giôø) 4 5
21/2/2020
5
13
II. Lyù thuyeát lôïi theá tuyeät ñoái cuûa A.
Smith (Absolute Advantage)
Ñaùnh giaù, nhaän xeùt (haïn cheá):
Chæ caên cöù vaøo moät yeáu toá duy nhaát ñeå
tính giaù trò haøng hoùa laø NSLÑ
Lyù thuyeát chæ giaûi thích ñöôïc cho tröôøng
hôïp moãi QG coù moät sp coù LTTÑ.
14
III. Lyù thuyeát lôïi theá so saùnh cuûa D.
Ricardo (Comparative Advantage)
Laø nhaø kinh teá hoïc ngöôøi Anh goác Do
Thaùi.
Khôûi ñaàu söï nghieäp baèng ngheà moâi
giôùi chöùng khoaùn vaø trôû thaønh moät
trong nhöõng ngöôøi giaøu coù cuûa nöôùc
Anh.
OÂng baét ñaàu nghieân cöùu KHTN sau ñoù
nghieân cöùu veà kinh teá (1807 –1818)
Taùc phaåm noåi tieáng “Nhöõng nguyeân
lyù cuûa KTCT vaø thueá” (1817).
David Ricardo
(1772 –1823)
David Ricardo
(1772 –1823)
David Ricardo
(1772 –1823)
15
III. Lyù thuyeát lôïi theá so saùnh cuûa D.
Ricardo (Comparative Advantage)
Quan ñieåm cuûa David Ricardo
Moïi quoác gia ñeàu coù lôïi khi tham gia vaøo
thöông maïi quoác teá.
Cô sôû thöông maïi quoác teá laø lôïi theá so
saùnh cuûa moãi quoác gia chöù khoâng phaûi laø
lôïi theá tuyeät ñoái.