10/4/2013
Đỗ Thiên Anh Tuấn 1
Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright
Học kỳ Thu 2013-2014
Đỗ Thiên Anh Tuấn
1
Chính sách tài khoá là gì?
Công cụ của chính sách tài khoá
Số nhân chi tiêu và thuế
Chính sách tài khóa: tự động hay tùy nghi?
Chính sách tài khoá: nên thuận hay nghịch chu kỳ?
Thảo luận chính sách tài khóa Việt Nam
2
10/4/2013
Đỗ Thiên Anh Tuấn 2
Chính sách tài khóa: Thay đổi chính sách thuế và chi tiêu
chính phủ nhằm đạt được các mục tiêu của nền kinh tế vĩ
mô
Cần nhận dạng đúng các hành động/can thiệp tài khóa
Công cụ của chính sách tài khóa
Công cụ thuế (Thuế trực thu sv. Thuế gián thu)
Công cụ chi tiêu (Chi thường xuyên sv. Chi đầu tư phát triển)
Tài trợ thâm hụt
Các khuynh hướng của chính sách tài khóa:
Chính sách tài khóa trung lập (Neutral fiscal policy)
Chính sách tài khóa mở rộng (Expansionary fiscal policy)
Chính sách tài khóa thu hẹp (Contractionary fiscal policy)
3
Nguồn: IFS, IMF
-10
-5
0
5
10
15
20
25
30
35
40
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
Vay ròng của chính phủ
Tổng nguồn thu chính phủ
Tổng chi tiêu chính phủ
10/4/2013
Đỗ Thiên Anh Tuấn 3
Nguồn: Tính toán từ số liệu của IFS, IMF
-40%
-20%
0%
20%
40%
60%
80%
100%
120%
Xuất khẩu ròng
Đầu tư
Chi tiêu hộ gia đình
Cơ cấu thu NSNN (%) Cơ cấu chi NSNN (%)
6
0
10
20
30
40
50
60
70
2000
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
Thu trong nước
Thu từ dầu thô
Thu từ hải quan
Thu viện trợ
Nguồn: Tổng cục Thống kê
0.00
10.00
20.00
30.00
40.00
50.00
60.00
70.00
2005
2007
2008
2009
2010
Chi đầu tư phát triển
Chi sự nghiệp KT-XH
Chi khác
10/4/2013
Đỗ Thiên Anh Tuấn 4
7
36%
38.20%
41.10%
42.70%
44.00%
42.90%
45.60%
43.90%
49.80%
57.00%
54.90%
55.70%
-2.80%
-4.50%
-4.70%
-3.30%
-4.10%
-2.90%
-7.30%
-5.20%
-7.00%
-5.50%
-4.90%
-4.80%
-20%
-10%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
Tỷ lệ nợ công
Thâm hụt ngân sách
Nguồn: EIU, riêng năm 2011 và 2012 là số liệu của Bộ Tài chính
Vay nợ
Vay trong nước (trái phiếu nội địa)
Vay quốc tế (trái phiếu quốc tế, ODA)
Bán tài sản quốc gia (đất, tài nguyên, tài sản
doanh nghiệp nhà nước…)
In tiền (gây ra thuế lạm phát – inflation tax)
8
10/4/2013
Đỗ Thiên Anh Tuấn 5
Phát tín hiệu về một tương lai tươi sáng
Gia tăng sản lượng (thiểu dụng)
Kích thích sự trỗi dậy của lạm phát (toàn dụng)
Tác động chèn lấn (Crowding out effect)
“Tương đương Ricardo” (Ricardian
equivalence)
Kích nhập khẩu và phản ứng vô hiệu của nền
kinh tế mở
Phản ứng vô hiệu từ NHTƯ
9
10
Tăng thâm hụt
ngân sách Làm tăng
lãi suất thực
Dòng vốn vào
từ bên ngoài
Giảm đầu tư
khu vực tư nhân
Lên giá
đồng nội tệ
Giảm xuất
khẩu ròng