Bài giảng Kỹ thuật đo: Chương 6+7 - TS. Nguyễn Văn Hải

Trong bối cảnh công nghiệp hiện đại, nơi yêu cầu về độ chính xác và chất lượng sản phẩm ngày càng khắt khe, công tác đo lường kỹ thuật đóng vai trò vô cùng thiết yếu. Đo lường không chỉ là một khâu kiểm tra đơn thuần mà còn là nền tảng đảm bảo sự phù hợp và khả năng lắp lẫn của các chi tiết trong quá trình chế tạo và lắp ráp. Sự phát triển không ngừng của khoa học công nghệ đã mang đến những dụng cụ đo và phương pháp đo tiên tiến, giúp nâng cao đáng kể độ chính xác. Tài liệu này nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về cơ sở lý thuyết và thực hành của đo lường kỹ thuật, từ các khái niệm cơ bản đến việc ứng dụng các dụng cụ đo phổ biến.

Sinh viên, kỹ sư, kỹ thuật viên và các chuyên gia trong lĩnh vực cơ khí, chế tạo, kiểm soát chất lượng, những người cần nắm vững kiến thức về đo lường kỹ thuật và sử dụng thành thạo các dụng cụ đo.

Tài liệu này trình bày toàn diện về cơ sở đo lường kỹ thuật và các kỹ thuật đo lường chuyên sâu trong lĩnh vực cơ khí. Bắt đầu với khái niệm nền tảng về đo lường, tài liệu nhấn mạnh vị trí then chốt của công tác đo lường và kiểm tra trong việc đảm bảo chất lượng sản phẩm, theo dõi sự tiến bộ của công nghệ đo lường từ cuối thế kỷ 19 đến các thiết bị điện tử, quang học hiện đại. Phần tiếp theo tập trung vào định nghĩa và tầm quan trọng của đơn vị đo chuẩn, đặc biệt là các đơn vị SI cơ bản và dẫn xuất cho chiều dài và góc. Nội dung tiếp tục phân loại các dụng cụ đo thành mẫu đo và thiết bị đo, đồng thời đi sâu vào các phương pháp đo khác nhau. Các phương pháp đo được phân tích dựa trên tiêu chí tiếp xúc (tiếp xúc và không tiếp xúc), quan hệ giá trị chỉ thị (tuyệt đối và tương đối) và quan hệ đại lượng (trực tiếp và gián tiếp), nêu bật ưu nhược điểm của từng phương pháp và các yếu tố ảnh hưởng đến sai số đo. Đặc biệt, tài liệu dành phần lớn để giới thiệu chi tiết về các dụng cụ đo phổ biến như thước cặp và panme. Với thước cặp, các khía cạnh về công dụng, cấu tạo, cách đọc kết quả, các lưu ý khi đo, ứng dụng đặc biệt và hướng dẫn bảo dưỡng được trình bày rõ ràng. Tương tự, panme cũng được giải thích về công dụng, cấu tạo và cách đọc, cùng các ứng dụng chuyên biệt. Việc nắm vững các dụng cụ đo và phương pháp đo này là rất quan trọng để đảm bảo độ chính xác cao và hiệu quả trong các hoạt động kiểm tra chất lượng sản phẩm cơ khí, góp phần nâng cao năng suất và độ tin cậy trong sản xuất.